IBPB-2-1/4511-3-1/15/BJ | Interpretacja indywidualna

Czy odszkodowanie za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym oraz innym osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej stanowią przychód opodatkowany i należy im wystawić PIT-8C ?
IBPB-2-1/4511-3-1/15/BJinterpretacja indywidualna
  1. obowiązek płatnika
  2. odszkodowania
  3. szkody
  4. zwierzęta
  5. zwolnienia przedmiotowe
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Zwolnienia przedmiotowe

W związku ze skargą z 27 kwietnia 2015 r. (data wpływu do Biura – 30 kwietnia 2015 r.), skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego z 29 stycznia 2015 r. znak: IBPB II/1/415-896/14/BJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowania za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) oraz na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.), uwzględnia skargę w całości, w związku z czym zmienia zaskarżoną indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego z 29 stycznia 2015 r. znak: IBPB II/1/415-896/14/BJ, uznając stanowisko Wnioskodawcy w zakresie obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowania za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych:

  • w odniesieniu do odszkodowania stanowiącego przychód z działalności rolniczej – za prawidłowe,
  • w odniesieniu do odszkodowania nie stanowiącego przychodu z działalności rolniczej – za nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, wydał na wniosek Dyrekcji Ochrony Środowiska z 24 października 2014 r. (data wpływu wniosku do Biura – 30 października 2014 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowania za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych – zaskarżoną indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego z 29 stycznia 2015 r. znak: IBPB II/1/415-896/14/BJ, stwierdzając nieprawidłowość stanowiska Wnioskodawcy dotyczącego obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowania za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 24 października 2014 r. (data wpływu wniosku do Biura – 30 października 2014 r.) przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest państwową jednostką budżetową, działającą na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.). Statut Wnioskodawcy został nadany przez Ministra Środowiska rozporządzeniem z dnia 10 listopada 2008 r.

Zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych, tj. żubry – w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym; wilki i rysie – w pogłowiu zwierząt gospodarskich; niedźwiedzie – w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych; bobry – w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim. Odpowiedzialność, o której mowa powyżej nie obejmuje utraconych korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć gdyby szkoda nie została wyrządzona.

Do Wnioskodawcy wpływają wnioski o wypłatę odszkodowań od: osób prawnych, osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz od rolników indywidualnych. Na podstawie złożonych wniosków dokonuje się oględzin w terenie, szacowania wartości szkody oraz wypłaca odszkodowanie jako rekompensatę za poniesione szkody wyrządzone w wyniku działania zwierząt prawnie chronionych. Podstawą wypłaty odszkodowania jest sporządzony protokół oględzin, szacowania i wyceny szkody wyrządzonej przez zwierzęta chronione oraz ustalenia wysokości odszkodowania. Protokół składa się z danych osobowych poszkodowanego, identyfikacji przedmiotu szkody (nr działki, rodzaj uprawy, rodzaj drzewa, sprzętu, itp.), zwierzęcia i przyczyny, które spowodowało szkodę, uwag sporządzającego protokół oraz uwag poszkodowanego do ustaleń poczynionych podczas oględzin, kalkulacji szkody oraz ustalenie kwoty odszkodowania.

Wnioskodawca korzysta w przypadku trudnych wycen z usług licencjonowanego rzeczoznawcy majątkowego. Przedstawiona w protokołach szacowania kalkulacja oparta na publikacjach naukowych oraz danych statystycznych zawartych w komunikatach Prezesa GUS dowodzi, że naliczane odszkodowania nie uwzględniają utraconych korzyści. Wysokość odszkodowania nie podlega negocjacji. Poszkodowany otrzymuje jeden egzemplarz protokołu i w przypadku, gdy nie zgadza się z kwotą odszkodowania ma prawo dochodzić innej kwoty na drodze sądowej. Forma płatności następuje zgodnie z danymi, które poszkodowany wskazuje we wniosku.

Przedmiot niniejszego wniosku jest zasadny w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie niezgodności art. 126 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2014 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627 i 628) w zakresie, w jakim ogranicza odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez bobry wyłącznie do szkód powstałych w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim, z art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Powyższe rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego powoduje rozszerzenie kręgu potencjalnych osób i podmiotów uprawnionych do roszczeń z tytułu ww. szkód o osoby niebędące rolnikami czy prowadzącymi gospodarstwa rybackie lub leśne.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy odszkodowanie za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym oraz innym osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej stanowią przychód opodatkowany i należy im wystawić PIT-8C...

Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowania za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych wypłacane rolnikom indywidualnym i innym osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym nie należy ww. osobom wystawiać i przesyłać deklaracji PIT-8C.

Według Wnioskodawcy, w przypadku rolników indywidualnych wypłacane odszkodowania stanowią przychód z działalności rolniczej i w związku z tym na podstawie art. 2 ust. 1 nie podlegają przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadniając brak podstaw do opodatkowania omawianego przychodu osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę, jako zwolnione od podatku oraz dochody, od których Minister Finansów w drodze rozporządzenia, zaniechał poboru podatku.

Katalog zwolnień przedmiotowych określony w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia (z nieistotnymi w omawianej sytuacji wyjątkami) z opodatkowania otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, pod warunkiem, że ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. W przypadku odszkodowań, o których mowa, zasady ustalania wynikają wprost z przepisów art. 126 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220, ze zm.), a w szczególności z art. 126 ust. 3, który stanowi, że oględzin i szacowania szkód, a także ustalania wysokości odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje dyrektor ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego dyrektor tego parku. W kolejnych zapisach ustawy określono zasady jakie jest zobowiązany przestrzegać dyrektor ochrony środowiska dokonując wypłaty odszkodowań, tj.: zgodnie z art. 126 ust. 2 ww. ustawy wysokość ustalonego odszkodowania nie może uwzględniać utraconych korzyści; art. 126 ust. 6 – określa sytuacje kiedy odszkodowanie nie przysługuje; art. 126 ust. 10 – w sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowań za szkody wyrządzone przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, orzekają sądy powszechne.

W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z 29 stycznia 2015 r. znak: IBPB II/1/415-896/14/BJ Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Stwierdził przy tym, że do przedmiotowych odszkodowań nie może mieć zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie ściśle określonych odszkodowań, tj. tych których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów prawa. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż wypłacane odszkodowania nie korzystają z wyłączenia o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, jak również nie mieszczą się w katalogu zwolnień przedmiotowych, stwierdził, że podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł, o którym stanowią przepisy art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji w sytuacji wypłaty odszkodowań rolnikom indywidualnym i osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej na Wnioskodawcy będzie ciążył obowiązek wystawienia dla tych osób informacji PIT-8C, o którym mowa w art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie zgadzając się z ww. interpretacją pismem z 17 lutego 2015 r. (data wpływu do Biura – 23 lutego 2015 r.), Dyrekcja Ochrony Środowiska wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym podniosła, że otrzymane odszkodowanie uznać należy za przychód z działalności rolniczej niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pismem z 25 marca 2015 r. znak: IBPB II/1/4511-1-10/15/BJ Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie stwierdzając brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji.

Pismem z 27 kwietnia 2015 r. (data wpływu do Biura – 30 kwietnia 2015 r.) Dyrekcja Ochrony Środowiska wniosła skargę na interpretację indywidualną z 29 stycznia 2015 r. znak: IBPB II/1/415-896/14/BJ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odszkodowanie przysługujące na podstawie art. 126 ustawy o ochronie przyrody nie stanowi przychodu z działalności rolniczej.

Skarżąca wskazała, że ustawodawca sprecyzował wyraźnie co dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych należy rozumieć przez działalność rolniczą. Zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy definicja działalności rolniczej określa w ujęciu rzeczowym rodzaje działalności zaliczane do działalności rolniczej. Zgodnie z tą definicją do przychodów z działalności rolniczej należy zaliczyć również wszystkie świadczenia, które mają na celu pokrycie strat rolników w prowadzonych uprawach. W takiej sytuacji otrzymane odszkodowanie uznać należy za przychód z działalności rolniczej, niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżąca uważa, iż w przypadkach wypłaty odszkodowania rolnikom indywidualnym na skutek szkód poniesionych przez gatunki zwierząt chronionych na podstawie art. 126 ustawy o ochronie przyrody na na Dyrektorze Ochrony Środowiska, jako podmiocie zobowiązanym do wypłaty ww. odszkodowań, nie ciążyłby obowiązek wystawienia dla tych osób informacji PIT-8 C, o którym mowa w art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o:

  • uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i rozpoznanie skargi,
  • ewentualnie uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
  • zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Stosownie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.

