IPPB5/423-474/12-5/AM | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
Czy w sytuacji, gdy Wnioskodawca w ogóle nie uzyska wymaganego oświadczenia, Wnioskodawca działając jako płatnik na podstawie art. 41 Ustawy PDOF i art. 26 Ustawy PDOP powinien obliczyć, pobrać oraz wpłacić do organu podatkowego podatek na zasadach „ogólnych”, tj. bez uwzględnienia ewentualnych preferencji podatkowych dostępnych pod warunkiem spełnienia przesłanek, których dotyczy treść oświadczenia?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 06.06.2012 r. (data wpływu 12.06.2012 r.) oraz piśmie z dnia 13.07.2012 r. (data wpływu18.07.2012 r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku Nr IPPB5/423-474/12-2/AM z dnia 04.07.2012 r. (data doręczenia 09.07.2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie realizacji obowiązków płatnika – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 12 czerwca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie realizacji obowiązków płatnika.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.
  1. Znowelizowane przepisy Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustaw o podatku dochodowym

Z dniem 1 stycznia 2012 r. weszły w życie znowelizowane przepisy Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384, z późn. zm.) - dalej jako „Ustawa o obrocie”.

Powyższa nowelizacja wprowadziła w art. 8a Ustawy o obrocie możliwość prowadzenia, przez wybrane podmioty, w ramach depozytu papierów wartościowych lub systemu rejestracji papierów wartościowych prowadzonego przez Narodowy Bank Polski tzw. rachunków zbiorczych. Rachunki zbiorcze charakteryzują się tym, że mogą być na nich rejestrowane zdematerializowane papiery wartościowe nienależące do osób, dla których rachunki te są prowadzone, ale należące do innej osoby lub osób.

Podmioty uprawnione do prowadzenia rachunków zbiorczych zostały określone w art. 4 ust. 1 Ustawy o obrocie. Jednym z takich podmiotów jest Wnioskodawca (dalej jako: „Wnioskodawca”).

Art. 8a ust. 2 Ustawy o obrocie specyfikuje rodzaje podmiotów, dla których mogą być prowadzone rachunki zbiorcze (dalej jako „posiadacz rachunku” zbiorczego). Z przepisu tego wynika, że posiadaczami rachunków zbiorczych będą mogły być wyłącznie podmioty zagraniczne, które nie będą prowadzić działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jeżeli będą taką działalność prowadzić, to nie poprzez utworzony w tym celu oddział. Jednakże, zgodnie z brzmieniem tej ustawy, posiadacz rachunku zbiorczego nie jest uważany za uprawnionego z zapisanych na tym rachunku zdematerializowanych papierów wartościowych; są nimi tzw. „osoby uprawnione”.

Do ustalania osób uprawnionych z takich papierów wartościowych nie stosuje się przepisów prawa polskiego, przy czym osoba wskazana podmiotowi prowadzącemu rachunek zbiorczy przez posiadacza tego rachunku jako osoba uprawniona z papierów wartościowych zapisanych na takim rachunku jest uważana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za osobę uprawnioną ze zdematerializowanych papierów wartościowych zapisanych na tym rachunku w liczbie wynikającej z tego wskazania (art. 8a ust. 4 Ustawy o obrocie).

Świadczenia wynikające ze zdematerializowanych papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym, otrzymane bezpośrednio lub pośrednio od emitentów, podmiot prowadzący rachunek zbiorczy przekazuje lub stawia do dyspozycji wyłącznie posiadaczowi tego rachunku. Natomiast osobom uprawnionym z papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym nie przysługuje wobec podmiotu prowadzącego ten rachunek zbiorczy roszczenie o wydanie tych świadczeń.

Wnioskodawca zamierza skorzystać z ww. ustawowego uprawnienia i prowadzić rachunki zbiorcze, o których mowa w znowelizowanych przepisach Ustawy o obrocie.

W związku z opisaną wyżej nowelizacją Ustawy o obrocie, zmianie uległy również przepisy innych aktów prawnych, w tym ustaw podatkowych:

  • Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 361, z późn. zm.), dalej jako „Ustawa PDOF” - w zakresie przepisów art. 5a pkt 26, art. 30a ust. 2a, art. 39 ust. 4a, art. 41 ust. 4, ust. 4d, ust. 10, art. 42 ust. 1, ust. la, ust. 8, art. 45 ust. 3, ust. 3c
  • Ustawy PDOP - w zakresie przepisów art. 4a ust. 15, art. 26 ust. 1, ust. 2a, ust. 2b, ust. 3, ust. 6, art. 26a ust. 2
  • Ordynacji podatkowej - w zakresie przepisu art. 182 par. 3a.

