0111-KDIB1-2.4010.144.2018.1.ANK | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
W zakresie skutków podatkowych związanych z otrzymanym odszkodowaniem

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 10 kwietnia 2018 r. (data wpływu 16 kwietnia 2018 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych związanych z otrzymanym odszkodowaniem – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych związanych z otrzymanym odszkodowaniem.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Na podstawie decyzji Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przejęto z mocy prawa od Spółdzielni Mieszkaniowej (dalej także: „Spółdzielnia”, „Wnioskodawca”) nieruchomość stanowiącą współwłasność oznaczoną jako działka nr 2061/2 nabytą na własność w 1996 r. oraz będące we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości zabudowane i oznaczone jako działki nr 788/1 i 789/1 przyjęte w użytkowanie wieczyste w 1986 r. W momencie wywłaszczenia na działkach tych znajdowały się wybudowane przez Spółdzielnię parkingi, drogi osiedlowe, ciągi komunikacyjne piesze utwardzone płytami chodnikowymi i kostką brukową oraz garaże wolnostojące.

W zamian za przejęte nieruchomości zostało ustalone odszkodowanie na kwotę 703 849,37 zł. W dniu 27 lipca 2017 r. Spółdzielnia otrzymała wypłatę odszkodowania w wysokości 438 792,41 zł, w dniu 6 listopada 2017 r. w wysokości 43 749,97 zł i w dniu 15 listopada 2017 r. w wysokości 221 306,99 zł.

Z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych Spółdzielnia w ciągu roku dokonuje wpłat zaliczkowych a następnie, do 31 marca, składa deklarację CIT-8 i dokonuje ostatecznego rozliczenia. Spółdzielnia w deklaracji CIT-8 za 2017 r. wykazała przychód z odszkodowania, jako przychód zwolniony związany z gospodarką zasobami mieszkaniowymi.

Istotne elementy opisu stanu faktycznego zostały zawarte we własnym stanowisku Spółdzielni a mianowicie, na wywłaszczonym terenie znajdowały się drogi osiedlowe, utworzone ciągi piesze, utwardzone parkingi oraz garaże wolnostojące. Budowle te znajdowały się w sąsiedztwie spółdzielczych budynków mieszkalnych, służyły mieszkańcom Spółdzielni i należały do zasobów mieszkaniowych Spółdzielni. Otrzymane odszkodowanie po podjęciu uchwały przez Walne Zgromadzenie członków Spółdzielni zostanie przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych (...).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
  1. Czy z tytułu otrzymanego odszkodowania Spółdzielnia jest zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych na mocy art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych skoro jednocześnie brak jest wyłączenia z opodatkowania przychodu pochodzącego z odszkodowania w art. 12 ust. 4 w/w ustawy?
  2. Czy Spółdzielnia z tytułu otrzymanego odszkodowania może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym w trybie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o pdop, jeśli decyzja w sprawie przeznaczenia na utrzymanie zasobów mieszkaniowych środków pochodzących z odszkodowania zostanie podjęta przez Walne Zgromadzenie w maju 2018 r.?

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane odszkodowanie powinno skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o pdop.

Na wywłaszczonym terenie znajdowały się drogi osiedlowe, utworzone ciągi piesze, utwardzone parkingi oraz garaże wolnostojące. Budowle te znajdowały się w sąsiedztwie spółdzielczych budynków mieszkalnych, służyły mieszkańcom Spółdzielni i należały do zasobów mieszkaniowych Spółdzielni.

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o pdop stanowi, że wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów. Budowle komunikacyjne, jak drogi osiedlowe, chodniki i parkingi mieszczą się w pojęciu zasobów mieszkaniowych, jako budowle niezbędne do prawidłowego funkcjonowania budynków mieszkalnych.

Otrzymane odszkodowanie po podjęciu uchwały przez Walne Zgromadzenie członków Spółdzielni zostanie przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych, co daje możliwość skorzystania ze zwolnienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zasady funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych określa ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 845). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy przedmiotem działalności spółdzielni może być:

  • budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych;
  • budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych;
  • budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów;
  • udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych;
  • budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu.

Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków (art. 1 ust. 3 ww. ustawy).

Mając na uwadze powyższe uregulowania stwierdzić należy, że w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych określono zasady i cele działalności spółdzielni mieszkaniowych, a także prawa i obowiązki ich członków.

Zgodnie z art. 1 ust. 7 ww. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2017 r. poz. 1560 i 1596), z zastrzeżeniem ust. 8 i 9.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2343, z późn. zm. dalej także: „updop”) w związku z art. 11 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze spółdzielnie mieszkaniowe jako osoby prawne są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych.

Określając skutki podatkowe związane z wywłaszczeniem należy rozpatrzyć konsekwencje wypłaty odszkodowania. Z otrzymaniem środków pieniężnych w formie odszkodowania, wiąże się niewątpliwie uzyskanie przez podatnika przysporzenia.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 updop, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Podatek dochodowy od osób prawnych co do zasady obejmuje swoim zakresem wszelkie wpływy majątkowe powstałe przy prowadzeniu działalności. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że uzyskane odszkodowanie winno być zaliczone do przychodów podatkowych, które mogą wygenerować dochód, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ww. ustawy, podlegający co do zasady opodatkowaniu.

W art. 17 updop zawarto katalog zwolnień przedmiotowych. I tak, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyjątkiem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Jak stanowi art. 17 ust. 1b updop, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.

