IPPB4/415-321/12-4/JK | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
Czy sprzedaż części posiadanego przez Wnioskodawczynię udziału w nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 02.04.2012 r. (data wpływu 16.04.2012 r.) uzupełnione pismem z dnia 01.06.2012 r. (data nadania 04.06.2012 r., data wpływu 05.06.2012 r. ) stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 22.05.2012 r. Nr IPPB4/415-321/12-2/JK (data nadania 23.05.2012 r., data doręczenia 30.05.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży części udziału w nieruchomości – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 16.04.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży części udziału w nieruchomości.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 22.05.2012 r. Nr IPPB4/415-321/12-2/JK (data nadania 23.05.2012 r., data doręczenia 30.05.2012 r.) tut. Organ wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez doprecyzowanie zdarzenia przyszłego.

Pismem z dnia z dnia 01.06.2012 r. (data nadania 04.06.2012 r., data wpływu 05.06.2012 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła ww. braki w terminie.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 29 grudnia 2006 r. Wnioskodawczyni nabyła udział wynoszący ... w nieruchomości zabudowanej. Z uwagi na fakt pozostawania w związku małżeńskim, umowa została podpisana przez Wnioskodawczynię oraz Jej ówczesnego małżonka a przedmiotowy udział w nieruchomości został nabyty do małżeńskiego majątku wspólnego (wspólność ustawowa). W związku z orzeczeniem separacji, w dniu 17 czerwca 2008 r. Wnioskodawczyni podpisała z mężem małżeńską umowę majątkową (w formie aktu notarialnego) wyłączającą wspólność ustawową od momentu podpisania bez zmiany dotychczasowych stosunków w majątku wspólnym. Po orzeczeniu rozwodu 15 kwietnia 2011 r. Wnioskodawczyni podpisała z byłym mężem umowę o częściowym podziale majątku dorobkowego (w formie aktu notarialnego). Zgodnie z tą umową jeden ze składników majątku – wspomniany wyżej udział ... w nieruchomości przypadł wyłącznie Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni poinformowała również, iż majątek wspólny, który małżonkowie posiadali obejmował udział części we współwłasności nieruchomości, dom oraz działki. Przy podziale majątku małżonkowie ustalili, iż Wnioskodawczyni będzie przysługiwać udział byłego męża w nieruchomości oraz dom, z racji pozostania dzieci przy Wnioskodawczyni oraz podejścia psychologicznego niezmieniania im domu zamieszkania (bo i tak przeżyciem był sam rozwód). Były mąż zatrzymał działki. Jednocześnie Wnioskodawczyni zaznacza, iż dom, jest obciążony kredytem, który całkowicie przejęła Wnioskodawczyni i od momentu podziału majątku spłaca samodzielnie. Wartość szacunkowa majątku przed podziałem to ok. 1.500.000 zł za udział w nieruchomościach (wyceniona przez notariusza do celów podziału majątku, niestety same działki są na razie zwykłą ziemią na terenach mało interesujących), ok. 1.000.000 zł za działki oraz ok. 1.000.000 zł za dom (wartość operatowa pod kredyt – przy ówczesnej sytuacji na rynku nieruchomości niemożliwa do osiągnięcia w razie konieczności sprzedaży). Po podziale wartość majątku to obciążony hipoteką i kredytem w wysokości 690.000 zł dom oraz zwiększony udział części w nieruchomości o 1/6 (przyjmując, że wcześniej małżonkowie posiadali wspólny udział w wysokości 1/3 całości nieruchomości).

Zatem przy częściowym podziale majątku wartość udziału Wnioskodawczyni mieści się nadal w ramach wartości, jaką posiadała przed podziałem (dodatkowo Wnioskodawczyni samodzielnie jest obciążona kredytem za dom). W związku z tym, Wnioskodawczyni informuje też, iż podziałowi majątku nie towarzyszyły żadne spłaty lub dopłaty.

W dniu 15 marca 2012 r. Wnioskodawczyni sprzedała część udziału w przedmiotowej nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy sprzedaż części posiadanego przez Wnioskodawczynię udziału w nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem Wnioskodawczyni, dochód uzyskany ze sprzedaży części posiadanego udziału w nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT opodatkowaniu podlega odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli następuje ono przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło już nabycie.

W przedstawionym stanie faktycznych nabycie nieruchomości miało miejsce w 2006 r. Zatem 31 grudnia 2011 r. upłynął 5-letni okres determinujący opodatkowanie sprzedaży nieruchomości. Ze względu na zaistniały stan faktyczny decydujące znaczenie ma określenie momentu nabycia przedmiotowego udziału w nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, ze nabycie przedmiotowego udziału w nieruchomości nastąpiło 29 grudnia 2006 r.