W konsekwencji zmian w ww. przepisach z zakresu Ustawy PDOF oraz Ustawy PDOP, na Wnioskodawcy będą ciążyć obowiązki płatnika podatku dochodowego pobieranego z tytułu wypłat niektórych świadczeń na rzecz osób uprawnionych z papierów wartościowych zapisanych na prowadzonych przez niego rachunkach zbiorczych (podatników), dokonywanych za pośrednictwem posiadaczy tych rachunków.

Zgodnie z brzmieniem przepisów, zryczałtowany podatek będzie pobierany przez Wnioskodawcę w dniu przekazania należności z danego tytułu do dyspozycji posiadacza rachunku zbiorczego.

  1. Rodzaje osób uprawnionych (podatników)

W związku z charakterem rachunków zbiorczych, będą miały miejsce następujące sytuacje:

  • sytuacja, w której posiadacz rachunku zbiorczego będzie w posiadaniu danych umożliwiających identyfikację osób uprawnionych z papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym, oraz danych dotyczących liczby i rodzaju posiadanych przez te osoby papierów wartościowych;
  • sytuacja, w której posiadacz rachunku zbiorczego nie będzie posiadał informacji pozwalających na ustalenie takich osób lub liczby i rodzaju posiadanych przez nie papierów wartościowych, a jedynie będzie posiadał dane dalszych pośredników finansowych, niebędących jednak osobami uprawnionymi z papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym, dla których będzie on rejestrował te papiery w ewidencji instrumentów finansowych prowadzonej przez siebie poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z brzmieniem art. 8b ust. 3 Ustawy o obrocie, podmiot prowadzący rachunek zbiorczy (tu: Wnioskodawca) może żądać od posiadacza rachunku zbiorczego przekazania mu danych dotyczących osób uprawnionych zrejestrowanych na tym rachunku papierów wartościowych, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego wykonania przez podmiot prowadzący rachunek zbiorczy przewidzianych w przepisach prawa podatkowego obowiązków związanych z powstałymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązaniami podatkowymi tych osób.

Jeżeli jednak posiadacz rachunku zbiorczego nie posiada danych dotyczących takich osób, przekazuje on podmiotowi prowadzącemu rachunek zbiorczy wyłącznie informację określającą odrębnie liczbę papierów wartościowych należących do osób fizycznych oraz do podatników podatku dochodowego od osób prawnych, według stanu na dzień określony przez podmiot prowadzący rachunek zbiorczy.

Jak z powyższego wynika, z punktu widzenia Wnioskodawcy, rachunki zbiorcze będą prowadzone i świadczenia z tych rachunków będą wypłacane na rzecz dwóch rodzajów podmiotów:

  • osób uprawnionych (podatników), których tożsamość została Wnioskodawcy (jako płatnikowi) ujawniona (dalej: „podatnik ujawniony”) oraz
  • osób uprawnionych (podatników), których tożsamość nie została Wnioskodawcy (jako płatnikowi) ujawniona („podatnik anonimowy”).
  1. Wnioskodawca jako płatnik podatku dochodowego

Rodzaje świadczeń wypłacanych z rachunków zbiorczych, w stosunku do których Wnioskodawca będzie płatnikiem podatku dochodowego zostały szczegółowo określone w znowelizowanych przepisach ustaw podatkowych: art. 41 Ustawy PDOF i art. 26 Ustawy PDOP.

Po pobraniu podatku, Wnioskodawca dokona wypłaty świadczenia na rzecz osoby uprawnionej, za pośrednictwem posiadacza rachunku - w kwocie należnego świadczenia pomniejszonego o kwotę pobranego podatku (o ile Wnioskodawca będzie zobowiązany do pobrania podatku).

Właściwe obliczenie przez Wnioskodawcę podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz pobranie i odprowadzenie należnego podatku w prawidłowej kwocie będzie wymagało uzyskania przez Wnioskodawcę szeregu danych dotyczących osoby podatnika, charakteru uzyskiwanego przez niego dochodu, wysokości kwot (innych niż sama kwota wypłacanego świadczenia) wpływających na podstawę opodatkowania - np. koszty podatkowe, kwota wolna od podatku, jak również innych informacji, które Wnioskodawca szczegółowo przedstawił w Uzasadnieniu niniejszego wniosku.

W celu uzyskania ww. danych, Wnioskodawca będzie występował z formalnym, pisemnym zapytaniem do posiadacza rachunku, który powinien przekazać Wnioskodawcy odpowiednie informacje w formie pisemnego oświadczenia złożonego i podpisanego przez osobę uprawnioną (podatnika).

Wnioskodawca zakłada, że oświadczenie w zakresie wymaganych informacji niezbędnych dla właściwego wywiązania się przez Wnioskodawcę z funkcji płatnika, złożone i podpisane przez podatnika będzie każdorazowo zgodne z prawdą. Na podstawie uzyskanych w ten sposób informacji Wnioskodawca obliczy i odprowadzi podatek dochodowy.

