IPTPB2/4511-562/15-5/MP | Interpretacja indywidualna

Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego
IPTPB2/4511-562/15-5/MPinterpretacja indywidualna
  1. koszty uzyskania przychodów
  2. kredyt
  3. majątek wspólny małżonków
  4. nabycie
  5. nieruchomości
  6. podział majątku
  7. sprzedaż
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Koszty uzyskania przychodów
  2. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Zwolnienia przedmiotowe
  3. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Źródła przychodów -> Katalog źrodeł przychodów

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 września 2015 r. (złożonym w dniu 12 września 2015 r. przez platformę ePUAP nr dokumentu DOK6647497), uzupełnionym pismem z dnia 20 listopada 2015 r. (data wpływu 20 listopada 2015 r. przez platformę ePUAP nr dokumentu...) oraz pismem złożonym w dniu 25 listopada 2015 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 12 września 2015 r. został złożony (przez platformę ePUAP nr dokumentu ...) ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), w związku z czym pismem z dnia 12 listopada 2015 r., Nr IPTPB2/4511-562/15-2/MP, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 i § 2 w związku z art. 14h ww. ustawy, wystąpił o usunięcie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP w dniu 16 listopada 2015 r. (identyfikator poświadczenia ePUAP –...), natomiast w dniu 20 listopada 2015 r. uzupełniono ww. wniosek (identyfikator poświadczenia ePUAP –...). Ponadto, w dniu 25 listopada 2015 r. zostało złożone pełnomocnictwo dla Pana Dariusza Szklanny z dnia 1 września 2015 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W 2004 r. Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński ze swoim pierwszym mężem, nie ograniczono ustawowej wspólnoty majątkowej. W dniu 4 listopada 2005 r. przed notariuszem w Kancelarii Notarialnej, Wnioskodawczyni wraz z ówczesnym małżonkiem nabyła drogą umowy sprzedaży spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego - lokal mieszkalny składał się z trzech pokoi, kuchni, przedpokoju oraz łazienki z WC, o łącznej powierzchni użytkowej 55,80 m2 i znajdował się w budynku spółdzielni mieszkaniowej. Zgodnie z zapisami tej umowy Wnioskodawczyni wraz z ówczesnym małżonkiem oświadczyli, że w ich związku małżeńskim obowiązuje ustrój wspólności ustawowej.

Na zakup tego mieszkania w 2005 r. Wnioskodawczyni z ówczesnym małżonkiem zaciągnęli wspólny kredyt hipoteczny mieszkaniowy we frankach szwajcarskich w Banku S. (obecnie Wnioskodawczyni nie posiada tej umowy).

Następnie, w 2007 r. Wnioskodawczyni z ówczesnym małżonkiem zaciągnęli wspólny kredyt hipoteczny we frankach szwajcarskich w Banku M. spłacający poprzedni kredyt mieszkaniowy w banku S., dodano środki na remont mieszkania (obecnie Wnioskodawczyni nie posiada tej umowy).

Ustawowa wspólność małżeńska ustała z mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt x/09, prawomocnego z dniem 31 marca 2009 r. Od 2009 r. toczyła się sprawa o podział majątku wspólnego.

Po rozwodzie Bank ....nie chciał wyrazić zgody na wykreślenie lub zmianę drugiego kredytobiorcy. Dlatego też, Wnioskodawczyni w celu przejęcia przy podziale majątku, mieszkania razem z kredytem, zaciągnęła nowy kredyt, zawierając umowę z Bankiem G.

Zgodnie z zapisami § 1 umowy nr xx kredytu konsolidacyjnego w złotych:

  1. Bank udziela Kredytobiorcy na jego wniosek z dnia 15 grudnia 2009 r. kredytu w łącznej kwocie 119 039,09 zł z czego: 1) kwota 113 913,00 zł jest przeznaczona na sfinansowanie celu określonego w ust. 3; 2) kwota 5 126,09 zł jest przeznaczona na sfinansowanie należnej Bankowi opłaty przygotowawczej, a Kredytobiorca zobowiązuje się do jego wykorzystania zgodnie z warunkami niniejszej umowy.
  2. Bank udziela kredytu na okres od dnia zawarcia niniejszej umowy do 30 grudnia 2039 r.
  3. Kredyt przeznaczony jest na spłatę zobowiązań, w tym: 1) kwota 105 000 zł przeznaczona jest na spłatę kredytu hipotecznego w M. - umowa kredytowa nr x /2007, 2) kwota 6 100,00 zł przeznaczona jest na spłatę limitu w koncie osobistym w M.- umowa kredytowa nr, 3) kwota 2 813 zł przeznaczona jest na spłatę kredytu w K. - umowa kredytowa nr x.

