IBPB-2-1/4515-108/15/DP | Interpretacja indywidualna

Jakie obowiązki podatkowe będą ciążyły na Wnioskodawcy w sytuacji, gdy w wyniku postanowienia Sądu zostanie uchylony bądź nie wydany dla Wnioskodawcy akt poświadczenia dziedziczenia.
IBPB-2-1/4515-108/15/DPinterpretacja indywidualna
  1. nabycie spadku
  2. obowiązek podatkowy
  3. powstanie obowiązku podatkowego
  1. Podatek od spadków i darowizn (SD) -> Obowiązek podatkowy -> Powstanie obowiązku podatkowego

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 7 czerwca 2015 r. (data wpływu do Biura – 9 czerwca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych uznania bądź uchylenia przez Sąd aktu poświadczenia dziedziczenia – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 9 czerwca 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn m.in. w zakresie skutków podatkowych uznania bądź uchylenia przez Sąd aktu poświadczenia dziedziczenia.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione m.in. następujące zdarzenie przyszłe:

W związku ze śmiercią ojca w marcu 2011 r. Wnioskodawca został powiadomiony o przynależnym mu spadku. W dniu 11 lipca 2011 r. Wnioskodawca uzyskał notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, jednak 14 lipca 2011 r. pojawiła się informacja o istnieniu testamentu ustnego, który kwestionował prawo Wnioskodawcy do wyżej wspomnianego majątku. Osoby wskazane w ustnym testamencie jako spadkobiercy (oprócz Wnioskodawcy), tj. M. W. (siostra ojca) oraz M. K. (ostatnia partnerka ojca) wniosły sprawę do Sądu, roszcząc sobie prawo do spadku po ojcu Wnioskodawcy.

W związku z zaistniałą sytuacją odbyła się pierwsza rozprawa w Sądzie o stwierdzenie nabycia spadku. Postępowanie to trwało niemal rok i zakończyło się odrzuceniem wniosku, ze względu na istnienie aktu poświadczenia dziedziczenia. W późniejszym czasie były składane kolejne wnioski i zakładane kolejne sprawy, spośród których część została odrzucona, a część zmieniła sygnaturę akt. W chwili obecnej w Sądzie wciąż toczy się postępowanie sądowe mające na celu uchylenie lub zmianę sposobu nabycia spadku. Z akt tej sprawy wynika, że akt poświadczenia dziedziczenia jest bezpośrednio podważany, dodatkowo Sąd może uznać testament ustny za prawdziwy (w tym wypadku Wnioskodawca nie byłby prawowitym właścicielem całości określonego w spadku majątku). Stąd kwestia dziedziczenia Wnioskodawcy od lat pozostaje niewyjaśniona.

Wnioskodawca został ostrzeżony przez adwokata, że korzystanie przez niego z aktu poświadczenia dziedziczenie przed ostatecznym rozstrzygnięciem spraw spadkowych może być interpretowane jako niezgodne z prawem i w konsekwencji może prowadzić do odpowiedzialności przed sądem. Wnioskodawca pragnie zaznaczyć, że na masę spadkową składają się niemal wyłącznie nieruchomości. Wnioskodawca dotychczas nie przepisał na swoje imię żadnych z tych nieruchomości w księgach wieczystych, ani nie czerpie z nich żadnych korzyści finansowych.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:
  1. Jak powinien postąpić Wnioskodawca, jeżeli chodzi o opodatkowanie spadku po ojcu w zależności od wyroku Sądu:
    1. w przypadku uznania przez Sąd aktu poświadczenia dziedziczenia,
    2. w przypadku uznania testamentu ustnego i uchylenia aktu poświadczenia dziedziczenia...
  2. W jaki sposób będzie rozpatrywana kwestia całkowitego zwolnienia z podatku od spadku...

Po zakończeniu spraw spadkowych Wnioskodawca zamierza zająć się spadkiem i kwestiami prawnymi z nim związanymi.

W związku z tym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że termin 6 miesięcy dla całkowitego zwolnienia z podatku od spadku w przypadku Wnioskodawcy powinien liczyć się od czasu kiedy Sąd ostatecznie ustali co z tym spadkiem się stanie.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie skutków podatkowych uznania bądź uchylenia przez Sąd aktu poświadczenia dziedziczenia.

W zakresie ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w związku z nabyciem spadku po ojcu wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Z uwagi na śmierć spadkodawcy, która nastąpiła w 2011 r. w niniejszej interpretacji indywidualnej powołano przepisy w brzmieniu obowiązującym w 2011 r.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r., Nr 93, poz. 768, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera regulacji dotyczących spadku, w związku z tym należy odwołać się do uregulowań zawartych w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Z art. 924 Kodeksu cywilnego wynika natomiast, że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 ww. Kodeksu).

Stosownie do art. 5 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych i powstaje - przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 zdanie pierwsze ww. ustawy, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Zgodnie z ww. przepisami obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia z chwilą przyjęcia spadku lub jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, z chwilą sporządzenia pisma, a w przypadku gdy pismem tym jest orzeczenie sądu, z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w związku ze śmiercią ojca w marcu 2011 r. Wnioskodawca został powiadomiony o przynależnym mu spadku. W dniu 11 lipca 2011 r. Wnioskodawca uzyskał notarialny akt poświadczenia dziedziczenia, jednak 14 lipca 2011 r. pojawiła się informacja o istnieniu testamentu ustnego, który kwestionował prawo Wnioskodawcy do wyżej wspomnianego majątku. Osoby wskazane w ustnym testamencie jako spadkobiercy (oprócz Wnioskodawcy), tj. M. W. (siostra ojca) oraz M. K. (ostatnia partnerka ojca) wniosły sprawę do Sądu, roszcząc sobie prawo do spadku po ojcu Wnioskodawcy.