Jednak Wnioskodawca bierze także pod uwagę możliwość, że informacje podane w oświadczeniu okażą się niezgodne z prawdą, zaś Wnioskodawca, polegając na tych informacjach przy poborze podatku, pobierze i odprowadzi podatek do organu podatkowego w kwocie niższej od należnej (lub nie odprowadzi podatku, pomimo że był on należny). Wnioskodawca przewiduje także możliwość wystąpienia sytuacji, gdy wymagane przez niego oświadczenie w ogóle nie zostanie przez podatnika złożone.

Ponadto, Wnioskodawca bierze pod uwagę również taką możliwość, że powyższe pisemne oświadczenie zostanie złożone Wnioskodawcy przez posiadacza rachunku zbiorczego i przez niego podpisane - zważywszy, że posiadacz rachunku będzie jedynym podmiotem mającym relację z podatnikiem, który zarazem posiada umocowanie prawne (wynikające z art. 8a ust. 4 Ustawy o obrocie) do wiążącego wskazania Wnioskodawcy osoby uprawnionej oraz będzie upoważniony i zobowiązany przepisami Ustawy o obrocie do przekazywania Wnioskodawcy danych dotyczących osób uprawnionych w zakresie niezbędnym dla prawidłowego wykonania przez Wnioskodawcę obowiązków płatnika.

W tych okolicznościach, Wnioskodawca powziął określone wątpliwości co do charakteru oraz zakresu swojej odpowiedzialności jako płatnika w odniesieniu do świadczeń dokonywanych za pośrednictwem posiadaczy tych prowadzonych przez niego rachunków zbiorczych na rzecz osób uprawnionych (podatników) z papierów wartościowych zapisanych na tych rachunkach.

Przedmiotem niniejszego wniosku są wyłącznie obowiązki Wnioskodawcy, jako płatnika, w odniesieniu do wypłaty świadczeń na rzecz podatników ujawnionych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.
  1. Jeżeli Wnioskodawca uzyska od podatnika opisane wyżej oświadczenie i na podstawie zawartych w nim informacji obliczy i odprowadzi podatek dochodowy, a następnie okaże się, że informacja przekazana Wnioskodawcy przez podatnika w jego oświadczeniu nie jest zgodna z prawdą, to czy na podstawie art. 30 § 5 Ordynacji podatkowej Wnioskodawca, jako płatnik nie poniesie odpowiedzialności za kwotę podatku niepobranego (i niewpłaconego) i organ podatkowy nie wyda decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika (wydaje się wówczas decyzję o odpowiedzialności podatkowej podatnika)...
  2. Jeżeli Wnioskodawca uzyska od podatnika opisane wyżej oświadczenie i na podstawie zawartych w nim informacji zakwalifikuje wypłacane świadczenie jako zwolnione z opodatkowania lub niepodlegające opodatkowaniu, a następnie okaże się, że informacja zawarta w oświadczeniu nie jest zgodna z prawdą, to czy na podstawie art. 30 § 5 Ordynacji podatkowej Wnioskodawca, jako płatnik nie poniesie odpowiedzialności za podatek niepobrany (i niewpłacony) i organ podatkowy nie wyda decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika (wydaje się wówczas decyzję o odpowiedzialności podatkowej podatnika)...
  3. Czy odpowiedzialność Wnioskodawcy jako płatnika w sytuacjach opisanych w pytaniu 1 i pytaniu 2 powyżej zostanie wyłączona na podstawie art. 30 § 5 Ordynacji podatkowej również wówczas, gdy ww. oświadczenia zostaną złożone Wnioskodawcy przez posiadacza rachunku zbiorczego i przez niego podpisane...
  4. Czy w sytuacji, gdy Wnioskodawca w ogóle nie uzyska wymaganego oświadczenia (o którym mowa w pytaniach 1, 2 i 3 powyżej), Wnioskodawca działając jako płatnik na podstawie art. 41 Ustawy PDOF i art. 26 Ustawy PDOP powinien obliczyć, pobrać oraz wpłacić do organu podatkowego podatek na zasadach „ogólnych”, tj. bez uwzględnienia ewentualnych preferencji podatkowych dostępnych pod warunkiem spełnienia przesłanek, których dotyczy treść oświadczenia...

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest zagadnienie przedstawione w pytaniu numer 4 wniosku ORD-IN w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wniosek w pozostałym zakresie zostanie rozpatrzony odrębnymi rozstrzygnięciami.

Zdaniem Wnioskodawcy:

W zakresie pytania 4:

W okolicznościach, gdy pomimo wystąpienia z formalnym zapytaniem do posiadacza rachunku / podatnika o udzielenie informacji niezbędnych do prawidłowego obliczenia podstawy opodatkowania oraz wysokości należnego podatku albo zwolnienia wypłacanej należności z podatku, Wnioskodawca w ogóle nie uzyska wymaganego oświadczenia (o którym mowa w pytaniach l i 3 powyżej), Wnioskodawca powinien obliczyć, pobrać oraz wpłacić do organu podatkowego podatek na zasadach ogólnych, bez uwzględnienia ewentualnych preferencji podatkowych dostępnych pod warunkiem spełnienia przesłanek, których dotyczy treść oświadczenia.

