ITPB4/4511-272/16/AS | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy,
Czy związku z opisanym stanem faktycznym sprzedaż nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym w 2017 roku nie stanowi źródła przychodu zgodnie z brzmieniem art. 10 ust 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nabycie nieruchomości nastąpiło w dniu 27 lutego 1989 roku, czyli w dniu zawarcia umowy sprzedaży, oraz w ramach spadku po mężu w dniu śmierci męża Wnioskodawczyni?
Czy też nabycie nastąpiło w dniu 16 grudnia 2013 roku czyli w dniu przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu i prawa własności budynku, zgodnie z aktem notarialnym

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 16 marca 2016 r. (data wpływu 21 marca 2016 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego – jest prawidłowe, jednakże z innych względów niż przedstawiono we wniosku.

UZASADNIENIE

W dniu 21 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 27 lutego 1989 roku Wnioskodawczyni nabyła prawo do działki na której został wzniesiony murowany, jednorodzinny dom mieszkalny z przyległym garażem. Tym samym Wnioskodawczyni wstąpiła w poczet członków Spółdzielczego Zrzeszenia Budowy Domów Jednorodzinnych. Dnia 12 czerwca 1989 r. Spółdzielcze Zrzeszenie Budowy Domów Jednorodzinnych wydało zaświadczenie poświadczające fakt, iż na Wnioskodawczynię zostało przeniesione własnościowe prawo do domu jednorodzinnego, opisanego jak wyżej. Wnioskodawczyni w tym czasie pozostawała w związku małżeńskim, w którym między małżonkami istniała wspólność majątkowa małżeńska. W dniu 16 maja 2011 roku mąż Wnioskodawczyni zmarł. Powyższe prawo do domu jednorodzinnego zostało zgłoszone na druku SD-Z2, Wnioskodawczyni nabyła spadek po mężu w całości. W dniu 16 grudnia 2013 roku w formie aktu notarialnego nastąpiło przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu i prawa własności budynku w którym to zostało stwierdzone, iż Wnioskodawczyni spełnia warunki określone w art. 52 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222) do zawarcia umowy o przeniesienie własności przydzielonego domu jednorodzinnego wraz z prawem do działki gruntu, na której znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy związku z opisanym stanem faktycznym sprzedaż nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym w 2017 roku nie stanowi źródła przychodu zgodnie z brzmieniem art. 10 ust 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nabycie nieruchomości nastąpiło w dniu 27 lutego 1989 roku, czyli w dniu zawarcia umowy sprzedaży, oraz w ramach spadku po mężu w dniu śmierci męża Wnioskodawczyni...

Czy też nabycie nastąpiło w dniu 16 grudnia 2013 roku czyli w dniu przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu i prawa własności budynku, zgodnie z aktem notarialnym

Zdaniem Wnioskodawczyni:

Faktyczne nabycie nieruchomości nastąpiło w dniu zakupu prawa zgodnie z umową sprzedaży z dnia 27 lutego 1989 roku, czyli sprzedaż powyższej nieruchomości nie stanowi źródła przychodu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8, gdyż sprzedaż w 2017 roku nastąpi po upływie 5 lat od nabycia nieruchomości.

Akt notarialny jest jedynie aktem związanym z zamianą własnościowego prawa na własność.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe, jednakże z innych względów niż przedstawiono we wniosku.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy- przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym, dla określenia skutków podatkowych ww. transakcji istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia nieruchomości mającej być przedmiotem sprzedaży.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (które ma zastosowanie do prawa do domu jednorodzinnego) jest ograniczonym prawem rzeczowym. Jest to prawo zbywalne, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Umożliwia ono korzystanie z nieruchomości oraz rozporządzanie tym prawem, z pewnymi ograniczeniami, na zasadach zbliżonych do prawa własności. Świadczy o tym chociażby umiejscowienie spółdzielczego własnościowego prawa do nieruchomości w Księdze Drugiej Kodeksu cywilnego „Własność i inne prawa rzeczowe”.

Natomiast ustanowienie prawa odrębnej własności powoduje z kolei, że osoba, której przysługuje to prawo, uzyskuje pełnię uprawnień właścicielskich do nieruchomości.

W sytuacji, w której podatnik nabył prawo do domu jednorodzinnego, a następnie nastąpiło ustanowienie na jego rzecz prawa odrębnej własności tej nieruchomości w trybie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) za datę nabycia nieruchomości od której upływa 5 letni termin określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie można uznać dnia ustanowienia prawa odrębnej własności nieruchomości. Mamy tu bowiem do czynienia ze zmianą formy prawnej przysługującemu podatnikowi zbywalnego prawa do lokalu. Nabycie, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, następuje w momencie ustanowienia (nabycia) spółdzielczego własnościowego prawa do nieruchomości.

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 583), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami ustaje m.in. z chwilą śmierci jednego z małżonków. Natomiast w myśl art. 501 Kodeksu, w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Ustrój wspólności majątkowej będący współwłasnością łączną trwa zatem tak długo, jak długo trwa małżeństwo. Z chwilą ustania wspólności, np. w wyniku śmierci jednego ze współmałżonków, dochodzi do przekształcenia współwłasności łącznej, a udział każdego z małżonków w majątku wspólnym według domniemania jest równy udziałowi drugiego współmałżonka.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380), prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W myśl art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy decyduje, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Współwłasność – w tym także współwłasność łączna – oznacza, że własność przysługuje obojgu małżonkom. Ustaje ona jednak z chwilą śmierci jednego z małżonków. Przepis art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przesądza o tym, że udział w majątku wspólnym każdego z małżonków w razie ustania wspólności oraz braku zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej wynosi po 1/2. To ten właśnie majątek podlega dziedziczeniu, a więc nabyciu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nabycie nieruchomości, której zbycie Wnioskodawczyni planuje, nastąpiło w dwóch datach:

  • pierwotnej, w której Wnioskodawczyni nabyła nieruchomość w trakcie trwania związku małżeńskiego (1989 r.); oraz
  • w dacie śmierci męża (2011 r.).

W konsekwencji jej sprzedaż w 2017 r. nie będzie stanowiła źródła przychodu oraz nie będzie skutkowała obowiązkiem zapłaty podatku, ponieważ nastąpi po upływie pięcioletniego okresu wskazanego w treści art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, w sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, iż analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej załączników dołączonych przez Wnioskodawcę.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.