IBPBII/1/415-344/13/MCZ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Ustalenia obowiązku podatkowego, w związku z uzyskiwaniem dochodów z pracy wykonywanej we Włoszech

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 22 marca 2013 r. (data wpływu do tut. Biura 25 marca 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia obowiązku podatkowego, w związku z uzyskiwaniem dochodów z pracy wykonywanej we Włoszech w części dotyczącej:

  • ustalenia rezydencji podatkowej - jest prawidłowe,
  • obowiązku rozliczenia dochodów tylko na terenie Polski – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 25 marca 2013 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia obowiązku podatkowego, w związku z uzyskiwaniem dochodów z pracy wykonywanej we Włoszech.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Od dnia 31 stycznia 2012 r. Wnioskodawczyni pracuje we Włoszech na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z włoskim pracodawcą. We Włoszech Wnioskodawczyni ma nadany numer podatkowy i wpis do Rejestru Rezydentów w Urzędzie Miasta właściwym do miejsca jej przebywania.

W Polsce w roku 2012 Wnioskodawczyni nie osiągnęła żadnych dochodów.

Pomimo tego, że Wnioskodawczyni pracuje we Włoszech – jej centrum interesów osobistych znajduje się na terenie Polski, na potwierdzenie tego wskazała, iż w Polsce:

  • posiada mieszkanie (współwłasność z mężem), w którym cały czas mieszka jej najbliższa rodzina – mąż i dwóch synów,
  • posiada nabyte wcześniej nieruchomości (podatki są opłacane w Polsce),
  • posiada rachunek bankowy, na który co miesiąc pracodawca przelewa wynagrodzenia z Włoch,
  • co 3 miesiące przyjeżdża do Polski na tygodniowy urlop w celu utrzymania bliższej więzi z rodziną,
  • posiada powiązania rodzinne i towarzyskie.

Wyjazd do Włoch Wnioskodawczyni traktuje wyłącznie jako okres przejściowy w celach zarobkowych.

We Włoszech Wnioskodawczyni:

  • nie posiada żadnych nieruchomości ani drobnego mienia ruchomego,
  • nie posiada włoskiego rachunku bankowego,
  • nie inwestuje pieniędzy zarobionych u włoskiego pracodawcy lecz wysyła je do Polski,
  • nie wynajmuje mieszkania (mieszka u pracodawcy – jako opiekunka jego niepełnosprawnej córki)
  • nie ma we Włoszech żadnych powiązań osobistych i gospodarczych,
  • nie wyjechała do Włoch z zamiarem stałego tam pobytu i nie przeniosła swojego ośrodka interesów życiowych z Polski do Włoch.

Wnioskodawczyni wskazała ponadto, iż w okresie od 01 do 30 stycznia 2012 r. posiadała rezydencję podatkową w Polsce, a od 31 stycznia do 31 grudnia 2012 r. uzyskiwała we Włoszech dochody powyżej 8 500 euro.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

W którym państwie Wnioskodawczyni podlega obowiązkowi podatkowemu...

Zdaniem Wnioskodawczyni, w związku z tym, że jej ośrodek interesów życiowych jest w Polsce to dochody osiągnięte z pracy we Włoszech chciałaby rozliczyć w Polsce. Wnioskodawczyni nadmienia, że we Włoszech pracodawca nie odprowadzał w jej imieniu żadnych zaliczek na podatek dochodowy, bowiem w tym sektorze pracy (opiekunka) pracodawca włoski nie ma obowiązku odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy I. (I. s. R.)

Wnioskodawczyni podkreśla, iż pomimo zatrudnienia we Włoszech posiada ściślejsze powiązania osobiste z Polską. W Polsce mieszka jej najbliższa rodzina: mąż i dwóch synów. W Polsce posiada nieruchomości i płaci za nie podatki.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 3 ust. 1a ww. ustawy za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

  1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
  2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” zawarta jest w art. 4 ust. 1 umowy z dnia 21 czerwca 1985 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania (Dz. U. z 1989 r. Nr 62, poz. 374). W rozumieniu tego przepisu określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryteria o podobnym charakterze. Jednakże niniejsze określenie nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko w zakresie dochodu ze źródeł położonych w tym Państwie.