Mając na względzie powyższe, Dyrektor Izby w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, po rozpatrzeniu przedmiotowej skargi z 27 kwietnia 2015 r., uwzględnia skargę w całości i stwierdza, że stanowisko Skarżącej przedstawione we wniosku z 24 października 2014 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowania za szkody wyrządzone przez gatunki zwierząt chronionych:

  • w odniesieniu do odszkodowania stanowiącego przychód z działalności rolniczej – jest prawidłowe,
  • w odniesieniu do odszkodowania nie stanowiącego przychodu z działalności rolniczej – jest nieprawidłowe.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.) przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Pojęcie działalności rolniczej – dla celów podatku dochodowego – zostało określone w art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym działalnością rolniczą, w rozumieniu ust. 1 pkt 1, jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej:

  1. miesiąc - w przypadku roślin,
  2. 16 dni - w przypadku wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi lub kaczek,
  3. 6 tygodni - w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,
  4. 2 miesiące - w przypadku pozostałych zwierząt

-licząc od dnia nabycia.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić w tym miejscu należy, iż ustawodawca precyzuje wyraźnie, co dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych należy rozumieć przez działalność rolniczą, a wyliczenie dokonane w ww. art. 2 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter wyczerpujący. Zgodnie z przedstawioną definicją działalności rolniczej, podstawową jej cechą jest uzyskiwanie produktów w stanie nieprzetworzonym, pochodzącym z uprawy (produkty roślinne), chowu lub hodowli (produkty zwierzęce). Definicja ta określa więc w ujęciu rzeczowym rodzaje działalności zaliczane do działalności rolniczej.

Przyjmując zatem tę działalność za źródło przychodów, wszystkie przychody z tego źródła uznać należy za ich integralną część. Do przychodów z działalności rolniczej zaliczyć również należy wszystkie świadczenia, które mają na celu pokrycie strat w prowadzonych uprawach.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w przypadku osób prowadzących działalność rolniczą (rolników) szkody wyrządzone przez zwierzęta wpływają na zmniejszenie przychodów z działalności rolniczej. Odszkodowanie ma na celu rekompensatę tych strat. Odszkodowanie to powoduje, że osoba je otrzymująca ma możliwość uzyskania przychodów z działalności rolniczej w takiej wysokości, w jakiej uzyskałaby te przychody, gdyby zwierzęta szkody nie wyrządziły. W takiej sytuacji otrzymane odszkodowania uznać należy za przychód uzyskany z działalności rolniczej, niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na fakt, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie mają zastosowania do przychodów z działalności rolniczej, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do wystawiania informacji PIT-8C dla osób fizycznych prowadzących działalność rolniczą, którym są wypłacane przedmiotowe odszkodowania.

W konsekwencji powyższego, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowań stanowiących przychód z działalności rolniczej (w tym wypłacanych rolnikom indywidualnym), należało uznać za prawidłowe.

Natomiast w przypadku wypłaty odszkodowań osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, które nie uzyskują dochodów z działalności rolniczej Wnioskodawca będzie zobowiązany wystawić PIT-8C.

Zgodnie bowiem z generalną zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń..

Stosownie do art. 20 ust. 1 powołanej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

Sformułowanie „w szczególności” wskazuje, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Do przychodów z innych źródeł należy zatem zaliczyć każdy przychód, który spełnia łącznie dwa warunki: po pierwsze – nie jest zaliczany do źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy, a po drugie – nie jest wyłączony z przedmiotowego zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zaznaczyć należy, że wszystkie świadczenia uzyskiwane przez podatnika podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ustawy, korzystają jednak ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji. Wśród dochodów zwolnionych ustawodawca wymienia m. in. odszkodowania, przy czym zwolnieniem objęte są tylko te odszkodowania, które są ściśle w ustawie wymienione.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:

  1. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
  2. odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
  3. odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
  4. odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
  5. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
  6. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
  7. odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Należy zaznaczyć, że zwolnieniem określonym w ww. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęte są tylko odszkodowania lub zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z aktów przywołanych w przepisie. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez:

  1. żubry - w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym;
  2. wilki - w pogłowiu zwierząt gospodarskich;
  3. rysie - w pogłowiu zwierząt gospodarskich;
  4. niedźwiedzie - w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych;
  5. bobry - w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim.

Nadmienia się, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2014 r. sygn. K 36/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1002) ww. przepis art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w części wskazanej w wyroku został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Odpowiedzialność, o której mowa w ust. 1, nie obejmuje utraconych korzyści (art. 126 ust. 2 ww. ustawy).

Stosownie do treści art. 126 ust. 3 ww. ustawy, oględzin i szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje dyrektor ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego dyrektor tego parku.

