0115-KDIT2-3.4011.8.2018.3.AD | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Skutki podatkowe odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego nabytego w wyniku działu spadku.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 29 grudnia 2017 r. (data wpływu 5 stycznia 2018 r.), uzupełnionym pismem z dnia 8 lutego 2018 r. (data wpływu 15 lutego 2018 r.), pismem z dnia 27 lutego 2018 r. (data wpływu 6 marca 2018 r.) oraz pismem z dnia 24 marca 2018 r. (data wpływu 27 marca 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w części dotyczącej udziału w nim przypadającego w wyniku działu spadku – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 5 stycznia 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie m.in. skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym nabytego w wyniku działu spadku. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 8 lutego 2018 r. (data wpływu 15 lutego 2018 r.), pismem z dnia 27 lutego 2018 r. (data wpływu 6 marca 2018 r.) oraz pismem z dnia 24 marca 2018 r. (data wpływu 27 marca 2018 r.).

We wniosku oraz w jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 19 lipca 2017 r. Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży nieruchomości lokalowej (mieszkania), którego była właścicielką wraz z mężem.

Mieszkanie nabyła wraz z mężem od spółdzielni mieszkaniowej na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności na rzecz członka spółdzielni w dniu 30 sierpnia 2007 r.

Mieszkanie zostało nabyte do majątku wspólnego, we współwłasności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Mąż Wnioskodawczyni zmarł 27 grudnia 2013 r.

Sąd Rejonowy w prawomocnym wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r. dokonał podziału majątku wspólnego Wnioskodawczyni i jej męża oraz działu spadku w ten sposób, że prawo własności lokalu mieszkalnego przyznał Wnioskodawczyni bez obowiązku spłat na rzecz pozostałych uczestników postępowania.

Uzupełniając wniosek Wnioskodawczyni podaje, że w skład majątku spadkowego po zmarłym mężu weszły następujące składniki majątkowe - udział 1/2 części w prawie własności lokalu mieszkalnego, dla którego Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą. W skład masy spadkowej nie weszły żadne inne prawa majątkowe ani inne rzeczy. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 19.01.2015 r. spadek po mężu nabyła na podstawie ustawy w udziale wynoszącym 1/4 (4/16).

Pozostali spadkobiercy:

  • córka E. w udziale wynoszącym 3/16;
  • córka A. w udziale wynoszącym 3/16;
  • syn Ł. w udziale wynoszącym 3/16;
  • syn B. w udziale wynoszącym 3/16.

W skład masy spadkowej wchodził udział 1/2 części w prawie do lokalu mieszkalnego. Potocznie mówiąc w skład masy spadkowej wchodziła 1/2 lokalu. W tej 1/2 części w prawie do lokalu odziedziczyła udział 1/4 czyli 4/16. Pozostałe 3/4 spadku czyli 12/16 odziedziczyły dzieci, każde po 3/16. Czym innym jest udział we własności lokalu.

Tak więc Wnioskodawczyni analizując udział we współwłasności nadmienia, że w wyniku spadku należało do niej 5/8 lokalu (jej część 1/2 lokalu i 1/8 całego lokalu pochodząca ze spadku). Zaistniała współwłasność ułamkowa nieruchomości.

Udział w nieruchomości wspólnej kształtował się następująco:

  • Wnioskodawczyni 1/2 + 1/8 = 5/8 czyli 20/32;
  • córka E. 3/32;
  • córka A. 3/32;
  • syn Ł. 3/32
  • syn B. 3/32.

Sąd Rejonowy w dokonał podziału majątku wspólnego oraz działu spadku po mężu, w ten sposób, że prawo własności lokalu przyznał na jej wyłączność bez obowiązku spłat na rzecz pozostałych uczestników postępowania. Samo zniesienie współwłasności w wyniku działu spadku nie stanowi nabycia rzeczy.

Wnioskodawczyni podaje, że prawo do lokalu mieszkalnego miała z tytułu współwłasności ze zmarłym mężem. Następnie doszło do spadkobrania i działu spadku.