UZASADNIENIE

  1. Wnioskodawca jako płatnik podatku dochodowego na podstawie obowiązujących przepisów

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Ustawy PDOF (art. 41) i Ustawy PDOP (art. 26) na Wnioskodawcy będą ciążyły obowiązki płatnika podatku dochodowego pobieranego z tytułu wypłat niektórych świadczeń z papierów wartościowych zapisanych na rachunkach zbiorczych.

Artykuł 41 ust. 4 Ustawy PDOF stanowi, że „Płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5 oraz 10”.

Na podstawie ust. 4d tego artykułu, zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów (przychodów), o których mowa w art. 30a ust. 1 pkt 4 w zakresie dywidendy oraz dochodów (przychodów) określonych w art. 24 ust. 5 pkt 1, 3 lub 6, a także zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2 i 5 pobierają jako płatnicy podmioty prowadzące rachunki papierów wartościowych dla podatników, jeżeli dochody (przychody) te zostały uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wiążą się z papierami wartościowymi zapisanymi na tych rachunkach, a wypłata świadczenia na rzecz podatnika następuje za pośrednictwem tych podmiotów.

Zgodnie z ust. 10 tego artykułu, w zakresie papierów wartościowych zapisanych na rachunkach zbiorczych płatnikami zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 4 w zakresie dywidendy oraz dochodów (przychodów) określonych w art. 24 ust. 5 pkt 1, 3 lub 6 a także zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2 i 5, są podmioty prowadzące rachunki zbiorcze, za pośrednictwem których należności z tych tytułów są wypłacane. Podatek pobiera się w dniu przekazania należności z danego tytułu do dyspozycji posiadacza rachunku zbiorczego.

W świetle art. 26 ust. 1 Ustawy PDOP, „Osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz będące przedsiębiorcami osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz w art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2b, w dniu dokonania wypłaty, zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Jednakże od należności z tytułu odsetek od papierów wartościowych wyemitowanych przez Skarb Państwa i zapisanych na rachunkach papierów wartościowych albo na rachunkach zbiorczych wypłacanych na rzecz podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2 zryczałtowany podatek dochodowy pobierają jako płatnicy, podmioty prowadzące te rachunki jeżeli wypłata należności następuje za ich pośrednictwem. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji.

Na podstawie ust. la tego artykułu zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w ust. 1, nie pobiera się jeżeli podatnicy wymienieni w art. 17 ust. 1 korzystający ze zwolnienia w związku z przeznaczeniem dochodów na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, złożą płatnikowi najpóźniej w dniu dokonania wypłaty należności oświadczenie, że przeznaczą dochody z dywidend oraz z innych przychodów z tytułu udziałów w zyskach osób prawnych na cele wymienione w tym przepisie.

Zgodnie z ust. 2b tego artykułu, w przypadku przychodów z tytułu odsetek od papierów wartościowych wyemitowanych przez Skarb Państwa i zapisanych na rachunkach zbiorczych, wypłacanych na rzecz podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, do poboru podatku obowiązane są podmioty prowadzące rachunki zbiorcze, za pośrednictwem których należność jest wypłacana. Podatek pobiera się w dniu przekazania należności zdanego tytułu do dyspozycji posiadacza rachunku zbiorczego.

  1. Rodzaje świadczeń, w stosunku do których Wnioskodawca będzie płatnikiem podatku dochodowego

Rodzaje świadczeń wypłacanych z rachunków zbiorczych, w stosunku do których Wnioskodawca będzie płatnikiem podatku dochodowego zostały szczegółowo określone w znowelizowanych przepisach Ustawy PDOF i Ustawy PDOP. Wnioskodawca, jako płatnik podatku dochodowego, będzie w praktyce pobierał podatek od wypłat z tytułu następujących świadczeń związanych z zapisanymi na prowadzonych przez niego rachunkach zbiorczych papierami wartościowymi:

  • Na podstawie art. 41 Ustawy PDOF, w związku z art. 30a tej ustawy, w przypadku wypłat na rzecz osób fizycznych - podatników anonimowych i podatników ujawnionych - z tytułu:
    1. Dochodów (przychodów) z udziału w zyskach osób prawnych,
    2. Dochodów (przychodów) z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych,
    3. Dochodów (przychodów) z tytułu certyfikatów inwestycyjnych.
  • Na podstawie art. 26 Ustawy PDOP, w związku z art. 21 tej ustawy, w przypadku wypłat na rzecz podatników ujawnionych, o których mowa w art. 3 ust. 2 Ustawy PDOP - nieposiadających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu - z tytułu dochodów (przychodów) z odsetek od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa.
  • Na podstawie art. 26 Ustawy PDOP, w związku z art. 21 i art. 22, w przypadku wypłat na rzecz podatników anonimowych, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych - z tytułu dochodów (przychodów) z udziału w zyskach osób prawnych oraz dochodów (przychodów) z odsetek od papierów wartościowych.
  1. Obowiązek ustalenia przez Wnioskodawcę podstawy opodatkowania, statusu osoby uprawnionej oraz charakteru jej działalności w celu prawidłowego wykonania obowiązków płatnika

