IPPB4/415-573/14-6/JK | Interpretacja indywidualna

Na gruncie przepisów ustawy, odsetki wynikające z opóźnienia w spłacie wynikającej z podziału majątku małżonków należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Odsetki te Wnioskodawczyni winna wykazać w zeznaniu podatkowym PIT-36 składanym za rok podatkowy, w którym następowała ich wypłata łącznie z innymi dochodami osiągniętymi w tym samym roku i opodatkować według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
IPPB4/415-573/14-6/JKinterpretacja indywidualna
  1. małżeństwo
  2. odsetki
  3. opodatkowanie
  4. podział majątku
  5. spłata
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Źródła przychodów -> Przychody z innych źródeł

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późń zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 r. (data wpływu 4 sierpnia 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 3 listopada 2014 r. (data nadania 3 listopada 2014 r., data wpływu 10 listopada 2014 r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 14 października 2014 r. Nr IPPB4/415-573/14-2/JK (data nadania 14 października 2014 r., data doręczenia 27 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanej spłaty wraz z odsetkami z tytułu podziału majątku wspólnego małżonków – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 4 sierpnia 2014 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanej spłaty wraz z odsetkami z tytułu podziału majątku wspólnego małżonków.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 14 października 2014 r. Nr IPPB4/415-573/14-2/JK (data nadania 14 października 2014 r., data doręczenia 27 października 2014 r.) tut. organ wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie, w zakresie jakich przepisów prawa podatkowego ma być wydana interpretacja przepisów prawa podatkowego. Jeżeli interpretacja indywidualna miała być wydana tylko w zakresie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to należało uzupełnić wniosek poprzez wskazanie przepisów prawa podatkowego będących przedmiotem interpretacji indywidualnej, uzupełnienie danych o wysokości, sposobie uiszczenia i zwrotu opłaty oraz numery kont bankowych: sposób zwrotu nienależnej opłaty (zwrot na rachunek bankowy, zwrot przekazem pocztowym na adres zamieszkania Wnioskodawczyni, zwrot przekazem pocztowym na adres do korespondencji), przeformułowanie pytania, które winno być związane z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będącymi przedmiotem interpretacji indywidualnej oraz przyporządkowane do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, a także dotyczyć indywidualnej sprawy Wnioskodawczyni oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego w odniesieniu do przeformułowanego pytania.

Jeżeli interpretacja indywidualna miała być wydana również w zakresie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, to należało uzupełnić wniosek poprzez wskazanie przepisów prawa podatkowego będących przedmiotem interpretacji indywidualnej, uzupełnienie danych o wysokości, sposobie uiszczenia i zwrotu opłaty oraz numery kont bankowych: sposób zwrotu nienależnej opłaty (zwrot na rachunek bankowy, zwrot przekazem pocztowym na adres zamieszkania Wnioskodawczyni, zwrot przekazem pocztowym na adres do korespondencji), przedstawienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, który ma być przedmiotem rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, sprecyzowanie pytania/pytań w zakresie przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku od spadków i darowizn przyporządkowanych do przedstawionego stanu faktycznego, przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego, które winno być powiązane z przedstawionym stanem faktycznym i zadanym pytaniem/zadanymi pytaniami w zakresie podatku od spadków i darowizn oraz uiszczenie dodatkowej opłaty na rachunek bankowy Izby Skarbowej w Warszawie Nr 31 1010 1010 0166 4922 3100 0000 oraz nadesłanie kserokopii dowodu wpłaty.

