IBPBII/2/415-929/14/JG | Interpretacja indywidualna

W zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego
IBPBII/2/415-929/14/JGinterpretacja indywidualna
  1. lokale
  2. majątek wspólny małżonków
  3. odpłatne zbycie
  4. podział majątku
  5. sprzedaż nieruchomości
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Źródła przychodów -> Przychody ze sprzedaży nieruchomości

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 15 października 2014 r. (data otrzymania 21 października 2014 r.), uzupełnionym 9 grudnia 2014 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 21 października 2014 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego.

W związku z brakami formalnymi, pismem z 21 listopada 2014 r., Znak: IBPBII/2/415-929/14/JG wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 9 grudnia 2014 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 28 września 1985 r. Wnioskodawca wraz z małżonkiem zawarli związek małżeński. W trakcie trwania związku małżeńskiego strony łączył ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Wyrokiem z 13 czerwca 2012 r. Sąd orzekł o rozwiązaniu przez rozwód małżeństwa Wnioskodawcy. Wyrok stał się prawomocny z 5 lipca 2012 r. Z uwagi na zapadły wyrok ustała obowiązująca między stronami ustawowa wspólność majątkowa małżeńska.

W trakcie trwania małżeństwa strony nabyły do majątku wspólnego własność wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr 8 wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej w wysokości 87/1535, dla których prowadzone są księgi wieczyste. Nabycie do majątku wspólnego własność wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nastąpiło 16 sierpnia 2004 r. Nadto w trakcie trwania małżeństwa strony nabyły wyposażenie lokalu mieszkalnego, w skład którego wchodziło m.in. umeblowanie lokalu mieszkalnego, 3 telewizory, pralka, wyposażenie kuchni (lodówka, kuchenka, komplet naczyń).

Ugodą z 24 października 2013 r. zawartą przed Sądem byli małżonkowie podzielili majątek wspólny, w skład którego wchodziło prawo własności wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr 8 o pow. 77 m2, prawo własności ruchomości stanowiących wyposażenie lokalu mieszkalnego opisanego powyżej, w tym: sprzęt gospodarstwa domowego (za wyjątkiem telewizora) oraz meble (za wyjątkiem dwóch komód) o łącznej wartości 20.000 zł, prawo własności samochodu marki Mitsubishi Outlander.

Wszystkie prawa majątkowe przypadły na własność Wnioskodawcy za spłatą na rzecz małżonka w wysokości 260.000 zł.

Wnioskodawca 28 stycznia 2014 r. zbył własność wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr 8 o pow. 77 m2 za kwotę 260.000 zł, która posłużyła Wnioskodawcy na spłatę byłego małżonka. Wnioskodawca wskazał, że uzyskana ze sprzedaży kwota w całości została przeznaczona na spłatę byłego małżonka a Wnioskodawca nie uzyskał z tytułu sprzedaży jakiegokolwiek przysporzenia czy też korzyści.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytania:
  1. Czy sprzedaż nieruchomości nabytej w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych...
  2. Czy w świetle powyższego stanu faktycznego Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ... Jeżeli tak to w jakiej wysokości...
  3. Czy Wnioskodawcy przysługuje zwolnienie przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

Sprzedaż nieruchomości nabytej w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, albowiem uzyskana z tego tytułu kwota została w całości przeznaczona na spłatę byłego małżonka.

Ad. 2

Nie będzie on zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, albowiem uzyskana ze sprzedaży kwota została w całości przeznaczona na spłatę byłego małżonka.

Ad. 3

Przysługuje mu zwolnienie przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – podlegającym opodatkowaniu źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (w tym lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość),
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W świetle powyższego uregulowania każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Termin „nabycie”, którym posługuje się ustawodawca w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości. Tak więc nabycie rozumiane jest jako uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa). Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można np. zakupując, pod tytułem darmym (w formie darowizny, w drodze spadku). Przy podziale majątku wspólnego małżonków również może mieć miejsce nabycie nieruchomości lub prawa w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Wówczas data podziału majątku wspólnego małżonków będzie miała istotne znaczenie przy ustalaniu skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa przyznanego na wyłączną własność jednego z nich.

Wobec powyższej regulacji prawnej należy wyjaśnić, że w przypadku sprzedaży nieruchomości, jej części bądź udziału w nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu ma moment i sposób jej nabycia.

