IBPBII/2/4511-189/15/ŁCz | Interpretacja indywidualna

Ustalenie momentu nabycia odziedziczonego udziału w lokalu mieszkalnym oraz skutków podatkowych jego odpłatnego zbycia
IBPBII/2/4511-189/15/ŁCzinterpretacja indywidualna
  1. lokal mieszkalny
  2. spadek
  3. sprzedaż
  4. współwłasność
  5. zbycie
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Źródła przychodów

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 5 lutego 2015 r. (data otrzymania 9 lutego 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia momentu nabycia i skutków podatkowych zbycia udziału w lokalu mieszkalnym – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 9 lutego 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia momentu nabycia i skutków podatkowych zbycia udziału w lokalu mieszkalnym.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W 2004 r. zmarł dziadek Wnioskodawcy, który na mocy testamentu uczynił Wnioskodawcę swoim jedynym spadkobiercą. Do końca 2014 r. nie było prowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym. W styczniu 2015 r. notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia. Jedynym wartościowym składnikiem majątku spadkowego jest mieszkanie, które stanowi współwłasność Wnioskodawcy i żony zmarłego, a babki Wnioskodawcy. Wnioskodawca złożył we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym deklarację i poinformowano go, że - biorąc pod uwagę datę śmierci spadkodawcy, tj. rok 2004 r. - zobowiązany jest do zapłaty podatku od spadku.

Jednocześnie Wnioskodawca zadecydował razem ze swoją babką o sprzedaży ww. mieszkania. W związku z powyższymi okolicznościami pojawił się problem związany z ewentualną koniecznością zapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), tzn. czy mając na uwadze treść art. 924 i art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) należy uznać, że nabycie własności nastąpiło z chwilą śmierci spadkodawcy, tj. w 2004 r., czy też oceniać to na chwilę sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, tj. na styczeń 2015 r.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytania:

Czy biorąc pod uwagę datę śmierci spadkodawcy i moment zbycia odziedziczonego udziału w nieruchomości do oceny skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych należy brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w 2004 r. (rok śmierci spadkodawcy testamentowego) czy też w 2015 r. (rok sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia i zbycia nieruchomości)... Czy jest możliwe, aby do oceny tego samego zdarzenia brać pod uwagę różne okresy w zależności od rodzaju podatku, tj. do oceny skutków podatkowych w podatku od spadków i darowizn stan prawny z daty śmierci spadkodawcy (taką deklarację podatnik, stosownie do wskazań urzędników złożył w urzędzie skarbowym), a do oceny momentu nabycia własności, a tym samym ewentualnego opłacania bądź nie podatku dochodowego od dochodu z tytułu zbycia nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) - stan prawny z 2015 r., a jeśli tak, to na podstawie jakich przepisów prawa podatkowego...

Zdaniem Wnioskodawcy, nie można skutków podatkowych tego samego zdarzenia oceniać różnie w zależności od tego czy chodzi o podatek od spadków i darowizn, czy też podatek dochodowy od osób fizycznych. Zatem jeżeli uznajemy, że dziedziczenie nastąpiło w chwili śmierci spadkodawcy, tak jak wynika to z treści art. 924 i art. 925 Kodeksu cywilnego, to na tę chwilę należy oceniać skutki prawne zarówno w podatku od spadków i darowizn (brak ustawowego zwolnienia w podatku), jak i w podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Biorąc pod uwagę przepisy mówiące o dacie nabycia spadku i otwarcia spadku - upłynęło już lat 5 od nabycia nieruchomości, stąd nie powstałoby zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – podlegającym opodatkowaniu źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższej regulacji prawnej należy wyjaśnić, że w przypadku odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu ma moment i sposób nabycia tego udziału w lokalu mieszkalnym.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że dziadek Wnioskodawcy zmarł w 2004 r. Na mocy testamentu spadek po dziadku nabył wyłącznie Wnioskodawca. Przedmiotem spadku po dziadku był udział w lokalu mieszkalnym. W konsekwencji opisany lokal mieszkalny stanowi współwłasność Wnioskodawcy i jego babki. Obecnie współwłaściciele zamierzają ten lokal sprzedać.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przepisom ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podlega nabycie przez osoby fizyczne w drodze spadku własności rzeczy znajdujących się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym w związku z nabyciem spadku powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.