Pismem z dnia z dnia 3 listopada 2014 r. (data nadania 3 listopada 2014 r., data wpływu 10 listopada 2014 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

We wniosku i w uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Dnia 18 lutego 2000 r. małżonkowie w obecności notariusza podpisali rozdzielność majątkową, zgodnie z zawartymi w niej warunkami. Mąż winien był wypłacić Wnioskodawczyni 215 tys. dolarów (lub równowartość w polskich złotych liczonych po kursie NBP z dnia podpisania rozdzielności). Pomimo wielokrotnych upomnień ze strony Wnioskodawczyni mąż zwlekał z wypłatą należności do tego roku. W kwietniu bieżącego roku zaproponował Wnioskodawczyni spłatę długu wynikającego z podziału majątku wraz z odsetkami od kwoty głównej, w formie świadczenia zamiennego (datio in solutum) – przekazanie gruntów i udziału w lokalu mieszkalnym tytułem zapłaty w miejsce należnego Wnioskodawczyni świadczenia pieniężnego (kwota główna), co nastąpiło dnia 22 kwietnia 2014 r. Zaś dnia 15 maja 2014 r. małżonkowie podpisali w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia własności na rzecz Wnioskodawczyni gruntu tytułem spłaty pozostałej części kwoty głównej i odsetki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy otrzymane odsetki wynikające z opóźnienia w spłacie wynikającej z podziału wspólnego majątku małżonków nie podlegają opodatkowaniu...

Zdaniem Wnioskodawczyni, odsetki nie stanowią przychodu z innych źródeł, gdyż należność główna nie stanowi przychodu. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2014 r. o sygn. II FSK 290/12 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r. sygn. III SA/Wa 746/11 w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 27 października 2010 r. Nr IPPB4/415-599/10-4/JS - „jeżeli należność główna nie podlega opodatkowaniu to odsetki, jako że mają charakter akcesoryjny (ich byt prawny zależy od należności z którą są związane) również nie mogą podlegać opodatkowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że obowiązek zapłaty odsetek nie powstałby gdyby dłużnik wywiązał się z obowiązku uiszczenia należności w przewidzianym terminie. Zaniechanie dłużnika nie uzasadnia przypisanie należności głównej i odsetek do różnych źródeł przychodów. W ocenie Sądu pierwszej instancji, odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodu, co należność główną – podlegają one opodatkowaniu w taki sam sposób jak należnośc, z którą są związane. Skoro należność główna nie stanowiła przychodu, przypisane do niej odsetki również nie podlegały opodatkowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje konkluzję Sądu pierwszej instancji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przychodami, stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy, są, z zastrzeżeniem art. 14 – 15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że dnia 18 lutego 2000 r. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem w obecności notariusza podpisała rozdzielność majątkową, zgodnie z którą mąż winien był wypłacić Wnioskodawczyni 215 tysięcy dolarów (lub równowartość w polskich złotych liczonych po kursie NBP z dnia podpisania rozdzielności). Pomimo wielokrotnych upomnień ze strony Wnioskodawczyni mąż zwlekał z wypłatą należności do tego roku. W kwietniu bieżącego roku zaproponował Wnioskodawczyni spłatę długu wynikającego z podziału majątku wraz z odsetkami od kwoty głównej, w formie świadczenia zamiennego (datio in solutum) – przekazanie gruntów i udziału w lokalu mieszkalnym tytułem zapłaty w miejsce należnego Wnioskodawczyni świadczenia pieniężnego (kwota główna), co nastąpiło dnia 22 kwietnia 2014 r. Zaś dnia 15 maja 2014 r. małżonkowie podpisali w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia własności na rzecz Wnioskodawczyni gruntu tytułem spłaty pozostałej części kwoty głównej i odsetki.

W związku z powyższym wskazać należy, że kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788, z późn. zm.). Na podstawie art. 31 § 1 tej ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Zgodnie z art. 47 powołanego Kodeksu, małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa).

Wspólność ustawowa charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania udziały małżonków w majątku wspólnym nie są określone, a zatem jest to typ współwłasności łącznej. Opisany ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji, chyba, że w czasie trwania związku małżeńskiego: 1) małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową (np. ustanawiającą ustrój rozdzielności majątkowej), 2) z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie współwłasności, 3) wspólność ustała z mocy prawa na skutek całkowitego lub częściowego ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków lub też ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Ustanie wspólności ustawowej kreuje prawo małżonków do majątku wspólnego na zasadzie współwłasności w częściach ułamkowych, które z reguły jest stanem przejściowym i prowadzi do podziału tego majątku.