Reasumując w wyniku spadku prawo do lokalu miała w 5/8, a w wyniku działu spadku uległo ono zwiększeniu do 8/8. Zniesienie współwłasności w wyniku działu spadku nie stanowi nabycia rzeczy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy według art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest również zbycie nieruchomości lub prawa nabytych do majątku wspólnego, w przypadku gdy zbycie ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym na podstawie dziedziczenia nastąpiło nabycie przez małżonka pozostałego przy życiu udziału w nieruchomości lub w prawie nabytych do majątku wspólnego, ponad własny udział po ustaniu wspólności majątkowej na skutej śmierci drugiego z małżonków, w sytuacji gdy od nabycia nieruchomości lub prawa przez obojga małżonków do majątku wspólnego minęło pięć lat?

Niniejsze rozstrzygniecie dotyczy skutków podatkowych odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w części dotyczącej udziału w nim przypadającego w wyniku działu spadku. W zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału lokalu mieszkalnego w części dotyczącej udziału w nim przypadającego w wyniku dziedziczenia po zmarłym mężu zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawczyni podaje, że prawo własności lokalu mieszkalnego nabyła z mężem w 2007 r. Wobec powyższego jej zdaniem po śmierci męża „nie nabyła” ponownie tego lokalu.

Uważa, że spadkobranie nie jest „nabyciem” w rozumieniu podatkowym. Termin „nabycie” użyty w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje – w ocenie Wnioskodawczyni - pierwotne nabycie mieszkania, które miało miejsce w 2007 r.

Wobec powyższego uważa, że sprzedaż tego mieszkania nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego w wysokości 19%.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w części dotyczącej skutków podatkowych odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w części dotyczącej udziału w nim przypadającego w wyniku działu spadku.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy,
  • jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Odnosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy w kontekście zapytania ujętego w przedmiotowym wniosku należy określić od jakiego momentu należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni wspólnie z mężem (na prawach wspólności majątkowej) nabyła lokal mieszkalny w dniu 30 sierpnia 2007 r. W dniu 27 grudnia 2013 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni. Spadek po mężu Wnioskodawczyni nabyła Wnioskodawczyni wraz z dziećmi. Sąd Rejonowy w prawomocnym wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r. dokonał podziału majątku wspólnego Wnioskodawczyni i jej męża w ten sposób, że prawo własności lokalu mieszkalnego przyznał Wnioskodawczyni bez obowiązku spłat na rzecz pozostałych uczestników postępowania. Sprzedaż lokalu mieszkalnego przez Wnioskodawczynię miała miejsce w dniu 19 lipca 2017 r.

Wskazać należy, że stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682).

Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe – zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Z ww. przepisu wynika, że wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Konsekwentnie, w przypadku sprzedaży tego prawa, każdy z małżonków zbywałby je w całości, a nie w określonym udziale.

Zaprezentowane stanowisko znajduje odzwierciedlenie w podjętej przez NSA uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, w której sąd stwierdził, że dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków.

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku nabycia nieruchomości przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest możliwe nabycie nieruchomości w określonym udziale przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej. Wspólność małżeńska (łączna) to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Nie mogą także rozporządzać udziałem w jakimkolwiek przedmiocie należącym do tego majątku.

Argumenty zawarte w uchwale II FPS 2/17 mają zastosowanie także do nieruchomości uzyskanej w drodze działu spadku przez pozostałego przy życiu małżonka ponad przypadający mu udział spadkowy. W takim przypadku datą nabycia jest również dzień nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków. Skoro bowiem, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że po śmierci małżonka drugi z małżonków ponownie nabył udział w nieruchomości w drodze dziedziczenia po zmarłym mężu, jak też w drodze działu spadku, skoro nieruchomość ta wchodziła wcześniej do wspólnego majątku małżeńskiego.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie za datę nabycia sprzedanej w 2017 r. nieruchomości należy uznać datę jej nabycia do ustawowej wspólności majątkowej. W tej sprawie jest to rok 2007. Tym samym dokonana w 2017 r. sprzedaż nieruchomości – w części przypadającej jej w drodze działu spadku - nie stanowi dla Wnioskodawczyni źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż zbycie to nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca 2007 r., w którym nastąpiło nabycie. W związku z powyższym, nie powstał u Wnioskodawczyni obowiązek zapłaty podatku dochodowego od przychodu z tej sprzedaży.

Zastrzec również należy, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do oceny załączonych do wniosku dokumentów, jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem. Wobec powyższego załączone do wniosku kserokopie dokumentów nie były przedmiotem merytorycznej analizy, a oceny Wnioskodawczyni stanowiska dokonano wyłącznie na podstawie opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku i jego uzupełnieniu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.