Od dnia 1 stycznia 2007 r. wskutek nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn uległy zmianie zasady opodatkowania spadków i darowizn. Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 222, poz. 1629 ze zm.) wprowadzono w art. 4a zwolnienie, zgodnie z którym zwolniono od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 (po kolejnej nowelizacji termin wydłużono do 6 miesięcy). W przypadku braku takiego zgłoszenia nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Zgodnie jednak z treścią art. 3 ust. 1 wskazanej ustawy nowelizującej - do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Ponieważ opisane we wniosku nabycie tytułem spadku po dziadku Wnioskodawcy nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r. (tj. w 2004 r. z dniem śmierci spadkodawcy) w sprawie Wnioskodawcy zastosowanie miały przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., a zatem z przywołanego zwolnienia (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn) Wnioskodawca nie mógł skorzystać i uzyskany majątek w drodze dziedziczenia w podatku od spadków i darowizn został opodatkowany.

Czynność odpłatnego zbycia nieruchomości i praw podlega natomiast przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy bowiem innego rodzaju przychodu niż uprzednie nabycie w drodze spadku.

Kolejne nowelizacje ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przepisach przejściowych określają zasady, na jakich odbywa się opodatkowanie odpłatnego zbycia nieruchomości i praw w sytuacji, kiedy zmienia się regulacja prawna w tym zakresie.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217 poz. 1588) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej - do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.

Natomiast ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej - do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy zmienianej w art. 1, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. Nowe zasady opodatkowania – w myśl art. 14 ustawy zmieniającej – mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od 1 stycznia 2009 r.

Jak wskazano powyżej ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych jest regulacją odrębną od ustawy o podatku od spadków i darowizn, normującą opodatkowanie odmiennych czynności i zdarzeń prawnych. Obowiązek opodatkowania odpłatnego zbycia nieruchomości uregulowany jest w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i jest niezależny od innych ustaw podatkowych, w tym ustawy o podatku od spadków i darowizn. Każda z ustaw, co wykazano powyżej, samodzielnie i niezależnie od siebie określa kształt przepisów przejściowych. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw stosuje się brzmienie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązujące w chwili nabycia nieruchomości lub praw. Powyższa zasada wynika z treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), który wskazuje, że odpłatne zbycie m.in. udziału w lokalu mieszkalnym dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w tym podatku. Zasadę tę każdorazowo potwierdzają przepisy przejściowe. Innymi słowy, to ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wyłączną regulacją ustalającą zasady opodatkowania odpłatnego zbycia nieruchomości i praw. W podatku dochodowym od osób fizycznych o ewentualnym powstaniu obowiązku podatkowego przesądza moment nabycia nieruchomości lub praw.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem nabycia w drodze spadku, dlatego w tym wypadku należy posiłkować się normami prawa cywilnego. Zauważyć należy, że pomiędzy prawem podatkowym a cywilnym istnieje wiele powiązań, wynikających chociażby z faktu, że następstwa zdarzeń bądź czynności prawnych związanych z określonymi instytucjami prawa cywilnego wywołują również skutki wynikające z prawa podatkowego. Jeżeli zatem określone pojęcia nie są odmiennie zdefiniowane dla celów prawa podatkowego, to należy je – biorąc pod uwagę fakt, że obie gałęzie prawa (cywilne i podatkowe) składają się na jeden system prawa – interpretować tak, jak czyni to prawo cywilne.

Księga IV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) reguluje przejście majątku, a więc praw i obowiązków majątkowych zmarłego, na inne osoby fizyczne i prawne.

Zgodnie z art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego – spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Tak więc dniem nabycia spadku przez Wnioskodawcę jest data śmierci dziadka. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Akt poświadczenia dziedziczenia w niniejszej sprawie był jedynie konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku.

Tym samym w przypadku nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomości) lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w drodze spadku pięcioletni termin, o którym mowa w ww. przepisie, powinien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło otwarcie spadku czyli śmierć spadkodawcy.

Biorąc pod uwagę przedstawione zdarzenie należy stwierdzić, że udział w lokalu mieszkalnym Wnioskodawca nabył w drodze dziedziczenia po dziadku w 2004 r. Tym samym skoro odpłatne zbycie udziału w lokalu mieszkalnym nastąpi po 31 grudnia 2009 r. tj. po upływie pięciu lat licząc od końca 2004 r., w którym nastąpiło jego nabycie, to zbycie nie stanowi w ogóle źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego faktu odpłatne zbycie udziału w lokalu mieszkalnym nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.