Zatem aby móc ustalić czy w rozpatrywanej sprawie sprzedaż w 2014 r. lokalu mieszkalnego nr 8 będzie stanowiła źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w pierwszej kolejności trzeba ustalić od jakiego momentu należy liczyć bieg terminu, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, tj. czy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do majątku wspólnego małżonków tej nieruchomości (tj. od 2004 r.), czy też od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił podział majątku wspólnego na podstawie ugody (tj. od 2013 r.).

Stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.). W myśl art. 31 § 1 przywołanej ustawy – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nie objęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością – art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy – art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, na skutek orzeczenia sądu – art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków – art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, a także w wyniku ustania małżeństwa, między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast w myśl art. 501 Kodeksu – w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe.

Mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, za datę nabycia nieruchomości lub prawa, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), ale tylko wówczas jeżeli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty lub dopłaty albo wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku podziału majątku mieści się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast podział odbył się w naturze, lecz w sposób, który był nieekwiwalentny i towarzyszyły mu spłaty lub dopłaty albo gdy wartość otrzymanej przez danego małżonka nieruchomości lub prawa przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości lub prawie, który przekracza udział danego małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego.

W każdej sytuacji, kiedy w wyniku podziału majątku jeden z małżonków został zobowiązany do spłaty, mamy do czynienia z nieekwiwalentnym podziałem majątku, a po stronie małżonka zobowiązanego do spłaty następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany przez niego udział w majątku wspólnym. W tej części bowiem, w której przyznane na wyłączną własność składniki majątkowe przekraczają wartość udziału w majątku wspólnym, małżonek musi zapłacić odpowiednią kwotę tytułem wyrównania udziałów w postaci dopłaty pieniężnej. W tym zakresie niewątpliwie podatnik nabywa prawo własności nieruchomości i praw w rozumieniu analizowanego przepisu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

W rozpatrywanej sprawie dokonany podział majątku dorobkowego małżonków nie był ekwiwalentny albowiem w jego wyniku Wnioskodawca otrzymał na wyłączną własność wszystkie składniki wchodzące w skład tego majątku za spłatą na rzecz byłego małżonka w kwocie 260.000 zł. Tymczasem Wnioskodawcy w wyniku ustania wspólności ustawowej na skutek ustania małżeństwa przysługiwał wyłącznie udział 1/2 w każdym składniku majątku dorobkowego. Udział tej samej wielkości należał do byłego małżonka. Skoro na skutek podziału Wnioskodawca otrzymał na wyłączną własność cały majątek podlegający podziałowi, to oznacza, że otrzymał więcej niż posiadał w chwili ustania wspólności majątkowej. Zatem Wnioskodawca prawo własności do tego majątku w tym do wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr 8 nabył odpowiednio w 2004 r. w udziale 1/2 odpowiadającym udziałowi w majątku wspólnym i w 2013 r. w udziale 1/2 w wyniku podziału majątku dorobkowego.

Z uwagi na fakt, że Wnioskodawca w 2004 r. nabył udział wynoszący 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego odpowiadający jego udziałowi w majątku wspólnym, to przychód uzyskany przez Wnioskodawcę w 2014 r. przypadający na udział nabyty w 2004 r. nie podlega w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ odpłatne zbycie tego udziału nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku, w którym ten udział nabyto do majątku wspólnego.

Natomiast pozostały udział w prawie własności lokalu mieszkalnego (1/2) Wnioskodawca nabył w 2013 r. w wyniku ugody o podział majątku wspólnego. Wartość przychodu ze zbycia lokalu mieszkalnego przypadająca na udział nabyty w 2013 r. w wyniku ugody o podział majątku czyli 1/2 przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego podlega opodatkowaniu według zasad określonych ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania – zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej – mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od 1 stycznia 2009 r.

