ITPB2/415-554/14/MK | Interpretacja indywidualna

Opodatkowanie sprzedaży udziału w nieruchomości.
ITPB2/415-554/14/MKinterpretacja indywidualna
  1. dekret
  2. nieruchomości
  3. spadek
  4. sprzedaż nieruchomości
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Źródła przychodów -> Katalog źrodeł przychodów

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 16 maja 2014 r. (data wpływu – 19 maja 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 7 sierpnia 2014 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przywrócenia własności udziału w nieruchomości, a następnie jego sprzedaży – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 19 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przywrócenia własności udziału w nieruchomości, a następnie jego sprzedaży.

Wniosek uzupełniono w dniu 7 sierpnia 2014 r.

We wniosku tym oraz w piśmie uzupełniającym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Dziadkowie Wnioskodawcy byli właścicielami nieruchomości o powierzchni 109,9648 ha. Dodatkowo, dziadek był właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,4010 ha.

Ww. nieruchomości zostały przejęte na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., co stwierdzono protokołami z dnia 7 marca 1946 r. oraz 26 czerwca 1948 r. Następnie protokołem z dnia 8 lutego 1949 r. majątek, przejęty od dziadka Wnioskodawcy, przekazano Nadleśnictwu w tymczasowy zarząd i użytkowanie.

Dziadek Wnioskodawcy zmarł w dniu 19 kwietnia 1948 r., w związku z czym Sąd Rejonowy stwierdził w wydanym przez siebie postanowieniu z dnia 21 października 2011 r., że spadek po nim odziedziczyły:

  1. dzieci:
    1. ojciec Wnioskodawcy (zmarły 12 lutego 1962 r.) – w udziale wynoszącym 3/20 części masy spadkowej,
    2. ciotka Wnioskodawcy (zmarła w dniu 29 września 1985 r.) – w 3/20 części,
    3. wujek Wnioskodawcy (zmarły 2 października 1990 r.) – w 3/20 części,
    4. ciotka Wnioskodawcy (zmarła w dniu 22 sierpnia 1999 r.) – w 3/20 części,
    5. wujek Wnioskodawcy (zmarły 3 lutego 2001 r.) – w 3/20 części, oraz
  2. jego żona, (babcia Wnioskodawcy, która zmarła 5 listopada 1966 r.) – w 5/20 części.

Z kolei w dniu 12 lutego 1962 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy, po którym spadek odziedziczyli (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 22 lutego 2012 r.):

  1. matka Wnioskodawcy (zmarła 2 lutego 2007 r.) – w udziale wynoszącym 2/8 części masy spadkowej,
  2. Wnioskodawca (syn zmarłego) – w 3/8 części,
  3. brat Wnioskodawcy – w 3/8 części.

Natomiast spadek po zmarłej w dniu 2 lutego 2007 r. matce Wnioskodawcy, w całości nabył z mocy ustawy jej syn – brat Wnioskodawcy (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2007 r.).

W dniu 5 listopada 1966 r. zmarła babcia Wnioskodawcy, po której zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2011 r., dziedziczyli:

  1. córka spadkodawcy (ciotka Wnioskodawcy) – w udziale wynoszącym 2/10 części masy spadkowej,
  2. syn (wujek Wnioskodawcy) – w 2/10 części,
  3. córka (ciotka Wnioskodawcy) – w 2/10 części,
  4. syn (wujek Wnioskodawcy) – w 2/10 części,
  5. Wnioskodawca (wnuk i syn zmarłego w dniu 12 lutego 1962 r. Stanisława) – w 1/10 części,
  6. R. L. – (brat Wnioskodawcy, wnuk i syn zmarłego w dniu 12 lutego 1962 r. syna spadkodawcy) – w 1/10 części.

Ciotka Wnioskodawcy zmarła w dniu 29 września 1985 r., wobec czego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 listopada 1991 r., stwierdzono, że spadek po zmarłej na podstawie ustawy nabyła trójka jej rodzeństwa - każdy po 1/4 części spadku oraz zstępni nieżyjącego rodzeństwa: Wnioskodawca oraz jego brat – każdy po 1/8 części spadku, z tym że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne i udział w gospodarstwie dla którego w Państwowym Biurze Notarialnym urządzona jest księga wieczysta dziedziczy z mocy ustawy trójka rodzeństwa – każdy po 1/3 części.

