ITPB2/415-233/13/MM | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy,
Czy po śmierci małżonka Wnioskodawczyni ma prawo do odliczania od swojego dochodu ulgi odsetkowej, a jeżeli tak, to od którego momentu?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 25 lutego 2013 r. (data wpływu 26 lutego 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie tzw. ulgi odsetkowej - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 26 lutego 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie tzw. ulgi odsetkowej.

We wniosku tym przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 26 kwietnia 2006 r. małżonek Wnioskodawczyni uzyskał 30 letni kredyt mieszkaniowy (hipoteczny) oraz związane z tym kredytem prawo do odliczenia od dochodu wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu.

Dnia 4 października 2008 r. Wnioskodawczyni wstąpiła w związek małżeński i od tego momentu rozliczała się wspólnie z mężem z uwzględnieniem ulgi odsetkowej

Dnia 24 lutego 2012 r. zginął w wypadku Jej małżonek. W wyniku przeprowadzonego sądowego postępowania spadkowego Wnioskodawczyni odziedziczyła mieszkanie, na które został zaciągnięty kredyt. Od momentu śmierci małżonka Wnioskodawczyni spłaca kolejne raty kredytu wraz z odsetkami. W opinii banku, który udzielił kredytu, „właścicielem kredytu” pozostaje w dalszym ciągu nieżyjący mąż Wnioskodawczyni, natomiast Wnioskodawczyni uzyskała status osoby, która „wstąpiła w prawa i obowiązki spadkodawcy”.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy po śmierci małżonka Wnioskodawczyni ma prawo do odliczania od swojego dochodu ulgi odsetkowej, a jeżeli tak, to od którego momentu...

Zdaniem Wnioskodawczyni, nie ma jednoznacznego przepisu prawnego, który mógłby mieć zastosowanie do sytuacji, w jakiej się znalazła. W rozumieniu Wnioskodawczyni spłaca kredyt wraz z odsetkami zmarłego małżonka, któremu przyznana została na ten kredyt ulga odsetkowa. Z chwilą śmierci małżonka nie został udzielony Wnioskodawczyni nowy kredyt. Według banku Wnioskodawczyni „wstąpiła w prawa i obowiązki spadkodawcy do umowy kredytu”, co w opinii Wnioskodawczyni wiąże się z prawem do zastosowania odliczenia z tytułu ulgi odsetkowej od Jej dochodu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie wymienionej w art. 2 w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r.

W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316), ustawodawca w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w art. 9 nadał nowe brzmienie ust. 1, w myśl którego, podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., zwany dalej „kredytem mieszkaniowym”, przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie wymienionej w ust. 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., prawo do odliczenia wydatków na spłatę odsetek:

  1. od kredytu mieszkaniowego,
  2. od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego,
  3. od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w pkt 1 lub 2
  • do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt mieszkaniowy zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r.

Stosownie do treści art. 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz.361 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

  1. budową budynku mieszkalnego, albo
  2. wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo,
  3. zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
  4. nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Stosownie do art. 26b ust. 2 ustawy, odliczenie o którym mowa wyżej, stosuje się jeżeli:

  1. kredyt (pożyczka) został udzielony podatnikowi po dniu 1 stycznia 2002 r.,
  2. kredyt (pożyczka) był udzielony przez podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych do udzielania kredytów (pożyczek), a z umowy kredytu (pożyczki) wynika, że dotyczy on jednej z inwestycji wymienionych w ust. 1,
  3. inwestycja wymieniona w ust. 1 dotyczy budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku tego planu - określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na podstawie obowiązujących ustaw,
  4. inwestycja wymieniona w ust. 1 dotyczy budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, którego budowa została zakończona nie wcześniej niż w 2002 r., a ponadto w przypadku inwestycji:
    1. o których mowa w ust. 1 pkt 1 albo pkt 4 - zakończenie nastąpiło przed upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zgodnie z prawem budowlanym uzyskano pozwolenie na budowę, nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne lub przebudowę (przystosowanie) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, i zostało potwierdzone określonym w przepisach prawa budowlanego pozwoleniem na użytkowanie budynku mieszkalnego, a w razie braku obowiązku jego uzyskania - zawiadomieniem o zakończeniu budowy takiego budynku,
    2. o których mowa w ust. 1 pkt 2 albo pkt 3 - została zawarta umowa o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego lub lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo umowa w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego, o przeniesieniu na podatnika własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, której jedną ze stron jest podatnik,
  5. do zeznania o którym mowa w art. 45, składanego za rok w którym po raz pierwszy dokonuje się odliczenia, podatnik dołączy oświadczenie na formularzu PIT-2K o wysokości wszystkich poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją, w tym o wysokości wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podatników podatku od towarów i usług nie korzystających ze zwolnienia od tego podatku,
  6. odsetki o których mowa w ust. 1:
    1. zostały faktycznie zapłacone, a ich wysokość i termin zapłaty są udokumentowane dowodem wystawionym przez podmiot wymieniony w pkt 2,
    2. nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie, chyba że zwrócone odsetki zwiększały podstawę obliczenia podatku,
    3. nie zostały odliczone od przychodów na podstawie art. 11 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym,
  7. podatnik lub jego małżonek nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe, przeznaczonych między innymi na:
    1. zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego,
    2. budowę budynku mieszkalnego,
    3. wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej,
    4. zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,
    5. nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne,
    6. przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia lokali,
    7. systematyczne gromadzenie oszczędności na rachunku oszczędnościowo-kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniową, według zasad określonych w odrębnych przepisach.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 26b ust. 3 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli przyznany kredyt wykorzystywany jest na inwestycję mieszkaniową oraz nabycie gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu, odliczeniu nie podlegają odsetki od tej części kredytu ustalonej w takiej proporcji, w jakiej pozostają wydatki na nabycie tego gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu w łącznych wydatkach mieszkaniowych.