Definicja ta odnosi się zatem bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

Jak wynika z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego Wnioskodawczyni od dnia 31 stycznia 2012 r. pracuje we Włoszech na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z włoskim pracodawcą. W Polsce w roku 2012 Wnioskodawczyni nie osiągnęła żadnych dochodów. Wnioskodawczyni zaznaczyła również, iż nie wyjechała do Włoch z zamiarem stałego pobytu i nie przeniosła tam swojego ośrodka interesów życiowych, gdyż jak zaznacza to w Polsce posiada rodzinę, nieruchomości, rachunek bankowy, itd.

Cytowany powyżej przepis art. 3 ust. la ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby, jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie - podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Podkreślić należy, iż jednym z warunków pozwalających na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczna, polityczna, kulturalna, obywatelska, przynależność do organizacji/klubów, uprawianie hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.

Wnioskodawczyni we wniosku wskazuje wprost, że posiada ośrodek interesów życiowych wyłącznie w Polsce. Zatem nie ulega wątpliwości, że na gruncie polskich przepisów Wnioskodawczyni jest osobą mającą rezydencję podatkową w Polsce, w związku z tym w Polsce podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Stąd do Wnioskodawczyni mają zastosowanie ogólne zasady podatkowe korygowane wyłącznie treścią umów międzynarodowych w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu w myśl art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przedmiotowej sprawie, w związku z tym, iż praca świadczona jest na terenie Włoch to zastosowanie znajdą postanowienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania.

Zgodnie z art. 15 ust.1 ww. umowy polsko-włoskiej, z zastrzeżeniem postanowień artykułów 16, 17, 18, 19, 20 i 21 21 pensje, płace i podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej, będą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to osiągane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w drugim Państwie.

Przepis art. 15 ust. 2 tej umowy określa wyjątki od powyższej zasady. Zgodnie z tym przepisem, bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu wynagrodzenie, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie otrzymuje z pracy najemnej, wykonywanej w drugim Umawiającym się Państwie, podlega opodatkowaniu tylko w pierwszym Państwie, jeżeli:

  1. odbiorca przebywa w drugim Państwie przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas danego roku kalendarzowego oraz
  2. wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie, i
  3. wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie.

W świetle powyższych przepisów należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. umowy, wynagrodzenie pracownika mającego miejsce zamieszkania na terenie Polski za pracę wykonywaną w drugim państwie (Włochy) podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, chyba że praca wykonywana jest na terytorium Włoch. W takim przypadku dochód ten może być opodatkowany zarówno we Włoszech jak i w państwie rezydencji, czyli w Polsce.

Natomiast art. 15 ust. 2 umowy określa wyjątek od powyższej zasady - zgodnie z jego treścią wynagrodzenie pracownika za pracę wykonywaną w drugim państwie (Włochy) podlega opodatkowaniu wyłącznie w państwie rezydencji, czyli w Polsce, o ile łącznie zostaną spełnione określone w tym artykule warunki. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje, iż wynagrodzenie pracownika podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 umowy, czyli w państwie, w którym praca jest wykonywana oraz w państwie miejsca zamieszkania podatnika, przy zastosowaniu metody unikania podwójnego opodatkowania określonej odpowiednio w art. 23 umowy polsko-włoskiej.

Dokonując analizy przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że w przypadku Wnioskodawczyni nie został spełniony żaden warunek z art. 15 ust. 2 ww. umowy polsko-włoskiej. Zatem wynagrodzenie otrzymywane przez Wnioskodawczynię za pracę wykonywaną na terytorium Włoch w 2012 r. podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 umowy, czyli zarówno w państwie, w którym praca jest wykonywana - Włochy, jak i w państwie miejsca zamieszkania – Polska, z uwzględnieniem metody unikania podwójnego opodatkowania.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na postanowienia z art. 23, z których to wynika w jaki sposób w Polsce zapobiega się podwójnemu opodatkowaniu wynagrodzenia otrzymanego za pracę we Włoszech.