Zatem, aby dochód korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 updop muszą być spełnione kumulatywnie następujące przesłanki:

  1. osiągającym dochód jest podmiot w przepisie tym wymieniony,
  2. dochód pochodzi z działalności z gospodarki zasobami mieszkaniowymi,
  3. dochód jest przeznaczony na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

Podkreślenia wymaga fakt, że ww. warunki muszą być spełnione łącznie. Powyższe oznacza, że nie podlegają zwolnieniu dochody inne niż uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, niezależnie od ich przeznaczenia oraz dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części nieprzeznaczonej na utrzymanie tych zasobów.

Wnioskodawca będący Spółdzielnią Mieszkaniową jest adresatem normy prawnej wynikającej z ww. przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 updop. Tym samym spełniony jest pierwszy z powyższych warunków. Co do możliwości uznania dochodu powstałego w związku z otrzymanym odszkodowaniem za pochodzący z zasobów mieszkaniowych wskazać należy, że aby dokonać prawidłowej wykładni powyższego przepisu, trzeba odwołać się do definicji gospodarki zasobami mieszkaniowymi i zasobów mieszkaniowych. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje tych pojęć, a zatem zasadne jest skorzystanie w tym zakresie z reguł wykładni językowej. W języku potocznym, pojęcie „gospodarka” – w kontekście omawianego przypadku oznacza dysponowanie i zarządzanie czymś. „Zasób” zaś to m.in. pewna nagromadzona ilość czegoś. Natomiast pojęcie „mieszkanie” jest równoznaczne w swojej treści z pomieszczeniem, w którym się mieszka (vide: Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, http://sjp.pwn.pl). Tak więc przymiotnik „mieszkaniowy”, „mieszkaniowych” określa rzeczy związane z mieszkaniem. W konsekwencji, z interpretacji językowej pojęcia „gospodarka zasobami mieszkaniowymi” wynika, że gospodarka ta obejmuje dysponowanie i zarządzanie zgromadzonymi rzeczami związanymi z zamieszkiwaniem. Uwzględniając charakter opłat (zaliczek) oraz pokrywanych z nich kosztów uzasadnione jest rozumienie pojęcia „zasoby mieszkaniowe” nie tylko jako lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające jego sprawne funkcjonowanie oraz administrowanie.

Przez „zasoby mieszkaniowe” należy zatem rozumieć:

  1. budynki mieszkalne wraz z wyposażeniem technicznym oraz przynależnymi do nich pomieszczeniami, w szczególności: dźwigi osobowe i towarowe, aparaty do wymiany ciepła, kotłownie i hydrofornie wbudowane, klatki schodowe, strychy, piwnice, komórki, garaże,
  2. pomieszczenia znajdujące się w budynku mieszkalnym lub poza nim, związane z administrowaniem i zapewnieniem bezawaryjnego funkcjonowania osiedlowych budynków mieszkalnych, tj.: budynki (pomieszczenia) administracji osiedlowej, kotłownie i hydrofornie wolnostojące, osiedlowe warsztaty (zakłady) konserwacyjno – remontowe,
  3. urządzenia i uzbrojenie terenów, na których znajdują się ww. budynki: zbiorniki – doły gnilne, szamba, rurociągi i przewody sieci wodociągowo – kanalizacyjnej, gazowej i ciepłowniczej, sieci elektroenergetyczne i telekomunikacyjne, budowle inżynieryjne (studnie itp.), budowle komunikacyjne (np. drogi osiedlowe, ulice, chodniki), inne budowle i urządzenia związane z ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu, mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie osiedlowych budynków mieszkalnych (np. latarnie oświetleniowe, ogrodzenia),
  4. grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, na których posadowione są budynki mieszkalne.

Związane z wyżej wymienionymi budowlami (pomieszczeniami), obiektami i urządzeniami opłaty (zaliczki) oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Stanowią one jednocześnie przychody i koszty podatkowe w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 tej ustawy). Dochód powstały z tego tytułu, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wolny będzie od podatku dochodowego, o ile przeznaczony zostanie i bez względu na termin wydatkowany na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

W kontekście powyższego należy stwierdzić, że otrzymane przez Spółdzielnię odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości stanowiącej współwłasność oraz nieruchomości będących we współużytkowaniu wieczystym, które znajdowały się w sąsiedztwie spółdzielczych budynków mieszkalnych i służyły mieszkańcom Spółdzielni - będzie pochodzić z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Zatem aby dochód uzyskany z tego tytułu mógł podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, spełniony musi być kolejny z warunków, tzn. dochód musi być przeznaczony na utrzymanie zasobów mieszkaniowych.

Jak wynika z zamieszczonego we wniosku opisu stanu faktycznego Spółdzielnia Mieszkaniowa uzyskane odszkodowanie przeznaczy na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Tym samym spełniony zostanie kolejny warunek konieczny aby dochód z odszkodowania mógł korzystać ze zwolnienia.

Należy zwrócić uwagę, że norma prawna wynikająca z art. 17 ust. 1 pkt 44 updop, stanowi formę ulg podatkowych, które naruszają zasadę równości oraz powszechności opodatkowania i tym samym powinna być interpretowana w sposób niezwykle precyzyjny i ścisły. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że stanowisko Wnioskodawcy zgodnie z którym „Otrzymane odszkodowanie po podjęciu uchwały (...) zostanie przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych, co daje możliwość skorzystania ze zwolnienia” – jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.