ILPB2/415-370/12-2/TR | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 2 kwietnia 2012 r. (data wpływu: 10 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Dnia 8 września 1995 r. Wnioskodawca nabył wraz z małżonką w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej nieruchomość, stanowiącą działkę o numerze ewidencyjnym 695/1, o powierzchni 0,7201 ha (dalej: Nieruchomość). Cena nabycia wynosiła 10,00 zł za m2 (łączna cena nabycia 72.010,00 zł).

Wnioskodawca wraz z małżonką wnieśli o podział Nieruchomości. Decyzją z dnia 31 marca 2011 r. Burmistrz Miasta zatwierdził projekt podziału Nieruchomości (dalej: Decyzja). Nadto, na jej podstawie z Nieruchomości wydzielono pod drogę publiczną dwie działki: działkę nr 695/8 o powierzchni 0,0286 ha (dalej: Działka nr 1) oraz działkę nr 695/11 o powierzchni 0,0283 ha (dalej: Działka nr 2). Własność Działki nr 1 i Działki nr 2 (jako działek wydzielonych pod drogi publiczne), na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (dalej: UoGN) przeszła, z mocy prawa, na Miasto (dalej: Miasto), i to z dniem, w którym Decyzja stała się ostateczna.

Obecnie prowadzone są z Burmistrzem Miasta rozmowy dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania należnego Wnioskodawcy oraz jego małżonce za przejęte przez Miasto na własność działki, tj. Działkę nr 1 i Działkę nr 2, przy czym proponowane dotychczas przez Miasto kwoty wynoszą:

  1. za Działkę nr 1 kwotę 57.200,00 zł (tj. 200,00 zł za m2),
  2. za Działkę nr 2 kwotę 56.600,00 zł (tj. 200,00 zł za m2).

Łączna kwota proponowanego odszkodowania wynosi 113.800,00 zł, przy czym odszkodowanie ma zostać wypłacone na podstawie umowy zawartej pomiędzy Miastem a Wnioskodawcą i Jego małżonką (po potrąceniu z odszkodowania opłaty adiacenckiej w kwocie 81.658,80 zł, należnej z tytułu wzrostu wartości Nieruchomości po podziale).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy odszkodowanie wypłacone przez Miasto na podstawie porozumienia (umowy) zawartego pomiędzy Miastem a Wnioskodawcą i Jego małżonką z tytułu przejścia z mocy prawa na własność Miasta Działki nr 1 i Działki nr 2 (na podstawie art. 98 ust. 1 UoGN) będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowanie wypłacane przez Miasto na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Miastem a Wnioskodawcą i Jego małżonką z tytułu przejścia z mocy prawa na własność Miasta Działki nr 1 i Działki nr 2 nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, i to na mocy art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z ww. przepisem, wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są przychody uzyskane m.in. z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Niemniej, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 zd. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnienie nie przysługuje, gdy łącznie spełnione są następujące warunki:

  1. właściciel nieruchomości nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, oraz
  2. cena nabycia nieruchomości była o co najmniej 50% niższa od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Gospodarkę nieruchomościami reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 98 ust. 1 UoGN – działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne – gminne (...), z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa na własność gminy, i to z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.

Kwestię ustalenia i wypłaty odszkodowania normuje m.in. art. 98 ust. 3 UoGN. Stosownie do niego, za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, które z mocy prawa przeszły na własność jednostki samorządu lub Skarbu Państwa przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (tj. podstawie decyzji starosty wydanej w oparciu o art. 128 i n. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami).

Zdaniem Zainteresowanego, zaproponowane przez Miasto odszkodowanie za przejęte przez nie na własność pod drogę publiczną Działkę nr 1 oraz Działkę nr 2 stanowi odszkodowanie wypłacane „stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami”.

Jego ustalenie i wypłata ma bowiem nastąpić w oparciu o pierwszy ze wskazanych w art. 98 ust. 3 UoGN sposobów, tj. w drodze uzgodnień poczynionych między Wnioskodawcą i Jego małżonką a Burmistrzem Miasta.

Nadto, w niniejszej sprawie nie występują łącznie obie wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 29 zd. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przesłanki. Wskazać bowiem należy, iż Wnioskodawca wraz z małżonką nabyli Nieruchomość (z której następnie wydzielono ww. działki) w 1995 roku. Przejście prawa własności ww. działek na Miasto nastąpiło natomiast na mocy decyzji wydanej w dniu 31 marca 2011 r. (tj. niemal 16 lat po ich nabyciu przez Wnioskodawcę i Jego małżonkę).

Z wykładni przedmiotowego przepisu wynika zaś, iż dopiero łączne wystąpienie obu wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 29 zd. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przesłanek wyłącza zastosowanie zwolnienia z podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednakże, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Z pierwszego zdania zacytowanego przepisu wynika zatem, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z tego zwolnienia jest, aby przychód był uzyskany między innymi z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Natomiast w zdaniu drugim analizowanego przepisu zostały zawarte warunki dodatkowe – przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało, jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

  1. nabycie zbywanej nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
  2. cena nabycia zbywanej nieruchomości była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem, w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z ww. dodatkowych warunków albo nie zostanie spełniony żaden z nich, uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

Zasady dotyczące ograniczenia lub pozbawienia praw do nieruchomości oraz związanych z tym odszkodowań regulowane są ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z art. 98 ust. 1 tejże ustawy, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Natomiast w myśl art. 98 ust. 3 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika natomiast, iż opisane zagadnienie dotyczy skutków podatkowych otrzymania odszkodowania, o którym mowa w cyt. art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również, iż własność przedmiotowej nieruchomości została nabyta przez Wnioskodawcę w dniu 8 września 1995 r.

Analizując powyższe, uznać należy, iż nabycie przedmiotowej nieruchomości w okresie ponad 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego – jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie – nie pozwala na wyłączenie możliwości zastosowania ww. zwolnienia od podatku, o którym mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że na gruncie przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego nie została spełniona co najmniej jedna z przesłanek wyłączających zastosowanie analizowanego zwolnienia, co oznacza, że odszkodowanie – wypłacone Wnioskodawcy stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami –korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, uregulowanego w ww. art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, na Zainteresowanym nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z przedmiotowego tytułu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Końcowo, tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14b § 1 ww. ustawy Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż interpretacje prawa podatkowego wydaje się wyłącznie na pisemny wniosek zainteresowanego i tylko w jego indywidualnej sprawie.

Z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek został złożony przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości, tj. żony Zainteresowanego.

Żona Wnioskodawcy, chcąc uzyskać interpretację indywidualną, powinna wystąpić z odrębnym wnioskiem o Jej udzielenie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.