Natomiast w dniu 2 października 1990 r. zmarł wujek Wnioskodawcy, po którym – na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 listopada 1991 r. – spadek na podstawie ustawy nabyła dwójka jego rodzeństwa – każde po 1/3 części spadku oraz zstępni nieżyjącego rodzeństwa: Wnioskodawca oraz jego brat – każdy po 1/6 części spadku, z tym że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne i udział w gospodarstwie dla którego w Państwowym Biurze Notarialnym urządzona jest księga wieczysta dziedziczy z mocy ustawy dwójka rodzeństwa - każde po 1/2 części.

W dniu 22 sierpnia 1999 r. zmarła ciotka Wnioskodawcy, po której spadek odziedziczył jej bratanek a brat Wnioskodawcy (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 4 lutego 2010 r.).

Z kolei w dniu 3 lutego 2001 r. zmarł wujek Wnioskodawcy, po którym spadek – o czym stanowi postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 3 grudnia 2009 r. – nabyli:

  1. Wnioskodawca,
  2. brat Wnioskodawcy

- w 1/2 części każdy z nich.

W chwili obecnej ustaleni są wszyscy spadkobiercy dziadków Wnioskodawcy - właścicieli przedmiotowych nieruchomości. Spadkobiercami są: Wnioskodawca oraz jego brat.

W związku z powyższym ma być przeprowadzone postępowanie o zwrot nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. Wnioskami z dnia 4 listopada 2013 r. skierowanymi do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody wniesiono odpowiednio o:

    -
  • stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa,
  • o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość nie podpada pod przepisy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Nieruchomość, która ma być odzyskana, składa się głównie z lasu o powierzchni 47 ha. W 2010 r. była ona wyceniona, zaś obecnie przedstawia większą wartość ze względu na przyrosty masy drzewnej. Obszar leśny składa się z dwóch części, jednej około 20 ha, drugiej 27 ha, przedzielonej drogą gruntową. Po odzyskaniu nieruchomości jest planowana sprzedaż ww. nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
  1. Czy po odzyskaniu, zwrocie nieruchomości - na zasadzie restytucji - wymagany będzie podatek od odzyskanej nieruchomości...
  2. Czy wymagany będzie podatek związany ze sprzedażą odzyskanej nieruchomości, bowiem od śmierci ostatniego uprawnionego do części nieruchomości, wujka Wnioskodawcy zmarłego w dniu 3 lutego 2001 r. minęło ponad pięć lat...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad.1)

Nie będzie musiał płacić podatku od odzyskanej nieruchomości. Celem zwrotu jest przywrócenie stosunków własnościowych sprzed przejęcia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni funkcję restytucyjną, tj. przywraca prawo własności nieruchomości następcom prawnym poprzednich właścicieli.

Nie stanowi to nabycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 2)

Sprzedaż odzyskanej nieruchomości nie pociąga za sobą konieczności zapłaty podatku z tego względu, że ostatni uprawniony do części nieruchomości wujek Wnioskodawcy zmarł w dniu 3 lutego 2001 r. Zatem minęło, od końca roku – 31 grudnia 2001 r. - ponad pięć lat i dlatego podatek już nie jest wymagany.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

W myśl zaś art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z analizy opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że dziadkowie Wnioskodawcy byli właścicielami nieruchomości o powierzchni 109,9648 ha. Dodatkowo, dziadek był właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,4010 ha.

Ww. nieruchomości zostały przejęte na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., co stwierdzono protokołami z dnia 7 marca 1946 r. oraz 26 czerwca 1948 r. Następnie protokołem z dnia 8 lutego 1949 r. majątek, przejęty od dziadka Wnioskodawcy, przekazano Nadleśnictwu w tymczasowy zarząd i użytkowanie.

W chwili obecnej ustaleni są wszyscy spadkobiercy dziadków Wnioskodawcy - właścicieli przedmiotowych nieruchomości. Spadkobiercami są: Wnioskodawca oraz jego brat.

W związku z powyższym ma być przeprowadzone postępowanie o zwrot nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. Wnioskami z dnia 4 listopada 2013 r. skierowanymi do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody Pomorskiego wniesiono odpowiednio o:

    -
  • stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa,
  • o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość nie podpada pod przepisy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Nieruchomość, która ma być odzyskana, składa się głównie z lasu o powierzchni 47 ha. W 2010 r. była ona wyceniona, zaś obecnie przedstawia większą wartość ze względu na przyrosty masy drzewnej. Obszar leśny składa się z dwóch części, jednej około 20 ha, drugiej 27 ha, przedzielonej drogą gruntową. Po odzyskaniu nieruchomości jest planowana sprzedaż ww. nieruchomości.

