0111-KDIB2-2.4015.108.2018.1.MZ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
W którym momencie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w związku z ustanowieniem nieodpłatnej renty na rzecz Wnioskodawczyni? Czy ustanowienie nieodpłatnej renty na rzecz Wnioskodawczyni będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 4 października 2018 r. (data wpływu 5 października 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy/umów nieodpłatnej renty – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 5 października 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy/umów nieodpłatnej renty.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawczyni zawrze w przyszłości umowę/umowy dożywotniej nieodpłatnej renty (dalej: Umowa/Umowy). Na podstawie Umowy/Umów zstępni Wnioskodawczyni (córka i syn) podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce (dalej: Strony Umowy), zobowiążą się do okresowego świadczenia w postaci nieodpłatnej renty na rzecz Wnioskodawczyni. Umowa/Umowy zostaną zawarte w formie aktu notarialnego.

Renta będzie mieć charakter pieniężny. Wysokość renty będzie uzależniona od zmiennych, które w poszczególnych okresach mogą przyjmować różne wartości, niemniej wysokość renty nie będzie mogła być niższa niż określona w Umowie kwota.

Wnioskodawczyni wskazała, że wystąpiła z odrębnym wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej skutków podatkowych zawarcia umowy dożywotniej nieodpłatnej renty na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1509 ze zm.). W związku z tym konsekwencje podatkowe w tym zakresie, nie są przedmiotem niniejszego wniosku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
  1. W którym momencie powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w związku z ustanowieniem nieodpłatnej renty na rzecz Wnioskodawczyni?
  2. Czy ustanowienie nieodpłatnej renty na rzecz Wnioskodawczyni będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?

Ad. 1

Zdaniem Wnioskodawczyni, obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w związku z ustanowieniem nieodpłatnej renty powstanie wyłącznie z chwilą jej ustanowienia przypadającą na dzień zawarcia umowy nieodpłatnej renty.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 644; dalej: ustawa o PSiD), podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem nieodpłatnej renty, użytkowania oraz służebności. Stosownie do art. 5 ustawy o PSiD, obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Legalna definicja renty nie została zamieszczona w ustawie o PSiD. W celu ustalenia, czy przedmiot umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawczynią a stroną umowy spełnia kryterium renty, należy odwołać się do regulacji zawartej w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1025, ze zm.; dalej: Kodeks cywilny). Zgodnie z art. 903 Kodeksu cywilnego, przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku. Stosownie do art. 9031 Kodeksu cywilnego, umowa renty powinna być stwierdzona pismem.

Aby dane świadczenie mogło zostać uznane za okresowe, konieczne jest aby jego odbiorca był uprawniony do otrzymywania oznaczonych w umowie kwot pieniężnych lub ilości rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku w określonych, powtarzających się okresach.

Za charakterystyczną cechę umowy renty należy więc również uznać fakt, że nawet w przypadku zawarcia umowy renty na czas określony nie można z góry określić sumy wypłacanych świadczeń, które winien otrzymać uprawniony. Ustanawiający rentę zobowiązuje się bowiem do spełnienia określonych co do wysokości świadczeń w określonych odstępach czasu, które to zobowiązanie należy odróżnić od zobowiązania do spełnienia świadczenia w określonej z góry kwocie, podzielonego na raty.

Odnosząc powyższe do opisanego zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem niniejszego wniosku, zdaniem Wnioskodawczyni, należy stwierdzić, że świadczenie, które będzie otrzymywane przez Wnioskodawczynię stanowi nieodpłatną rentę i tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn:

  • Strony umowy zobowiążą się do świadczeń względem Wnioskodawczyni;
  • Świadczenia Stron umowy będą mieć charakter pieniężny, a sposób ustalenia ich wysokości zostanie określony w Umowie;
  • Świadczenia Stron umowy będą mieć charakter okresowy.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o PSiD, przy nabyciu w drodze nieodpłatnej służebności, renty oraz użytkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ustanowienia tych praw. Mając na uwadze powyższy przepis, należy stwierdzić, iż Umowa renty, już z chwilą jej zawarcia, rodzi obowiązek w podatku od spadków i darowizn po stronie uposażonego rentą.