W świetle cytowanych wyżej przepisów art. 41 Ustawy PDOF oraz art. 26 Ustawy PDOP, Wnioskodawca będzie zobowiązany do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od dokonywanych wypłat z określonych w tych przepisach tytułów. Podatek powinien zostać pobrany od podstawy opodatkowania ustalonej zgodnie zobowiązującymi regulacjami, przy czym na Wnioskodawcy, jako płatniku będzie spoczywać obowiązek ustalenia zarówno podstawy opodatkowania jak i „statusu podatkowego” podatnika, na rzecz którego przekazywane jest świadczenie, w celu zastosowania prawidłowych zasad opodatkowania oraz sposobu poboru podatku, lub zastosowania zwolnienia z podatku. Uwzględniając zasady funkcjonowania rachunków zbiorczych oraz zakres obowiązków Wnioskodawcy, jako płatnika z tytułu świadczeń wypłacanych z tych rachunków, Wnioskodawca będzie zobowiązany do ustalenia w szczególności następujących okoliczności mających wpływ na sposób opodatkowania dochodów wypłacanych na rzecz poszczególnych podatników oraz na podstawę ich opodatkowania:

  • Ustalenie właściwej podstawy opodatkowania, w tym poprzez ustalenie kosztu podatkowego, kwoty zwolnionej z podatku lub wysokości przychodu:
    1. W przypadku części świadczeń wypłacanych z rachunków zbiorczych, podstawę opodatkowania stanowi kwota otrzymanego przez podatnika przychodu, pomniejszona o odpowiedni koszt. Powyższy sposób ustalania podstawy opodatkowania będzie dotyczył dochodów z tytułu umorzenia akcji (art. 24 ust. 5d Ustawy PDOF, art. 12 ust. 4 pkt 3 Ustawy PDOP) oraz umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (art. 23 ust. 1 pkt 38 Ustawy PDOF),
    2. W przypadku części świadczeń wypłacanych z rachunków zbiorczych, podstawę opodatkowania stanowi kwota otrzymanego przez podatnika przychodu, przy czym część tego przychodu jest wolna od podatku. Powyższy sposób ustalania podstawy opodatkowania będzie dotyczył w szczególności przychodów z tytułu otrzymania majątku w związku z likwidacją osoby prawnej (art. 21 ust. 1 pkt 50a Ustawy PDOF, art. 12 ust. 4 pkt 3 Ustawy PDOP).
    3. W przypadku części świadczeń wypłacanych z rachunków zbiorczych, podstawę opodatkowania stanowi cała wartość otrzymanego przez podatnika przychodu, przy czym jego wysokość powinna zostać przez płatnika ustalona zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach. Powyższy sposób ustalania podstawy opodatkowania będzie dotyczył dochodów z tytułu wynagrodzenia w formie dyskonta (art. 5a pkt 12 Ustawy PDOF).
  • Ustalenie statusu podatnika w zakresie uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego:

Zwolnieniu z opodatkowania podlegają świadczenia wypłacane na rzecz podatników podmiotowo zwolnionych z opodatkowania podatkiem dochodowym, wymienionych w art. 6 Ustawy PDOP. Ponadto, art. 17 ust. 1 Ustawy PDOP statuuje szereg zwolnień, które dostępne są dla podmiotów spełniających określone warunki. Przedmiotowe warunki dotyczą, w szczególności:

  • prowadzenia przez podatnika działalności w określonym zakresie (np. celem statutowym podatnika jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - pkt 4),
  • charakteru akcjonariuszy danego podatnika (np. podatnik jest spółką, której jedynymi udziałowcami są kościelne osoby prawne - pkt 4b),
  • źródeł, z jakich uzyskiwane są dochody (np. podatnik uzyskuje dochody z niegospodarczej działalności statutowej - pkt 4a, z obligacji Skarbu Państwa oferowanych na rynkach zagranicznych - pkt 50),
  • sposobu przeznaczenia i wydatkowania dochodów (np. podatnicy przeznaczający i wydatkujący dochody na cele statutowe - pkt podatnicy przeznaczający dochód lub określoną jego część na działalność rolniczą - pkt 4e),

Obowiązkiem Wnioskodawcy, jako płatnika, będzie uzyskanie informacji o tym, czy powyższe warunki są spełnione w przypadku danego podatnika, a tym samym, czy dokonywana na jego rzecz wypłata świadczenia z rachunku zbiorczego korzysta ze zwolnienia z podatku.

