IBPBII/2/415-505/13/JG | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Czy po stronie wnioskodawcy istnieje obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży nieruchomości?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 29 kwietnia 2013 r. (data wpływu do tut. Biura 06 maja 2013 r.), uzupełnionym w dniu 10 maja 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży działki – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 06 maja 2013 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży działki.

W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi, pismem z dnia 18 czerwca 2013 r. Znak: IBPBII/2/415-505/13/JG wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 10 czerwca 2013 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca w 2005 r. zakupił działkę o powierzchni 0,0598 ha, która objęta była wspólnością majątkową małżeńską.

W dniu 12 kwietnia 2007 r. w wyniku podziału majątku działka wyceniona została na 25.000 zł i przekazana na wyłączną własność wnioskodawcy. Podział majątku nie obejmował żadnych innych rzeczy i praw wchodzących w skład majątku, dotyczył jednego składnika majątku – działki. Podział majątku w wyniku ustania wspólności małżeńskiej nastąpił bez wzajemnych spłat i dopłat.

Wnioskodawca wskazał, że w umowie o podział majątku nie było mowy o wartości majątku dorobkowego obojga małżonków. Pozostałe rzeczy nabyte w trakcie trwania małżeństwa zostały podzielone za obopólna zgodą bez aktu notarialnego. Tylko działka, o której mowa powyżej została przyznana na mocy aktu notarialnego wnioskodawcy, natomiast pozostałe rzeczy nabyte w trakcie trwania małżeństwa zostały w posiadaniu małżonka wnioskodawcy (sprzęt RTV, AGD, meble itp.). Wartość rzeczy i praw, które przypadły małżonkowi jest równa wartości przedmiotowej działki.

W dniu 17 lipca 2012 r. nastąpiła sprzedaż działki za kwotę 50.000 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy po stronie wnioskodawcy istnieje obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży nieruchomości...

Zdaniem wnioskodawcy, za datę nabycia uznaje się datę 2005 r. ponieważ nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym o osób fizycznych nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego jeśli:

  1. podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
  2. wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale jaki małżonkom przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wnioskodawca w 2005 r. kupił działkę o powierzchni 0,0598 ha. Działka została objęta wspólnością majątkową małżeńską. Następnie w dniu 12 kwietnia 2007 r. w wyniku podziału majątku małżonków przedmiotowa działka stała się wyłączną własnością wnioskodawcy. Wnioskodawca wskazał również, że ww. podział majątku nie obejmował żadnych innych rzeczy i praw wchodzących w skład majątku. Podział majątku w wyniku ustania wspólności małżeńskiej nastąpił bez wzajemnych spłat i dopłat. Ponadto we wniosku wskazano, że małżonek wnioskodawcy otrzymał pozostałe rzeczy nabyte w trakcie trwania małżeństwa – rzeczy te jednak nie zostały objęte notarialną umową o podział majątku wspólnego. W dniu 17 lipca 2012 r. wnioskodawca sprzedał przedmiotową działkę.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością - art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dopiero z chwilą ustania wspólności ustawowej, co ma miejsce, wspólność ta ulega przekształceniu. Z chwilą ustania wspólności ustawowej małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek (art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, za datę nabycia nieruchomości lub prawa - w przypadku ich zbycia, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), ale tylko wówczas jeżeli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty lub dopłaty albo wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku podziału majątku mieści się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast podział odbył się w naturze, lecz w sposób, który był nieekwiwalentny i towarzyszyły mu spłaty lub dopłaty albo gdy wartość otrzymanej przez danego małżonka nieruchomości lub prawa przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości lub prawie, który przekracza udział danego małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego.

W tym miejscu wskazać również należy, że za datę nabycia tej części nieruchomości lub prawa, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego, nawet wówczas jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie (czyli bez spłat i dopłat). Bowiem wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością lub prawem) – jak też stan jej majątku osobistego. W tej części bowiem, w której przyznana na wyłączną własność nieruchomość lub prawo przekracza wartość udziału w majątku wspólnym, podatnik niewątpliwie nabywa własność nieruchomości lub prawa w rozumieniu analizowanego przepisu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

Przenosząc zatem powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy oraz mając na względzie ujęty we wniosku stan faktyczny stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie podział majątku dorobkowego małżonków dokonany w dniu 12 kwietnia 2007 r. nie był ekwiwalenty, gdyż składnikiem majątku podlegającym podziałowi była wyłącznie działka, którą otrzymał na wyłączną własność wnioskodawca. Jego małżonek w wyniku tego podziału nie otrzymał majątku, który odpowiadałby majątkowi otrzymanemu przez wnioskodawcę. Zatem z powyższego opisu wywieść należy, że wnioskodawca otrzymał majątek przekraczający udział, jaki przysługiwał mu w majątku wspólnym małżonków, biorąc pod uwagę fakt, że udziały obojga małżonków były równe i wynosiły po 50% w majątku dorobkowym. Z chwilą podziału majątku wnioskodawcy przysługiwał zatem jedynie wynoszący 1/2 udział w działce. Pozostały udział należał do małżonka wnioskodawcy, zaś wskutek podziału majątkowego przeszedł na własność wnioskodawcy. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że podziału majątku dokonano bez spłat i dopłat. Również dla rozstrzygnięcia momentu nabycia działki w przedmiotowej sprawie obojętne pozostaje to, że małżonkowie poza umową o podział majątku wspólnego podzielili się pozostałymi rzeczami tj. sprzętem RTV, AGD, meblami itp. określając ich wartość jako równoważną wartości działki. Ww. rzeczy nie zostały objęte umową o podział majątku wspólnego małżonków a zatem nie można uznać, że nawet jeśli faktycznie ich wartość odpowiada wartości działki podziału dokonano w sposób ekwiwalentny. W przypadku gdyby umowa o podział majątku wspólnego obejmowała przedmiotową działkę oraz sprzęt RTV, AGD, meble itp. i faktycznie wartość rynkowa działki byłaby równa wartości pozostałych składników majątku należało by uznać tak przeprowadzony podział jako podział ekwiwalentny – co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami, nabycia działki wnioskodawca dokonał w następujący sposób:

  • w 2005 r. nabył połowę działki, czyli 1/2 odpowiadającą jego udziałowi w majątku wspólnym,
  • w dniu 12 kwietnia 2007 r. w wyniku podziału majątku wspólnego nabył pozostały udział 1/2, który należał do małżonka wnioskodawcy.

Z uwagi na fakt, że nabycia działki dokonano w 2005 r. i w 2007 r. a sprzedaży dokonano w dniu 17 lipca 2012 r. zatem ta część przychodu jaka odpowiada udziałowi w nieruchomości nabytemu w 2005 r czyli 1/2 nie podlega w ogóle opodatkowaniu gdyż upłynął 5 letni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sprzedaż działki w tej części nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu. Natomiast część przychodu odpowiadająca udziałowi nabytemu w 2007 r. (czyli 1/2 przychodu gdyż taki właśnie udział w działce nabył wnioskodawca od małżonka w wyniku podziału majątku wspólnego) podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 06 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 z późn. zm.) do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 01 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.

I tak w myśl art. 30e ust. 1 i 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ww. brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć m.in. związane ze zbyciem koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, opłatę notarialną. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym odpłatnym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy.

Stosownie natomiast do art. 22 ust. 6d ww. ustawy koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość nakładów o których mowa w ust. 6c ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Mając na uwadze powyższe przepisy w kontekście przedstawionego we wniosku stanu faktycznego połowa przychodu ze sprzedaży działki będzie podlegała opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym stanowisko wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.