W przepisie art. 26b ust.4 pkt 1-2 cytowanej ustawy ustawodawca zawarł ograniczenie odliczania do odsetek naliczonych za okres począwszy od dnia 1 stycznia 2002 r. i zapłaconych od tego dnia i tylko od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty stanowiącej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy, określonej na rok zakończenia inwestycji.

Stosownie do art. 26b ust. 10 ww. ustawy w kolejnych następujących po sobie latach podatkowych kwota, o której mowa w ust. 4 pkt 2, nie może ulec zmniejszeniu. W tym celu dla ustalania tej podstawy przyjmuje się najwyższy w okresie obowiązywania ustawy wskaźnik przeliczeniowy 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczania premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa także terminy dokonywania odliczenia z tytułu spłaty odsetek od kredytu (pożyczki). Tak, więc zgodnie z art. 26b ust. 5 ww. ustawy odliczenia odsetek dokonuje się najwcześniej w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym inwestycja została zakończona.

Odsetki zapłacone przed rokiem podatkowym, w którym została zakończona inwestycja mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki (art. 26 ust. 6 ww. ustawy) oraz w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki; w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia (art. 26 ust. 7 ww. ustawy).

Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że możliwość odliczania wydatków na spłatę odsetek od kredytu przysługuje tylko i wyłącznie temu podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt na realizację inwestycji mieszkaniowej. Zatem o zastosowaniu uchylonych przepisów art. 26b ustawy decyduje data udzielenia podatnikowi (nie zaś innej osobie) kredytu.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w dniu 26 kwietnia 2006 r. małżonek Wnioskodawczyni uzyskał 30 letni kredyt mieszkaniowy (hipoteczny) oraz związane z tym kredytem prawo do odliczenia od dochodu wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu.

Dnia 4 października 2008 r. Wnioskodawczyni wstąpiła w związek małżeński i od tego momentu rozliczała się wspólnie z mężem z uwzględnieniem ulgi odsetkowej

Dnia 24 lutego 2012 r. zginął w wypadku Jej małżonek. W wyniku przeprowadzonego sądowego postępowania spadkowego Wnioskodawczyni odziedziczyła mieszkanie, na które został zaciągnięty kredyt. Od momentu śmierci małżonka Wnioskodawczyni spłaca kolejne raty kredytu wraz z odsetkami. W opinii banku, który udzielił kredytu, „właścicielem kredytu” pozostaje w dalszym ciągu nieżyjący mąż Wnioskodawczyni, natomiast Wnioskodawczyni uzyskała status osoby, która „wstąpiła w prawa i obowiązki spadkodawcy”.

Mając na uwadze powyższe nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawczyni, z którego wynika, że spłata kredytu (wraz z odsetkami) zaciągniętego przez małżonka, wiąże się z prawem do zastosowania odliczenia z tytułu ulgi odsetkowej od Jej dochodu.

Okoliczność, iż Wnioskodawczyni spłaca ww. kredyt, wstępując w prawa i obowiązki spadkodawcy, czy też fakt że odziedziczyła po mężu lokal mieszkalny, na który został zaciągnięty ww. kredyt nie zmienia faktu, że w latach 2002 – 2006 kredyt ten nie został Jej udzielony.

Skoro zatem nie sposób uznać, iż do końca 2006 roku Wnioskodawczyni zaciągnęła kredyt, o którym mowa w 26b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli kredyt na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie Jej własnych potrzeb mieszkaniowych – nie przysługuje Jej uprawnienie do odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu hipotecznego zaciągniętego przez męża, który zginął w dniu 24 lutego 2012 r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.