Art. 23 ust. 2 lit. a) ww. umowy polsko – włoskiej stanowi, że jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami niniejszej umowy może być opodatkowany we Włoszech, to Polska będzie, z zastrzeżeniem postanowień litery b) i c) niniejszego artykułu, zwalniać taki dochód od opodatkowania. Jednakże zgodnie z art. 23 ust. 2 lit. c) Polska może przy obliczaniu podatku od pozostałego dochodu takiej osoby zastosować stawkę podatku, która byłaby zastosowana, gdyby zwolniony dochód nie uzyskał takiego zwolnienia.

Powyższe oznacza iż w Polsce z zasady dochód taki jest zwolniony z opodatkowania jednakże jeżeli w danym roku podatkowym uzyskane będą inne dochody podlegające opodatkowaniu, to dochód uzyskany we Włoszech winien być wykazany w zeznaniu podatkowym dla potrzeb obliczenia stawki podatku od pozostałego dochodu, podlegającego opodatkowaniu w Polsce, zgodnie z art. 27 ust. 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (metoda wyłączenia z progresją).

Stosownie do art. 27 ust. 8 ww. ustawy jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu, zgodnie z ust. 1, osiągał również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych - podatek określa się w następujący sposób:

  1. do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali określonej w ust. 1,
  2. ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów,
  3. ustaloną zgodnie z pkt 2 stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wnioskodawczyni również we wniosku zawarła informację, że włoski pracodawca nie odprowadzał w jej imieniu żadnych zaliczek na podatek dochodowy bo nie miał takiego obowiązku. W związku z tym dodać należy, że postanowienia umowy w żaden sposób nie uzależniają stosowania metody wyłączenia z progresją (która polega na zwolnieniu dochodu od opodatkowania w Polsce przy uwzględnieniu go do wyliczenia stawki podatkowej stosowanej do pozostałych dochodów opodatkowanych w Polsce) od zasad opodatkowania tego dochodu uregulowanych w ustawodawstwie tego państwa. To z wewnętrznego ustawodawstwa Włoch będzie wynikał ewentualny obowiązek do samodzielnego odprowadzania zaliczek na podatek. Nie ma bowiem możliwości wykluczenia zastosowania metody unikania podwójnego opodatkowania (metody wyłączenia z progresją) przewidzianej stosowną umową. Zatem, dochód uzyskany przez Wnioskodawczynię za pracę będzie w całości zwolniony z opodatkowania w Polsce niezależnie od jego opodatkowania bądź zwolnienia we Włoszech oraz stopnia tego zwolnienia zgodnie z wewnętrznymi przepisami obowiązującymi we Włoszech.

Tym samym to postanowienia ustawodawstwa danego państwa oraz umowy międzynarodowej o unikaniu podwójnego opodatkowania regulują obowiązki podatnika. Obowiązek opodatkowania dochodu nie zależy od woli podatnika lecz od uregulowań prawnych.

Reasumując dochody z umowy o pracę wykonywanej w 2012 r. na terytorium Włoch, w myśl art. 15 ust. 1 umowy polsko-włoskiej podlegają opodatkowaniu we Włoszech, czyli w kraju, w którym praca jest wykonywana oraz w Polsce gdzie Wnioskodawczyni ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Jednakże w Polsce, w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania, dochód ten będzie zwolniony z opodatkowania z uwagi na postanowienia art. 23 ust. 2 ww. umowy polsko-włoskiej. Powyższe oznacza, że Wnioskodawczyni nie będzie zobowiązana do wykazania w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego z pracy we Włoszech, z tego względu, że w 2012 r. nie uzyskała dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni w zakresie ustalenia rezydencji podatkowej należało uznać za prawidłowe, natomiast w zakresie obowiązku rozliczenia dochodów tylko na terenie Polski – za nieprawidłowe, gdyż jak już zostało to podkreślone wcześniej obowiązki podatnika zależą od uregulowań prawnych - ustawodawstwa wewnętrznego Włoch i Polski oraz umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy tymi państwami.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.