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami Kodeksu cywilnego. W myśl bowiem art. 922 § 1 k.c. spadek stanowi ogół praw majątkowych i obowiązków zmarłego. Stosownie zaś do art. 924 spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Mając na uwadze ww. regulacje prawne, stwierdzić należy, że skoro spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i według tej daty spadkobierca nabywa spadek, za dzień nabycia rzeczy lub praw w drodze spadku należy rozumieć dzień jego otwarcia.

Niezależnie od powyższego, na stan prawny nieruchomości istotny wpływ mogą wywierać, wydawane zarówno na gruncie prawa cywilnego, administracyjnego, jak i karnego - orzeczenia sądowe i decyzje administracyjne, stanowiące dokumenty o szczególnym znaczeniu. Waga tych orzeczeń wynika z pozycji jaką zajmują sądy i organy administracji publicznej.

Wskazać należy, iż w zaistniałym stanie faktycznym z punktu widzenia konsekwencji podatkowych istotne znaczenie będzie miało stwierdzenie w orzeczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nieważności rozstrzygnięć jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa oraz w decyzji Wojewody Pomorskiego, że nieruchomość nie podpada pod przepisy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Oznaczać to będzie, że dziadkowie Wnioskodawcy zostali bezprawnie pozbawieni tej części swojego majątku.

Tym samym konsekwencją obu orzeczeń o takiej treści będzie ustalenie, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa było aktem nie znajdującym podstaw w obowiązującym prawie, a więc tytuł własności winien trwać przy prawowitych właścicielach, gdyby żyli. Negatywnych skutków bezprawnego postępowania ówczesnych władz nie mogą też ponosić następcy prawni zmarłych właścicieli lub ich spadkobierców.

Powyższe oznacza więc – przy założeniu pozytywnego zakończenia dla Wnioskodawcy postępowań mających na celu restytucje utraconych dóbr – że jakkolwiek należąca do jego dziadków nieruchomość zajęta została na rzecz Skarbu Państwa, to było to postępowanie niezgodne z prawem, przy czym skutki działania ówczesnych władz uchylone zostaną orzeczeniami właściwych organów.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że ewentualne przywrócenie na rzecz Wnioskodawcy prawa współwłasności do nieruchomości nie należy utożsamiać z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ewentualny zwrot nieruchomości przejętej na mocy przepisów dekretu PKWN będzie należało w tej sytuacji traktować jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia, który nie skutkuje przysporzeniem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym, dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, w przypadku pozytywnego zakończenia dla Wnioskodawcy wszczętych postepowań mających na celu restytucję odebranej nieruchomości, a następnie odpłatnego zbycia udziału we współwłasności przedmiotowej nieruchomości, nabycie – o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przez Wnioskodawcę udziału w nieruchomości winno być ustalone w datach otwarcia spadków po każdym ze spadkodawców Wnioskodawcy, czyli w dniu śmierci każdego z nich, tj.:

  1. 12 lutego 1962 r. w przypadku ojca Wnioskodawcy,
  2. 5 listopada 1966 r. w przypadku babci Wnioskodawcy,
  3. 29 września 1985 r. w przypadku ciotki Wnioskodawcy,
  4. 2 października 1990 r. w przypadku wujka Wnioskodawcy,
  5. 3 lutego 2001 r. w przypadku wujka Wnioskodawcy.

Zatem, pięcioletni termin, określony zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, upłynął w rozpatrywanej sprawie – odpowiednio do udziałów we współwłasności nieruchomości nabytych po każdym ze spadkodawców Wnioskodawcy – z końcem 1967 r., 1971 r., 1990 r., 1995 r. i 2006 r.

Podsumowując, stwierdzić należy, że – przy założeniu pozytywnego zakończenia dla Wnioskodawcy postępowań mających na celu restytucje utraconych dóbr, w tym ustalenia bezprawności działań ówczesnych władz:

    -
  • zwrot udziału we współwłasności nieruchomości nie będzie stanowić po stronie Wnioskodawcy przysporzenia majątkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, co z kolei oznacza, że Wnioskodawca nie osiągnie z tego tytułu przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
  • sprzedaż przez Wnioskodawcę udziału we współwłasności nieruchomości nie będzie opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na upływ 5-letniego terminu określonego w treści art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.