W dniu 9 stycznia 2010 r. Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński z drugim mężem, od 9 sierpnia 2013 r. obowiązuje w nim wspólność ustawowa, która wcześniej była wyłączona notarialną umową przedślubną.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt x/09 Sąd Rejonowy potwierdził zawarcie ugody na rozprawie z dnia 14 kwietnia 2010 r.

Zgodnie z wypisem z ugody postanowiono:

  1. ustalić, że w skład majątku wspólnego Wnioskodawczyni i uczestnika postępowania „pierwszego małżonka”, których ustawowa wspólność małżeńska ustała z mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt/09, prawomocnego z dniem 31 marca 2009 r., wchodzi własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, położone w x, dla którego prowadzona jest księga wieczysta w Wydziale V Ksiąg Wieczystych KW nr x /9, o wartości 140 000,00 zł, które jest obciążone hipoteką zwykłą i kaucyjną na rzecz wierzyciela: Banku B;
  2. na wyłączną własność Wnioskodawczyni przyznać to własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej z dopłatą na rzecz uczestnika postępowania kwoty 13 000,00 zł - płatną w terminie 21 dni licząc od uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu niniejszego postępowania.

W dniu 23 stycznia 2015 r. przed notariuszem w kancelarii Wnioskodawczyni wraz ze swoim drugim małżonkiem nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr x, położonego w x, objęte księgą wieczystą Sądu Rejonowego, za cenę 173 000,00 zł. Nabycie nastąpiło ze środków objętych ich wspólnością ustawową majątkową małżeńską – było kredytowane częściowo (80%) mieszkaniowym kredytem hipotecznym w I.

W dniu 16 kwietnia 2015 r. przed notariuszem w kancelarii Wnioskodawczyni zawarła umowę sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 8, położonego na czwartej kondygnacji nadziemnej (trzecie piętro) w budynku z wejściem z klatki schodowej „H”, składającego się z trzech pokoi, kuchni, przedpokoju i łazienki (przy czym w księdze wieczystej w polu opis pomieszczeń przynależnych ujawniona jest także loggia), o powierzchni użytkowej 55,80 m2, dla którego Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr /9, której dział III jest wolny od wpisów, zaś w dziale IV wpisane są: na rzecz Banku G.: hipoteka umowna zwykła w sumie 119 039, 09 zł, zabezpieczająca należność główną zgodnie z umową kredytu nr x z dnia 31 grudnia 2009 r.; oraz hipoteka umowna kaucyjna do sumy najwyższej 59 519,55 zł, zabezpieczająca należności uboczne, odsetki, koszty dochodzenia roszczeń, prowizje - zgodnie z powołaną wyżej umową kredytu z dnia 31 grudnia 2009 r.

Wnioskodawczyni oświadczyła, że:

  1. cały wkład budowlany związany z tym prawem został wniesiony;
  2. opisane wyżej prawo do lokalu wolne jest od nieujawnionych w księdze wieczystej obciążeń, roszczeń i praw osób trzecich, a z tytułu kredytu, zabezpieczonego opisanymi wyżej hipotekami pozostała do spłaty kwota nie wyższa niż 112 824,07 zł, na potwierdzenie czego okazuje zaświadczenie nr /2015, wydane przez Bank G. z dnia 3 marca 2015 r., z którego wynika, że:
    • zadłużenie z tytułu kredytu zabezpieczonego opisanymi wyżej hipotekami na dzień 3 marca 2015 r. wynosiło 112 824,07 zł - spłaty kredytu należy dokonać na rachunek techniczny o numerze XX, po uprzednim złożeniu przez Kredytobiorcę dyspozycji całkowitej spłaty kredytu,
    • Bank nie pobiera opłaty za wcześniejszą spłatę kredytu,
    • po całkowitym rozliczeniu kredytu Bank wyda stosowne dokumenty w celu zwolnienia zabezpieczeń to jest zgodę na wykreślenie hipotek z księgi wieczystej,
    • według stanu na dzień 3 marca 2015 r., Bank nie zastąpił ani nie zastąpi swojej wierzytelności inną wierzytelnością w granicach opróżnionego miejsca hipotecznego;
  3. nie złożyła dotychczas pisemnej dyspozycji przedterminowej całkowitej spłaty opisanego wyżej kredytu, natomiast zobowiązuje się, że złoży ją niezwłocznie po zawarciu niniejszej umowy;
  4. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym nikt nie jest zameldowany na potwierdzenie czego okazano stosowne zaświadczenie wydane w dniu 24 lutego 2015 r.;
  5. nie posiada zaległości w opłatach za korzystanie z opisanego wyżej lokalu, co potwierdza powołane wyżej zaświadczenie wymienionej spółdzielni mieszkaniowej;
  6. jako uprawniona z opisanego wyżej prawa do lokalu korzysta z jednej piwnicy, znajdującej się w opisanym wyżej budynku;
  7. w dacie nabycia opisanego wyżej prawa była rozwiedziona, obecnie jest mężatką, a umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność ustawową nie zawierała, w związku z czym prawo to stanowi Jej majątek osobisty;
  8. pierwotnie na podstawie umowy sprzedaży z dnia 4 listopada 2005 r. objętej aktem notarialnym Rep. A nr x/2005, opisane wyżej prawo stanowiło majątek wspólny Jej i ówczesnego męża, a następnie na podstawie powołanej wyżej ugody przypadło wyłączne Jej samej, ze spłatą na jego rzecz w kwocie 13 000,00 zł.

Wnioskodawczyni sprzedała całe opisane wyżej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr x położonego w x, objęte księgą wieczystą nr /9 Sądu Rejonowego w x, za cenę 144 000,00 zł, z czego kwota 112 290,11 zł, przelana została na rzecz wierzyciela hipotecznego, czyli Banku B - celem całkowitej spłaty wierzytelności i zwolnienia hipoteki lokalu.

W uzupełnieniu Wnioskodawczyni dodała, że wniosek dotyczy jednego stanu faktycznego czyli konsekwencji sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w x, w kontekście skutków podatkowych wynikających z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.).

Wnioskodawczyni wskazała, że kredyt z 2005 r. zaciągnięty w Banku S. był kredytem hipotecznym zaciągniętym za zakup lokalu mieszkalnego, położonego w x, (którego dotyczy wniosek) i został spłacony w dniu 27 lipca 2007 r.

Następny kredyt z 2007 r. zaciągnięty w Banku M. był kredytem zaciągniętym na:

  • spłatę kredytu z 2005 r. zaciągniętego w Banku S.,
  • modernizację i remont lokalu mieszkalnego położonego w x,
  • spłatę kredytu konsumpcyjnego i inne potrzeby konsumpcyjne.

Kredyt został spłacony w styczniu 2010 r., kredytem konsolidacyjnym zaciągniętym samodzielnie przez Wnioskodawczynię w Banku G., według umowy z dnia 30 grudnia 2009 r., nr x.

Wnioskodawczyni wskazała, że wartość składników majątku przyznanych Jej na wyłączną własność w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, w skład którego wchodziło spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego na osiedlu x- nie przekroczyła wartości Jej udziału w majątku wspólnym.