  • Ustalenie statusu podatnika oraz szczegółowego źródła uzyskanego przez niego przychodu, w zakresie uprawniającym do skorzystania z zaniechania z poboru podatku dochodowego wprowadzonego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
  • Ustalenie sposobu prowadzenia działalności przez podatnika oraz spełnienia innych warunków umożliwiających zastosowanie obniżonych stawek podatkowych lub zwolnień z podatku wynikających z wybranych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę („UPO”).

Na podstawie części UPO, zwolnień z opodatkowania nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona do danego świadczenia (odbiorca świadczenia), mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w danym państwie:

  • wykonuje w drugim państwie, w którym znajduje się siedziba spółki wypłacającej świadczenie, działalność gospodarczą poprzez zakład w nim położony, bądź
  • wykonuje w tym drugim państwie wolny zawód w oparciu o położoną w nim stałą placówkę,

i udział, z tytułu którego wypłaca się świadczenie, faktycznie wiąże się z działalnością takiego zakładu lub stałej placówki.

Ponadto, większość UPO zawiera postanowienie, że jeżeli w wyniku szczególnych powiązań między płatnikiem a osobą uprawnioną do odsetek lub między nimi a osobą trzecią, kwota wypłacanych odsetek przekracza kwotę, którą płatnik i osoba uprawniona do odsetek uzgodniliby bez takich powiązań, wówczas preferencyjne zasady opodatkowania wynikające z UPO stosuje się tylko do tej ostatniej wymienionej kwoty. Natomiast nadwyżka ponad wymienioną kwotę podlega opodatkowaniu zgodnie z ustawodawstwem każdego państwa i z uwzględnieniem innych postanowień UPO.

  • Ustalenie, że podmiot na rzecz którego wypłacane jest świadczenie z tytułu odsetek lub dywidend jest osobą uprawnioną (beneficial owner), a tym samym może korzystać z preferencyjnych zasad opodatkowania określonych w UPO, lub ze zwolnienia z podatku.
  • Ustalenie, że świadczenie wypłacane jest na rzecz podmiotu wymienionego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lub 11a Ustawy PDOP, który jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych należności oraz spełnia warunki, o których mowa w ww. przepisach.
  1. Realizacja przez Wnioskodawcę obowiązku ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania w praktyce

Właściwe wypełnienie przez Wnioskodawcę obowiązków płatnika będzie wymagało posiadania przez Wnioskodawcę określonych danych dotyczących osoby podatnika jak również danych dotyczących wypłacanego świadczenia. Jak wyjaśniono w opisie zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca zamierza uzyskać powyższe dane w formie odpowiedniego oświadczenia. Zależnie od okoliczności, oświadczenie będzie dotyczyło jednego lub kilku z następujących faktów:

  1. Oświadczenia o posiadanym przez podatnika statusie podmiotu zwolnionego z podatku dochodowego na podstawie art. 6 Ustawy PDOP, wraz z podaniem podstawy prawnej, z której wynika zwolnienie.
  2. Oświadczenie o spełnieniu przez podatnika warunków uprawniających do zwolnienia z podatku na podstawie art. 17 ust. 1 Ustawy PDOP.
  3. Oświadczenie o statusie podatnika oraz szczegółowym źródle uzyskanego przez niego dochodu, w zakresie uprawniającym do skorzystania z zaniechania z poboru podatku dochodowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
  4. Oświadczenie o wysokości kosztu podatkowego w przypadku wypłaty na rzecz osoby fizycznej, z rachunku zbiorczego, świadczenia z tytułu umorzenia akcji (art. 24 ust. 5d Ustawy PDOF).
  5. Oświadczenie o wysokości kosztu podatkowego w przypadku wypłaty na rzecz osoby fizycznej, z rachunku zbiorczego, świadczenia z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (art. 23 ust. 1 pkt 38 Ustawy PDOF).
  6. Oświadczenie o wysokości kwoty wolnej od podatku w przypadku wypłaty na rzecz osoby fizycznej, z rachunku zbiorczego, świadczenia z tytułu likwidacji osoby prawnej (art. 21 ust. 1 pkt 50a Ustawy PDOF).
  7. Oświadczenie o wysokości ceny zakupu papieru wartościowego na rynku pierwotnym lub wtórnym, w przypadku wypłaty na rzecz osoby fizycznej, z rachunku zbiorczego, wynagrodzenia z tytułu dyskonta (art. 5a pkt 12 Ustawy PDOF).
  8. Oświadczenie o statusie osoby uprawnionej jako „odbiorcy odsetek” zgodnie z wymogami danej UPO.
  9. Oświadczenie o statusie osoby uprawnionej jako „odbiorcy dywidend” zgodnie z wymogami danej UPO.
  10. Oświadczenie o tym, że osoba uprawniona do danego świadczenia, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę wdanym państwie obcym, nie wykonuje w Polsce działalności gospodarczej poprzez położony w Polsce zakład, z którego działalnością związane jest wypłacane świadczenie - zgodnie z wymogami danej UPO.
  11. Oświadczenie o tym, że osoba uprawniona do danego świadczenia, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę wdanym państwie obcym, nie wykonuje w Polsce wolnego zawodu w oparciu o położoną w Polsce stałą placówkę, z której działalnością związane jest wypłacane świadczenie - zgodnie z wymogami danej UPO.
  12. Oświadczenie o braku istnienia szczególnych powiązań pomiędzy płatnikiem a osobą uprawnioną do odsetek lub między nimi a osobą trzecią, łub o braku wpływu takich powiązań na kwotę odsetek, mających związek z roszczeniem wynikającym z długu, z tytułu którego są wypłacane zgodnie z wymogami danej UPO.
  13. Oświadczenie, że podatnik jest podmiotem wymienionym w art. 6 ust. 1 pkt 10a lub 11a Ustawy PDOP, jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych należności oraz spełnia warunki, o których mowa w ww. przepisach.