Wskazanego wniosku nie zmienia to, że istotą renty jest spełnianie umówionego świadczenia w czasie trwania stosunku prawnego w regularnych odstępach czasu. Zgodnie z definicją umowy renty zawartą w Kodeksie cywilnym, okresowość świadczeń jest jednym z wyróżników renty. Oznacza, że w ustalonych, powtarzających się okresach uprawniony ma otrzymywać oznaczone w umowie kwoty pieniężne lub ilości rzeczy oznaczonych tylko co gatunku.

Zdaniem Wnioskodawczyni, okoliczność, że świadczenia okresowe wynikające z umowy nieodpłatnej renty, wypłacane będą od chwili jej ustanowienia tj. tym jak dojdzie do zawarcia Umowy, nie powoduje przesunięcia w czasie momentu powstania obowiązku podatkowego. Decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego jest bowiem, w ocenie Wnioskodawczyni, chwila zawarcia umowy, niezależnie od terminu wypłaty świadczenia, co jednoznacznie reguluje przywołany powyżej art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o PSiD.

Wnioskodawczyni wskazała, że podobne stanowisko zostało zaprezentowane przez Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej sygn. IBPB-2-1/4515-21/15/MCZ wydanej w dniu 3 sierpnia 2015 r. za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w której organ podatkowy potwierdził stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym „obowiązek podatkowy przy umowie nieodpłatnej renty powstaje raz przy jej ustanowieniu i nie konkretyzuje się przy wypłacie renty za kolejny okres. Analogicznie, przy braku zwolnienia, obowiązek naliczenia i uiszczenia podatku powstaje już przy ustanowieniu renty, a nie przy wypłacie renty za kolejny okres”.

Reasumując, w ocenie Wnioskodawczyni obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn w związku z ustanowieniem nieodpłatnej renty powstanie wyłącznie z chwilą jej ustanowienia przypadającą na dzień zawarcia Umowy nieodpłatnej renty.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawczyni, ustanowienie nieodpłatnej renty na rzecz Wnioskodawczyni będzie podlegało zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o PSiD, zwalnia się od podatku nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma, macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 (winno być: art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8) (a zatem również w przypadku obowiązku podatkowego powstałego z tytułu nabycia nieodpłatnej renty zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o PSiD).

Dodatkowo, zgodnie z art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o PSiD, obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Wnioskodawczyni, ustanowienie nieodpłatnej renty, jak zostało wskazane powyżej, podlega co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Z uwagi jednak na fakt, że w przypadku Wnioskodawczyni, nieodpłatna renta zostanie ustanowiona przez zstępnych Wnioskodawczyni (tj. córkę i syna), do jej ustanowienia znajdzie zastosowanie zwolnienie z podatku od spadków i darowizn. Ponadto, w związku z tym, że Umowa zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Wnioskodawczyni wskazała, że podobne stanowisko zostało zaprezentowane przez Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 17 lutego 2014 r. za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, sygn. IPTPB2/436-135/13-2/KK, w której organ podatkowy wskazał, że: „nabycie przez Wnioskodawcę pieniędzy tytułem nieodpłatnej renty objęte jest podatkiem od spadków i darowizn. Ponieważ umowa nieodpłatnej renty została zawarta w formie aktu notarialnego, a zobowiązanym do jej wypłaty jest brat Wnioskodawcy, do nabycia tego zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania tym podatkiem, na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Tożsamy pogląd został również wyrażony przez organy podatkowe w następujących interpretacjach indywidualnych:

  • Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 26 sierpnia 2016 r., sygn. IBPB-2-1/4515-174/16-1/MD;
  • Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 28 stycznia 2015 r., sygn. ITPB2/436-261/14/MK;
  • Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 3 grudnia 2013 r., sygn. IPTPB2/436-103/13-4/KK.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawczyni, ustanowienie na rzecz Wnioskodawczyni przez Strony Umowy/Umów (zstępnych Wnioskodawczyni) nieodpłatnej renty będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej – interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Mając powyższe na względzie, stosownie do powołanego art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawczyni.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.