I tak zgodnie z art. 30e ust. 1 i art. 45 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r. – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy – podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ww. ustawy).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub prawa uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć m.in. związane ze zbyciem nieruchomości lub prawa koszty wyceny przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości lub prawa, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości lub prawa. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że jeśli Wnioskodawca poniósł tego rodzaju koszty, to koszty te dotyczyć będą sprzedaży całego lokalu mieszkalnego, który odpowiednio w udziale 1/2 nabył w 2004 r. oraz w udziale 1/2 nabył w 2013 r. Tak jak już wyżej wyjaśniono, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega wyłącznie zbycie udziału nabytego w 2013 r. W związku z tym 1/2 przychodu podlegająca opodatkowaniu będzie mogła zostać obniżona wyłącznie o 1/2 poniesionych przez Wnioskodawcę kosztów odpłatnego zbycia. Skoro bowiem 1/2 przychodu nie jest źródłem przychodu, to koszty przypadające na ten udział nie mogą podlegać odliczeniu.

Z kolei w myśl art. 22 ust. 6c ww. ustawy – koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

Wysokość tych nakładów ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Podobnie jak w przypadku kosztów odpłatnego zbycia Wnioskodawca będzie mógł odliczyć jedynie połowę kosztów uzyskania przychodu czyli nakładów przypadających na zbyty lokal mieszkalny – o ile takie w ogóle poniósł.

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł (art. 30e ust. 5 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

  1. dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
  2. dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Podsumowując, podstawę obliczenia podatku stanowi dochód, czyli w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy przychodem ze sprzedaży przypadającym na udział nabyty w 2013 r. w drodze ugody o podział majątku (ustalonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) a kosztami uzyskania przychodu, ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy, ponieważ nabycie od byłego małżonka wynoszącego 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym nastąpiło odpłatnie – Wnioskodawca został zobowiązany do spłaty byłego małżonka.

Za nieprawidłowe należy zatem uznać przekonanie Wnioskodawcy, że sprzedaż nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z uwagi na spłatę byłego małżonka. Sprzedaż lokalu mieszkalnego jest bowiem źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu a przychód z tej sprzedaży należy wykazać w zeznaniu PIT-39.

Natomiast przepis art. 22 ust. 6c ustawy w sposób jednoznaczny stanowi co może być uznane za koszt uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy. Przepis ten posługuje się pojęciem kosztu nabycia oraz udokumentowanych nakładów.

Wobec powyższych argumentacji prawnych stwierdzić należy, że w przypadku odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w wyniku podziału majątku dorobkowego, kosztem uzyskania przychodu może być część udokumentowanej kwoty faktycznej spłaty na rzecz byłego małżonka, ponieważ mieści się ona w kategorii kosztów nabycia, o których mowa w ww. art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spłata stanowi bowiem wydatek na nabycie udziału w lokalu mieszkalnym, który należał do małżonka Wnioskodawcy. Zatem kwota spłaty na rzecz małżonka jednakże nie w pełnej wysokości (260.000 zł), lecz w wysokości przypadającej proporcjonalnie na lokal mieszkalny może stanowić koszt nabycia zbywanego udziału, o który Wnioskodawca może pomniejszyć uzyskany ze sprzedaży przychód. Zauważyć bowiem należy, że kwota spłaty w wysokości 260.000 zł dotyczyła wszystkich składników majątku dorobkowego, tj. wyodrębnionego prawa do lokalu mieszkalnego nr 8, prawa własności ruchomości stanowiących wyposażenie lokalu mieszkalnego oraz prawa własności samochodu. Stąd też z powyższych powodów Wnioskodawca nie może całej kwoty spłaty tj. 260.000 zł traktować jako kosztu uzyskania przychodu stanowiącego koszt nabycia udziału w lokalu mieszkalnym. Kwota ta jest kosztem nabycia zarówno lokalu mieszkalnego, jego wyposażenia jak i samochodu. Należy ją zatem rozdysponować proporcjonalnie na każdy ten składnik według jego wartości.

W sytuacji jeżeli po odjęciu od przychodu podlegającego opodatkowaniu odpowiedniej części uiszczonej spłaty nie wystąpił dochód, to wówczas po stronie Wnioskodawcy nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Natomiast gdyby po odjęciu od przychodu podlegającego opodatkowaniu odpowiedniej części uiszczonej spłaty wystąpił dochód, to Wnioskodawca może zastosować przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych regulujący zwolnienie z opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

I tak przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy stanowi – wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Należy wyjaśnić, że powyższe zwolnienie obejmować będzie taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia.

Dochód zwolniony należy zatem obliczyć według następującego wzoru:

dochód zwolniony = D x D x W/P

gdzie:

D – dochód ze sprzedaży udziału w nieruchomości,

W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe,

P – przychód ze sprzedaży udziału w nieruchomości.