Podział majątku wspólnego Wnioskodawczyni i Jej byłego małżonka był przedmiotem postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I x /09. Ustalono, że w skład majątku wspólnego wchodziło własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w x, o wartości 140 000 zł, obciążone hipoteką zwykłą i kaucyjną. W dniu 14 kwietnia 2010 r. Wnioskodawczyni i Jej pierwszy małżonek zawarli ugodę w wyniku, której Wnioskodawczyni przyznano na wyłączną własność spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w x o wartości 140 000 zł, obciążone hipoteką zwykłą i kaucyjną razem z tym obciążeniem. Obowiązek samodzielnej spłaty tego obciążenia spadł na Wnioskodawczynię. Aby doszło do przekazania mieszkania na wyłączną własność, Wnioskodawczyni musiała wcześniej, w trakcie trwania postępowania sądowego, samodzielnie spłacić zaciągnięty wspólnie z byłym małżonkiem kredyt w Banku M. Wnioskodawczyni zrobiła to, zaciągając samodzielnie, na poczet spłaty tego wspólnego zobowiązania, nowy kredyt w Banku G. nr umowy x. Ponadto jak stwierdza ugoda w tej sprawie, strony zgodnie dokonały podziału majątku dorobkowego w zakresie ruchomości stanowiących pozostałą cześć majątku wspólnego. Aby wyrównać udziały w majątku wspólnym obu byłych małżonków, zasądzono od Wnioskodawczyni na rzecz Jej byłego małżonka dopłatę w wysokości 13 000 zł, płatną w terminie 21 dni od uprawomocnienia się postanowienia sądu. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 7 maja 2010 r. Dopłaty na rzecz byłego małżonka w kwocie 13 000 zł, Wnioskodawczyni dokonała przelewem w dniu 10 maja 2010 r.

Odpłatne zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nie nastąpiło w wykonywaniu działalności gospodarczej.

Przychód, który Wnioskodawczyni uzyskała ze sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w x, oprócz wskazanej we wniosku spłaty wierzyciela hipotecznego tj. Banku G. Wnioskodawczyni wydatkowała na pokrycie kosztów sprzedaży tego lokalu mieszkalnego (wynagrodzenie dla biura nieruchomości w wysokości 3 000 zł). Pozostałą kwotę Wnioskodawczyni zamierza przeznaczyć na remont nowo nabytego lokalu mieszkalnego położonego w x, w terminie do końca 2016 r.

Umowa nr xo mieszkaniowy kredyt hipoteczny w Banku I. została podpisana w dniu 19 stycznia 2015 r. miedzy Bankiem a Wnioskodawczynią i jej drugim, obecnym małżonkiem, jako kredytobiorcami. Kredyt został udzielony na kwotę 138 400 zł i był przeznaczony na nabycie lokalu mieszkalnego położonego w x.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku):
  1. Czy w wyniku podziału majątku objętego małżeńską wspólnotą majątkową dokonanego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I Ns /09, Sądu Rejonowego w , który potwierdził zawarcie ugody na rozprawie dnia 14 kwietnia 2010 r., Wnioskodawczyni nabyła udział w nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych... 2. Czy sprzedaż 1/2 własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w Spółdzielni Mieszkaniowej, podlega rygorom art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r....3. Czy przychód ze sprzedaży stanowi 50% wartości wyrażonej w cenie określonej w umowie, pomniejszony o koszty odpłatnego zbycia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego... Czy Wnioskodawczyni uprawniona jest do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot:
    1. spłaty na rzecz pierwszego męża,
    2. 50 % - kwoty przeznaczonej na spłatę kredytu hipotecznego w M (umowa kredytowa nr),
    3. koszty poniesione na adwokata przy podziale majątku w wyniku, którego Wnioskodawczyni uzyskała pełne prawo do własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego...
  2. Czy Wnioskodawczyni uprawniona jest do skorzystania ze zwolnienia zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r....
  3. Czy za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe, o których mowa art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 25 ustawy, można uznać wydatek na spłatę hipotecznego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w I. na nabycie w dniu 23 stycznia 2015 r., przez Wnioskodawczynię wraz z Jej drugim małżonkiem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, ewentualnie wydatków na remont i modernizacje tego lokalu...
  4. Czy wydatki te można w 100% czy tylko w 50% uznać za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe, o których mowa art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie art. 21 ust. 25 ustawy...