Zgodnie z art. 1037 Kodeksu cywilnego w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego podział majątku wspólnego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.

Z kolei, stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej, jak również przychody z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w wyniku podziału majątku małżonków Wnioskodawczyni w zamian za spłatę otrzymała nieruchomość gruntową i udział w lokalu mieszkalnym, co nastąpiło dnia 22 kwietnia 2014 r. Zaś dnia 15 maja 2014 r. małżonkowie podpisali w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia własności na rzecz Wnioskodawczyni gruntu tytułem spłaty pozostałej części kwoty głównej i odsetki.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z obowiązku spłaty w wyniku podziału majątku wspólnego, nie będzie skutkować powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże odsetki przyznane na rzecz Wnioskodawczyni, nie są związane z podziałem majątku wspólnego małżonków, ale wynikają z faktu, że małżonek Wnioskodawczyni opóźniał się z dokonaniem spłaty na Jej rzecz określonej kwoty pieniężnej, z tytułu podziału majątku wspólnego. W konsekwencji odsetki te nie mieszczą się w dyspozycji powołanego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlegają opodatkowaniu, jako przychód z tzw. innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12 – 14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania nie są wliczane do wartości odszkodowania.

Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy (art. 482 § 1 Kodeksu cywilnego).

Jak wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 30 września 2013 r. sygn. Akt I SA/Gl 1170/13 „w orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się, że „roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie ma względem roszczenia zasadniczego charakter akcesoryjny, a odszkodowanie i odsetki za opóźnienie z chwilą ich powstania stanowią odrębne i niezależne od siebie roszczenia i nie mogą na siebie wzajemnie oddziaływać (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 23 lipca 1998 r., sygn. akt I ACa 343/1997, publ. Wokanda 1998/12/48). „Roszczenie odsetkowe nie jest częścią składową roszczenia głównego, gdyż opiera się na odrębnym stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej. Roszczenie o odsetki za opóźnienie (art. 481 Kodeksu cywilnego) jest więc roszczeniem innym niż roszczenie deliktowe” (por. uchwała SN z dnia 31 stycznia 1994 r. III CZP 184/93, publ. OSNC 1994/7-8/155). „Odsetki za opóźnienie są skonstruowane przez ustawodawcę niezależnie od faktu poniesienia szkody przez wierzyciela, są w pewnych sensie elementem waloryzacji, ale spełniają również rolę kompensacji tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej” (por. Izabella Dyka, glosa do przywołanej powyżej uchwały SN z dnia 31 stycznia 1994 r„ PS 1997/9/72).

Zgodnie bowiem z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma zastosowanie io odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenia główne.

Zatem, nie można bowiem utożsamiać odsetek za zwłokę ze świadczeniem pieniężnym z tytułu podziału majątku. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem nie wykonania zobowiązań. Z tych względów wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone.

W konsekwencji, na gruncie przepisów ustawy, odsetki wynikające z opóźnienia w spłacie wynikającej z podziału majątku małżonków należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Odsetki te Wnioskodawczyni winna wykazać w zeznaniu podatkowym PIT-36 składanym za rok podatkowy, w którym następowała ich wypłata łącznie z innymi dochodami osiągniętymi w tym samym roku i opodatkować według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do powołanych we wniosku orzeczeń sądowych, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

W związku z tym, że ilość stanów faktycznych i zdarzeń przyszłych była mniejsza niż ilość wniesionych opłat kwota w wysokości 40 zł stanowi nadpłatę i podlega zwrotowi zgodnie z art. 14f ustawy Ordynacja podatkowa dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., Nr 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.