W sytuacji gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy – za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

  1. nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
  2. nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
  3. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
  4. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
  5. rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

-położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,

Wyliczenie zawartych w przepisie art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatków mieszkaniowych ma charakter wyczerpujący, w związku z czym tylko realizacja jednego z nich, przy jednoczesnym niespełnieniu wymienionych w ust. 28-30 przesłanek negatywnych, pozwala na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży.

Przywołany powyżej przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym wiąże skutki prawne w postaci zwolnienia od opodatkowania z faktem przeznaczenia – w warunkach określonych w ustawie – uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych dochodu wyłącznie na cele wymienione w przepisie art. 21 ust. 25 ww. ustawy.

Jednakże ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wypływa daleko idąca konsekwencja zawarta w stwierdzeniu „własne cele mieszkaniowe”. U podstaw omawianego zwolnienia legło bowiem założenie, że nie powinny być opodatkowane środki wydane na realizację własnego celu mieszkaniowego zbywającego. Powyższe wynika wprost z brzmienia przepisu normującego zwolnienie. Przy czym „własne cele mieszkaniowe” w takim przypadku należy rozumieć jednoznacznie zgodnie z wykładnią literalną. Samo nabycie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków udziału w lokalu mieszkalnym nie jest wystarczającą przesłanką aby Wnioskodawca mógł powoływać się na omawiane zwolnienie. Realizacja własnych celów mieszkaniowych winna bowiem polegać na tym, że w przypadku nabycia lokalu mieszkalnego (udziału w lokalu mieszkalnym), to w nim podatnik faktycznie winien takie cele realizować, a więc mieszkać. Tymczasem z wniosku wynika, że Wnioskodawca w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków nabył udział w lokalu mieszkalnym od swojego małżonka, który następnie zbył w 2014 r. W tym przypadku nie może być mowy o realizacji własnych celów mieszkaniowych, gdyż nabyte w wyniku podziału majątku dorobkowego prawo własności do lokalu mieszkalnego Wnioskodawca zbył. W tym przypadku nie przysługuje Wnioskodawcy prawo do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca regulując prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na mocy wskazanego powyżej przepisu ograniczył sposoby wydatkowania przychodu z tytułu zbycia nieruchomości lub praw – wydatkowanie przychodu musi być ukierunkowane na zrealizowanie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca.

Wnioskodawca pomylił prawo do zwolnienia przychodu z opodatkowania z prawem do odliczenia kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży. Część przekazanej byłemu małżonkowi spłaty może być uznana za koszt uzyskania przychodu, lecz nie za dochód podlegający zwolnieniu z opodatkowania.

Podsumowując, Wnioskodawca lokal mieszkalny nr 8 nabył w następujący sposób: udział 1/2 w 2004 r. na zasadzie wspólności ustawowej oraz udział 1/2 w 2013 r. w wyniku ugody o podział majątku dorobkowego małżonków. Ponieważ od końca roku, w którym nabyto udział na zasadzie wspólności ustawowej, a więc od końca 2004 r. minęło pięć lat zatem przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w 2014 r. przypadający na udział nabyty w 2004 r. nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a tym samym nie podlega opodatkowaniu. Natomiast opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlega przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego przypadający na udział 1/2 nabyty w 2013 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków, przy czym do kosztów uzyskania tego przychodu Wnioskodawca może zaliczyć odpowiednią część faktycznej spłaty na rzecz byłego małżonka tj. w wysokości przypadającej proporcjonalnie na lokal mieszkalny. Nabycie udziału w zbywanym lokalu mieszkalnym w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków nie stanowi natomiast realizacji własnego celu mieszkaniowego co wyklucza możliwość zastosowania do tej części przychodu zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca pomylił prawo do rozpoznania kosztów uzyskania przychodu z prawem do skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

Dlatego też z przyczyn wskazanych powyżej nie można było uznać stanowiska Wnioskodawcy za prawidłowe.

Do wniosku Wnioskodawca dołączył dokumenty. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest zobowiązany ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i jego stanowiskiem. Wobec tego niniejszą interpretację wydano w oparciu o stan faktyczny przedstawiony przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.