W chwili obecnej w Sądzie wciąż toczy się postępowanie sądowe mające na celu uchylenie lub zmianę nabycia spadku. Z akt tej sprawy wynika, że akt poświadczenia dziedziczenia jest bezpośrednio podważany, dodatkowo Sąd może uznać testament ustny za prawdziwy (w tym wypadku Wnioskodawca nie byłby prawowitym właścicielem całości określonego w spadku majątku). Stąd kwestia dziedziczenia Wnioskodawcy od lat pozostaje niewyjaśniona.

Stosownie do art. 95f § 1 pkt 11 ustawy z dnia 14 października 2008 r. Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 189, poz. 1158, ze zm.) akt poświadczenia dziedziczenia powinien zawierać adnotację o dokonaniu rejestracji zgodnie z art. 95i.

Art. 95h § 1 zdanie pierwsze ww. ustawy stanowi, że notariusz niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia dokonuje jego wpisu do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia przez wprowadzenie, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego danych, o których mowa w § 2 pkt 3-6.

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 95j ww. ustawy).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że na gruncie rozpatrywanej sprawy obowiązek podatkowy powstał w dacie sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, tj. w lipcu 2011 r.

Zgodnie z art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru (SD-3). Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Przy czym z treści art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wynika, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

W przypadku uznania przez Sąd aktu poświadczenia dziedziczenia, tj. odrzucenia wniosku o uznanie testamentu ustnego, obowiązki Wnioskodawcy uzależnione będą od faktu, czy dokonał on zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (SD-Z2) lub złożenia zeznania podatkowego o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (SD-3).

Jeżeli Wnioskodawca dokonał zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) w ustawowym terminie 6 miesięcy liczonym od dnia wydania aktu poświadczenia dziedziczenia (tj. w terminie do 11 stycznia 2012 r.) właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego – na Wnioskodawcy, w związku z orzeczeniem Sądu, nie będą ciążyły żadne obowiązki podatkowe w podatku od spadków i darowizn, z uwagi na spełnienie warunków niezbędnych do skorzystania za zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W sytuacji gdy Wnioskodawca w związku z nabyciem spadku potwierdzonym 11 lipca 2011 r., poprzez akt poświadczenia dziedziczenia, złożył zeznanie podatkowe o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-3) i Organ wydał w tym zakresie stosowna decyzję ustalając kwotę podatku a Wnioskodawca zapłacił podatek – na Wnioskodawcy, w związku z orzeczeniem Sądu, nie będą ciążyły żadne obowiązki podatkowe w podatku od spadków i darowizn.

W przypadku natomiast gdy Wnioskodawca w związku z nabyciem spadku nie dokonał zgłoszenia na druku SD-Z2 ani nie złożył zeznania podatkowego SD-3 wówczas Wnioskodawca zobowiązany będzie niezwłocznie do złożenia zeznania podatkowe o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych oraz do zapłaty podatku wynikającego z decyzji ustalającej. W tym przypadku Wnioskodawca nie będzie miał prawa do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn z uwagi na niezachowanie ustawowego terminu 6 miesięcy na złożenie zgłoszenia SD-Z2, który jak już wskazano powyżej w przedmiotowej sprawie upłynął 11 stycznia 2012 r.

Natomiast w sytuacji uznania przez Sąd testamentu ustnego i uchylenia aktu poświadczenia dziedziczenia, a zatem w sytuacji, gdy Wnioskodawca będzie jedynie jedną z kilku osób dziedziczących po ojcu, obowiązki Wnioskodawcy również będą uzależnione od faktu, czy dokonał on zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych lub złożenia zeznania podatkowego o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych.

Jeżeli Wnioskodawca dokonał zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) w ustawowym terminie 6 miesięcy liczonym od dnia wydania aktu poświadczenia dziedziczenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego – Wnioskodawca, w związku z orzeczeniem Sądu, winien złożyć korektę zgłoszenia SD-Z2.

Możliwość złożenia korekty deklaracji podatkowych przewiduje przepis art. 81 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.

Jednocześnie z uwagi na wcześniejsze spełnienie warunków niezbędnych do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nabycie przysługującej Wnioskodawcy części spadku będzie korzystało z ww. zwolnienia.

W sytuacji gdy Wnioskodawca w związku z nabyciem spadku złożył zeznanie podatkowe o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-3) będzie miał prawo do złożenia korekty zeznania SD-3.

Natomiast w przypadku gdy Wnioskodawca w związku z nabyciem spadku nie dokonał zgłoszenia na druku SD-Z2 ani nie złożył zeznania podatkowego SD-3 wówczas termin do złożenia druku SD-Z2 (lub SD-3) będzie biegł od daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że niezależnie od decyzji Sądu dotyczącej uznania bądź uchylenia aktu poświadczenia dziedziczenia i uznania testamentu ustnego termin 6 miesięcy dla całkowitego zwolnienia z podatku od spadku winien być liczony od momentu ostatecznego orzeczenia Sądu.

Z takim stanowiskiem Organ podatkowy nie może się zgodzić.

Jeżeli bowiem Sąd nie zaneguje poświadczenia dziedziczenia i w efekcie to na jego podstawie Wnioskodawca nabędzie/nabył spadek, to jak wynika z przywołanych powyżej przepisów obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstał w dacie sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia i to od tej daty, tj. od 11 lipca 2011 r. biegł termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-512 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

Dokumenty dotyczące poruszonych zagadnień:

nabycie spadku
IPTPB2/436-151/14-2/KK | Interpretacja indywidualna

obowiązek podatkowy
IBPB-2-1/4515-37/15/DP | Interpretacja indywidualna

powstanie obowiązku podatkowego
IBPP1/4512-445/15/ES | Interpretacja indywidualna

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.