Dodatkowo, każde z powyższych oświadczeń będzie zawierało potwierdzenie, że składający je podmiot jest świadomy konsekwencji podania nieprawdziwych informacji wynikających z art. 30 § 5 Ordynacji podatkowej.

W treści oświadczenia znajdzie się wyjaśnienie, że w razie wprowadzenia Wnioskodawcy w błąd w zakresie treści składanego oświadczenia, to podatnik poniesie odpowiedzialność finansową wobec organu podatkowego za podatek niepobrany lub podatek pobrany w wysokości niższej od należnej.

  1. Brak relacji Wnioskodawcy z podatnikiem

W kontekście niniejszego wniosku, kluczowe jest podkreślenie nieistnienia relacji pomiędzy Wnioskodawcą (jako podmiotem prowadzącym rachunek zbiorczy) a podatnikiem (jako osobą uprawnioną z papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym).

Rachunki zbiorcze będą prowadzone przez Wnioskodawcę dla podmiotów określanych w Ustawie o obrocie jako „posiadacz rachunku zbiorczego”. Posiadacz rachunku zbiorczego będzie jedynym podmiotem, z jakim Wnioskodawca będzie miał jakikolwiek kontakt i relację prawną: posiadacz rachunku zawrze z Wnioskodawcą umowę o prowadzenie rachunku zbiorczego.

W świetle specyfiki rachunku zbiorczego należy natomiast podkreślić okoliczność, że Wnioskodawca nie będzie wchodził w jakąkolwiek relację z osobą uprawnioną z papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym (podatnikiem). W szczególności, nie wystąpi tu relacja o charakterze formalnym (brak będzie jakiejkolwiek umowy zawieranej pomiędzy Wnioskodawcą a podatnikiem) ani relacja o charakterze „osobistym” (podmioty te nie będą miały ze sobą żadnego bezpośredniego kontaktu, a jakikolwiek kontakt będzie możliwy jedynie za pośrednictwem posiadacza rachunku zbiorczego).

Posiadacz rachunku zbiorczego będzie zatem pełnił funkcję obligatoryjnego „pośrednika /łącznika” pomiędzy Wnioskodawcą a osobą uprawnioną (podatnikiem).

Zatem, jakąkolwiek wiedzę na temat osoby uprawnionej (podatnika) Wnioskodawca będzie czerpał tylko i wyłącznie od posiadacza rachunku zbiorczego, i to tylko wówczas, gdy ten ostatni sam będzie taką wiedzę posiadał.

Powyższe relacje pomiędzy podmiotami zaangażowanymi w rozliczenia związane z prowadzeniem rachunku zbiorczego zostały odzwierciedlone w przepisach Ustawy o obrocie, w następujący sposób:

  • Zgodnie art. 8 Ustawy o obrocie, posiadacz rachunku zbiorczego nie jest uważany za uprawnionego z zapisanych na tym rachunku zdematerializowanych papierów wartościowych.
  • Do ustalania osób uprawnionych z takich papierów wartościowych nie stosuje się przepisów prawa polskiego.
  • Osoba wskazana podmiotowi prowadzącemu rachunek zbiorczy (tj. Wnioskodawcy) przez posiadacza tego rachunku jako osoba uprawniona, jest uważana za osobę uprawnioną ze zdematerializowanych papierów wartościowych zapisanych na tym rachunku w liczbie wynikającej z tego wskazania; Ustawa o obrocie nie wymaga zatem w żadnej mierze weryfikowania tego wskazania przez Wnioskodawcę. Powyższy zapis Ustawy o obrocie odzwierciedla fakt braku relacji pomiędzy podmiotem prowadzącym rachunek a osobą uprawnioną.
  • Świadczenia wynikające ze zdematerializowanych papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym, otrzymane bezpośrednio lub pośrednio od emitentów, podmiot prowadzący rachunek zbiorczy (Wnioskodawca) przekazuje lub stawia do dyspozycji wyłącznie posiadaczowi tego rachunku (a nie osobie uprawnionej). Natomiast osobom uprawnionym z papierów wartościowych zapisanych na rachunku zbiorczym nie przysługuje wobec podmiotu prowadzącego ten rachunek zbiorczy roszczenie o wydanie tych świadczeń.
  • Zatem również te zapisy uwzględniają i sankcjonują brak relacji pomiędzy podmiotem prowadzącym rachunek a osobą uprawnioną.
  • Podmiot prowadzący rachunek zbiorczy (tu: Wnioskodawca) może żądać od posiadacza rachunku zbiorczego przekazania mu danych dotyczących osób uprawnionych zrejestrowanych na tym rachunku papierów wartościowych, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego wykonania przez podmiot prowadzący rachunek zbiorczy przewidzianych w przepisach prawa podatkowego obowiązków związanych z powstałymi na terytorium Polski zobowiązaniami podatkowymi tych osób (art. 8b ust. 3 Ustawy o obrocie). Jak z powyższego wynika, wszelkie dane dotyczące osób uprawnionych Wnioskodawca może pozyskiwać wyłącznie od posiadacza rachunku; Ustawa o obrocie nie przewiduje możliwości pozyskania tych danych bezpośrednio od osoby uprawnionej (podatnika), z którym Wnioskodawca nie ma żadnej relacji.
  • Umowa o prowadzenie rachunku zbiorczego musi jednak zawierać informację o obowiązku składania przez podatników będących osobami fizycznymi zeznań podatkowych o wysokości dochodu (straty) osiągniętego przez nich w roku podatkowym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, oraz o obowiązku zapłaty podatku dochodowego od tego dochodu (art. 8b ust. 4 Ustawy o obrocie).

Trzeba podkreślić, że tego rodzaju schemat stanowi istotne novum na polskim rynku; w aktualnym stanie prawnym, nie ma on swojego odpowiednika na naszym rynku. Jakkolwiek ustawodawca podatkowy starał się odzwierciedlić specyfikę rozliczeń prowadzonych w ramach rachunków zbiorczych w znowelizowanych przepisach Ustawy PDOF oraz Ustawy PDOP, to ze względu na ich nowatorski dla polskiej praktyki charakter i poziom złożoności, obowiązujące przepisy podatkowe nie zawierają jeszcze wystarczająco szczegółowych rozwiązań na okoliczność występujących w ramach tych rozliczeń wątpliwości oraz trudności o charakterze administracyjnym.

  1. Podsumowanie:

W zakresie pytania 4:

Wnioskodawca bierze pod uwagę możliwość, że pomimo wystąpienia z formalnym zapytaniem do posiadacza rachunku / podatnika o udzielenie informacji niezbędnych dla prawidłowego obliczenia podstawy opodatkowania oraz wysokości należnego podatku, albo zwolnienia wypłacanej należności z podatku, Wnioskodawca w ogóle nie uzyska wymaganego oświadczenia.

W takich okolicznościach, Wnioskodawca powinien pobrać oraz wpłacić do organu podatkowego podatek obliczony na zasadach „ogólnych” z uwzględnieniem jedynie posiadanych przez siebie informacji i z pominięciem informacji, których nie uzyskał. Wnioskodawca nie będzie miał bowiem podstawy do zastosowania ewentualnych preferencji podatkowych (w postaci obniżenia podstawy opodatkowania, zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej, zwolnienia z podatku całości lub części wypłacanego świadczenia), których zastosowanie ustawa uzależnia od spełnienia określonych przesłanek.

Zatem, w sytuacji braku oświadczenia złożonego przez podatnika lub posiadacza rachunku w zakresie spełnienia tych przesłanek, Wnioskodawca obliczy, pobierze oraz odprowadzi podatek dochodowy przyjmując założenie, że podatnik lub uzyskany przez niego przychód przedmiotowych przesłanek nie spełniają.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W zakresie odpowiedzi na pytanie nr 4 wniosku ORD-IN czy w sytuacji, gdy Wnioskodawca w ogóle nie uzyska wymaganego oświadczenia, Wnioskodawca działając jako płatnik na podstawie art. 26 Ustawy PDOP powinien obliczyć, pobrać oraz wpłacić do organu podatkowego podatek na zasadach „ogólnych”, tj. bez uwzględnienia ewentualnych preferencji podatkowych dostępnych pod warunkiem spełnienia przesłanek, których dotyczy treść oświadczenia, mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Wniosek w pozostałym zakresie zostanie rozpatrzony odrębnymi rozstrzygnięciami.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.