Było to nabycie na współwłasność (wspólność majątkowa). Instytucja współwłasności uregulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego. W myśl art. 195 Kodeksu cywilnego współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłasność może być współwłasnością w częściach ułamkowych lub łączną. Współwłasność łączna nie jest stosunkiem samoistnym (tak jak współwłasność w częściach ułamkowych) – zawsze łączy się ona z istnieniem stosunku prawnego, dla którego pełni ona funkcję służebną – tak jak w przypadku małżeńskiej wspólności majątkowej, gdzie pomiędzy małżonkami z mocy prawa powstaje małżeński ustrój majątkowy w formie współwłasności łącznej. Oznacza to, że nie są określone udziały małżonków we współwłasności. Obojgu małżonkom przysługuje prawo do całej masy majątkowej zawartej we wspólnym majątku małżeńskim i dlatego żaden z małżonków nie może samodzielnie korzystać z praw własności przez cały czas trwania wspólności majątkowej (nie jest możliwy obrót udziałem we współwłasności łącznej, podczas gdy można zbyć udział we współwłasności w częściach ułamkowych). Zatem, biorąc pod uwagę charakter prawny wspólności majątkowej, Wnioskodawczyni stwierdza, że od 29 grudnia 2006 r. posiadała prawo własności w stosunku do całości nabytego udziału w nieruchomości. Późniejsza umowa dotycząca podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa nie zmieniły momentu nabycia udziału w nieruchomości. Umowa ta miała jedynie na celu uregulowanie stanu masy majątkowej należącej wcześniej do majątku wspólnego.

Takie rozumienie konsekwencji nabycia składników majątkowych do małżeńskiego majątku wspólnego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA II FSK 1101/10 z 8 grudnia 2011 r.).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361), źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat, sprzedaż ta nie jest źródłem przychodu i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Z powyższego wynika zatem, iż w przypadku sprzedaży części udziału nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma data nabycia tego udziału i forma prawna jego nabycia.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego w dniu 29 grudnia 2006 r. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem nabyła udział wynoszący ... w nieruchomości zabudowanej. Z uwagi na fakt pozostawania w związku małżeńskim, przedmiotowy udział w nieruchomości został nabyty do małżeńskiego majątku wspólnego (wspólność ustawowa). W związku z orzeczeniem separacji, w dniu 17 czerwca 2008 r. Wnioskodawczyni podpisała z mężem małżeńską umowę majątkową (w formie aktu notarialnego) wyłączającą wspólność ustawową od momentu podpisania bez zmiany dotychczasowych stosunków w majątku wspólnym. Po orzeczeniu rozwodu 15 kwietnia 2011 r. Wnioskodawczyni podpisała z byłym mężem umowę o częściowym podziale majątku dorobkowego w formie aktu notarialnego. Przy częściowym podziale majątku wartość udziału Wnioskodawczyni mieści się nadal w ramach wartości, jaką posiadała przed podziałem majątku. Podziałowi majątku nie towarzyszyły żadne spłaty lub dopłaty. W dniu 15 marca 2012 r. Wnioskodawczyni sprzedała cześć udziału w przedmiotowej nieruchomości.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością – art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dopiero z chwilą ustania małżeństwa wspólność ta ulega przekształceniu i wówczas małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, aby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku (art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy. Natomiast, biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku pochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie nieruchomości na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

  • podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
  • jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Za datę nabycia nieruchomości, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez małżonka nieruchomości przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego.

Zatem uwzględniając powyższe oraz przyjmując za Wnioskodawczynią, iż przy częściowym podziale majątku wartość udziału Wnioskodawczyni mieści się nadal w ramach wartości, jaką posiadała przed podziałem majątku oraz podziałowi majątku nie towarzyszyły żadne spłaty lub dopłaty, uznać należy, że nabycie przez Wnioskodawczynię udziału w nieruchomości, nastąpiło w dniu 29.12.2006 r., tj. w dacie nabycia tego udziału w czasie trwania związku małżeńskiego.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące uregulowania prawne stwierdzić należy, iż sprzedaż części udziału w przedmiotowej nieruchomości w 2012 r. nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego przychodu.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

W odniesieniu do powołanego przez Wnioskodawczynię wyroku należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie to zapadło w indywidualnej sprawie i nie jest wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.