1061-IPTPB3.4511.408.2016.1.KJ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi,
Obowiązki płatnika w związku z umorzeniem kwot należności czynszowych, odszkodowań za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, odsetek, kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego za lokale mieszkalne.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 22 kwietnia 2016 r. (data wpływu 27 kwietnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z umorzeniem kwot należności czynszowych, odszkodowań za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, odsetek, kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego za lokale mieszkalne – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 27 kwietnia 2016 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Zarząd Nieruchomości Komunalnych ..... (ZNK) jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Zakład został utworzony przez Miasto ..... i działa w oparciu o statut uchwalony przez Radę Miasta ...... Zakład, zgodnie ze statutem, zarządza nieruchomościami gminy stanowiącymi jej własność oraz będącymi w samoistnym posiadaniu gminy. Do zadań Zakładu należy m.in. zawieranie w imieniu gminy umów najmu lokali mieszkalnych, pobieranie i rozliczanie należności czynszowych, odszkodowań za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i komorniczego. Zajmujący lokale mieszkalne odpowiadają za zapłatę należności czynszowych oraz związanych z lokalem należności pozostałych w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego i ustawę o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz.733). W przypadku wystąpienia zaległości w opłatach, należności te są dochodzone na drodze sądowej i w postępowaniu egzekucyjnym. Rada Miasta ..... podjęła uchwałę określającą zasady, tryb i sposób umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat zaległości powstałych w związku z zajmowaniem lokali mieszkalnych. Jeżeli wystąpią zaległości, zadłużeni mieszkańcy składają wnioski o umorzenie. Umorzenia dokonywane są również z urzędu. Decyzje o umorzeniu podejmuje odpowiednio Prezydent Miasta lub Dyrektor zgodnie z pełnomocnictwem udzielonym mu przez Prezydenta. Uchwała Rady Miasta w sprawie umorzeń jest adresowana do wszystkich mieszkańców, a w szczególności do tych, którzy posiadają zaległości w płatnościach. Z chwilą umorzenia należności czynszowych, kosztów postępowania sądowego, egzekucyjnego oraz odsetek, wierzytelności te przestają istnieć i nie będą już dochodzone.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy jest prawidłowe sporządzanie przez Zakład informacji PIT-8C o wysokości umorzenia kwoty należności czynszowych, odszkodowań za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, odsetek, kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego dokonanego zgodnie z uchwałą Rady Miasta...

Zdaniem Wnioskodawcy, Zakład uznając umorzenie należności czynszowych, odsetek, odszkodowań, zwrotu kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego za świadczenie nieodpłatne, sporządzał informacje P1T-8C wykazując umorzenia jako przychód z innych źródeł. Wątpliwości pojawiły się wraz z ukazaniem się interpretacji indywidualnych związanych z tematyką umorzenia należności czynszowych za zajmowane lokale mieszkalne gminy w analogicznych sytuacjach w tym: Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 4 września 2015 r., nr ILPB1/4511-1-846/15-2/AP, Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 10 września 2015 r., nr ITPB2/4511-679/15/BK i z dnia 25 września 2015 r., nr ITPB4/4511-246-15/AS oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 23 marca 2016 r., nr 1061-IPTPB1.4511.96.2016.1.DJD. Obecnie Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w sytuacji umorzenia najemcom oraz osobom korzystającym z lokali gminnych bez tytułu prawnego należności z tytułu opłat za zajmowany lokal, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego, Zakład nie ma obowiązku zaliczać umorzonych kwot do przychodów i wykazywać w informacji PIT-8C. Warunki umarzania należności czynszowych, odszkodowań, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego wynikają z uchwały Rady Miasta w tej sprawie, która to uchwała jest adresowana do wszystkich najemców. W szczególności uchwała dotyczy osób posiadających zaległości za zajmowanie lokali mieszkalnych gminy. Postanowienia ww. uchwały odnoszą się do wszystkich osób, które spełniają określone w uchwale warunki i mogą korzystać z przewidzianych w niej ulg. W takim przypadku umorzenie nie ma charakteru indywidualnego i nie rodzi po stronie dłużników przysporzenia majątkowego, a w konsekwencji nie powstaje przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w cytowanej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów są „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użyty w powyższym przepisie przez ustawodawcę zwrot „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, a wymienione w nim są jedynie najbardziej typowe przychody z tego źródła. Oznacza to, że przychodem z innych źródeł jest również każde przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy, otrzymane jako świadczenie pieniężne, rzeczowe lub też jako świadczenie nieodpłatne, czy częściowo odpłatne.

Stosownie do art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru (PIT-8C) o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktcznego wynika, że Wnioskodawca jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Zakład został utworzony przez Miasto ....... Zakład, zgodnie ze statutem, zarządza nieruchomościami gminy stanowiącymi jej własność oraz będącymi w samoistnym posiadaniu gminy. Do zadań Zakładu należy m.in. zawieranie w imieniu gminy umów najmu lokali mieszkalnych, pobieranie i rozliczanie należności czynszowych, odszkodowań za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i komorniczego. W przypadku wystąpienia zaległości w opłatach, należności te są dochodzone na drodze sądowej i w postępowaniu egzekucyjnym. Rada Miasta podjęła uchwałę określającą zasady, tryb i sposób umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat zaległości powstałych w związku z zajmowaniem lokali mieszkalnych. Jeżeli wystąpią zaległości, zadłużeni mieszkańcy składają wnioski o umorzenie. Umorzenia dokonywane są również z urzędu. Decyzje o umorzeniu podejmuje odpowiednio Prezydent Miasta lub Dyrektor zgodnie z pełnomocnictwem udzielonym mu przez Prezydenta. Uchwała Rady Miasta w sprawie umorzeń jest adresowana do wszystkich mieszkańców, a w szczególności do tych, którzy posiadają zaległości w płatnościach. Z chwilą umorzenia należności czynszowych, kosztów postępowania sądowego, egzekucyjnego oraz odsetek, wierzytelności te przestają istnieć i nie będą już dochodzone.

Analizując przedstawiony stan faktyczny, należy stwierdzić, że warunki umorzenia najemcom lokali mieszkalnych zaległości czynszowych, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego wynikają z Uchwały podjętej przez Radę, która – jak wskazano – jest adresowana do wszystkich najemców, jednakże dotyczy osób, u których występują zaległości. W przedmiotowej sprawie istotne jest zatem ustalenie, czy umorzenie najemcom lokali mieszkalnych zaległości czynszowych, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego będzie rodzić po ich stronie przysporzenie majątkowe, a więc czy umorzone ww. zaległości, odsetki i koszty stanowić będą dla tych osób przychód, który Wnioskodawca powinien uwzględnić w informacji PIT-8C.

Jak wynika z treści wniosku postanowienia wskazanej Uchwały Rady mają charakter generalno-abstrakcyjny i odnoszą się do wszystkich osób, które są adresatami zawartych w niej norm. Tym samym wszystkie osoby, które spełniają określone w uchwale warunki, mogą korzystać z przewidzianych w niej ulg. W takim przypadku umorzenie najemcom lokali mieszkalnych zaległości czynszowych, odszkodowań za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego nie ma charakteru indywidualnego i nie powoduje powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, kwot umorzonych najemcom lokali mieszkalnych zaległości czynszowych, odszkodowań za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, odsetek oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego Wnioskodawca nie ma obowiązku zaliczać do przychodów najemców i wykazywać w „Informacji o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych – PIT-8C”.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ....., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.