Zgodnie z art. 126 ust. 6 cyt. ustawy odszkodowanie nie przysługuje:

1.osobom, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa;

2.jeżeli poszkodowany:

  1. nie dokonał sprzętu upraw lub płodów rolnych w ciągu 14 dni od zakończenia zbiorów tego gatunku roślin w danym regionie,
  2. nie wyraził zgody na budowę przez dyrektora ochrony środowiska lub dyrektora parku narodowego urządzeń lub wykonanie zabiegów zapobiegających szkodom;

3.za szkody:

  1. powstałe w mieniu Skarbu Państwa, z wyłączeniem mienia oddanego do gospodarczego korzystania na podstawie Kodeksu cywilnego,
  2. nieprzekraczające w ciągu roku wartości 100 kg żyta w przeliczeniu na jeden hektar uprawy,
  3. w uprawach rolnych założonych z naruszeniem powszechnie stosowanych wymogów agrotechnicznych,
  4. wyrządzone przez wilki, niedźwiedzie lub rysie w pogłowiu zwierząt gospodarskich pozostawionych, w okresie od zachodu do wschodu słońca, bez bezpośredniej opieki.

W myśl 126 ust. 10 ww. ustawy, w sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowań za szkody wyrządzone przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, orzekają sądy powszechne.

Stosownie do art. 126 ust. 11 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa i ministrem właściwym do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy szacowaniu szkód oraz sposób wypłaty odszkodowań za szkody, o których mowa w ust. 1, a także wzory dokumentów dotyczących szacowania szkód i wyliczania odszkodowań oraz terminy zgłoszenia i szacowania szkody, kierując się potrzebą dokonywania oceny rzeczywistej szkody oraz przyjęcia wysokości wyceny szkody według cen rynkowych.

W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o ochronie przyrody, stwierdzić należy, że w ustawie tej nie określono ani wysokości omawianego odszkodowania ani zasad, według których należy ustalić wysokość odszkodowania. Wskazano jedynie podmiot, który ma takie odszkodowania ustalić i wypłacić, dokonując oględzin i szacowania szkód. Skoro zatem przepis mówi o szacowaniu, to nie wskazuje wprost według jakiej zasady ustalić odszkodowanie. Również akt wykonawczy, o którym mowa w ustawie takiej regulacji nie dotyczy. Rozporządzenie (jak wynika z cyt. wyżej przepisu) ma określać bowiem jedynie tryb postępowania przy szacowaniu szkód oraz sposób wypłaty odszkodowań za szkody a także wzory dokumentów dotyczących szacowania szkód i wyliczania odszkodowań. Zatem powyższe przepisy nie określają wprost wysokości odszkodowania, a także nie wskazują zasad jego ustalania.

Tym samym nie można zgodzić się z Wnioskodawcą, że w przypadku odszkodowań, o których mowa we wniosku, zasady ustalania wynikają wprost z przepisów art. 126 ustawy o ochronie przyrody, a w szczególności z ust. 3 tego przepisu. Analizowany przepis nie określa wprost wysokości odszkodowania czy zasad jego ustalania (wysokości) – z jego treści wynika, że dyrektor ochrony środowiska ustala wysokość odszkodowania, dokonując oględzin i szacowania szkód.

Zatem do przedmiotowych odszkodowań nie może mieć zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż przepis ten – jak wskazano powyżej – dotyczy wyłącznie ściśle określonych odszkodowań, tj. tych których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów prawa. Zaznaczyć należy, iż wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle.

W rezultacie wskazane we wniosku odszkodowania nie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro zatem na podstawie ww. przepisu opisane we wniosku świadczenia nie korzystają ze zwolnienia i żaden inny przepis wymieniony w katalogu zwolnień również nie może mieć do nich zastosowania, to wskazane świadczenia wypłacane osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej stanowią przychód, w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, Wnioskodawca, jako płatnik, zobowiązany jest wypełnić obowiązek nałożony przez art. 42a powołanej ustawy, czyli wystawić informacje PIT-8C, w których należy wykazać wartość przekazanych odszkodowań jako przychód z innych źródeł. W przypadku podpisania ugody z więcej niż jedną osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, kwotę wynikającą z ugody należy podzielić proporcjonalnie do ilości osób i każdej z nich wystawić i przesłać odrębną informację PIT-8C.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy w zakresie obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowań niestanowiących przychodu z działalności rolniczej (w tym wypłacanych osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej), należało uznać za nieprawidłowe.

Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie, należało orzec jak w sentencji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejsze rozstrzygnięcie. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów - w terminie 30 dni od daty jej doręczenia – za pośrednictwem organu, który wydał rozstrzygnięcie (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.