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 1, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.), źródłem przychodu jest odpłatne zbycie z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości i praw dokonana przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Natomiast odpłatne zbycie nieruchomości lub praw tylko wówczas, jeżeli nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W dniu 4 listopada 2005 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. W dniu 22 kwietnia 2010 r. w wyniku ugody, nastąpił sądowy podział majątku dorobkowego, w którego skład wchodził ww. lokal mieszkalny o szacowanej wartości 140 000 zł. W wyniku dokonanego podziału, Wnioskodawczyni otrzymała na wyłączną własność ww. lokal mieszkalny oraz została zobowiązana do dokonania spłaty w kwocie 13 000 zł, na rzecz byłego męża, przyjmując uprzednio na siebie całość zadłużenia lokalu, spłacając kolejnym kredytem kwotę 105 000 zł kredytu hipotecznego zaciągniętego wraz z byłym małżonkiem w M. (umowa kredytowa nr /2007). W dniu 16 kwietnia 2015 r. Wnioskodawczyni sprzedała ww. lokal mieszkalny za kwotę 144 000 zł, z czego kwota 112 290 zł 11 gr przelana została na rzecz wierzyciela hipotecznego, czyli banku B. celem całkowitej spłaty wierzytelności i zwolnienia hipoteki lokalu.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 583 późn. zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością - art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast w myśl art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.

Mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

  • podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
  • wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Za datę nabycia nieruchomości, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), ale tylko pod warunkiem, że podział taki jest ekwiwalentny w naturze bez spłat i dopłat lub wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki tej osobie przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt tej sprawy Wnioskodawczyni stwierdza, że podział majątku dorobkowego małżonków dokonany na podstawie ugody zawartej przed Sądem w 2010 r., był ekwiwalentny dla obojga małżonków. O ekwiwalentnym bowiem podziale mówić można wówczas, gdy w wyniku podziału majątku dorobkowego, każdy z małżonków otrzymuje na wyłączną własność majątek tej samej wartości. Na mocy ugody z 2010 r., były mąż Wnioskodawczyni, otrzymał spłatę gotówkową w kwocie 13 000 zł oraz zwolnienie z długu w kwocie 52 500 zł, a Wnioskodawczyni spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości pobieżnie oszacowanej na kwotę 140 000 zł. Powyższe potwierdza ekwiwalentność podziału majątku dorobkowego małżonków.

Reasumując, w odniesieniu do pytania nr 1, Wnioskodawczyni stwierdza, że w wyniku podziału majątku objętego małżeńską wspólnotą majątkową dokonanego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I x /09 Sądu Rejonowego, który potwierdził zawarcie ugody na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r., doszło jedynie do podziału majątku objętego współwłasnością, co nie stanowi nowego nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytań nr 2-6, jeśli Organ dojdzie do konkluzji, że Wnioskodawczyni nabyła prawo własności do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem sprzedaży w 2015 r. w następujący sposób:

  • udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego odpowiadający Jej udziałowi w majątku wspólnym w 2005 r., to znaczy 50%,
  • udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, przekraczający udział w majątku wspólnym małżonków w 2010 r., to znaczy 50%,

to należy stwierdzić, że dokonane w dniu 16 kwietnia 2015 r. odpłatne zbycie ww. lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu do majątku wspólnego w 2005 r., nie będzie w ogóle podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Natomiast dokonując oceny skutków podatkowych sprzedaży w 2015 r. przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2010 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego, należy zastosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r. Ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.), zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 1 stycznia 2009 r.

W myśl art. 30e ust. 1 i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ww. brzmieniu, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości łub praw. Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe (potoczne) rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych, uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością np. związane ze zbyciem koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, opłatę notarialną, opłatę sądową).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że do kosztów odpłatnego zbycia można zaliczyć koszt ewentualnej prowizji zapłaconej na rzecz pośrednika w sprzedaży nieruchomości z tytułu pośrednictwa w odpłatnym zbyciu lokalu mieszkalnego. Przy czym kosztem odpłatnego zbycia będzie jedynie ta część zapłaconej prowizji, która odpowiada udziałowi nabytemu w lokalu w 2010 r. (50%), ponieważ pozostała część przypada na udział nabyty do majątku wspólnego w 2005 r. Skoro przychód przypadający na ten udział nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, to przypadający na ten udział koszt prowizji ze sprzedaży nie może być odliczony od przychodu podlegającego opodatkowaniu. Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania (art. 22 ust. 6c ww. ustawy).

Wobec powyższego Wnioskodawczyni stwierdza, że w przypadku odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabytego ponad udział w majątku dorobkowym małżonków, kosztem uzyskania przychodu może być m.in. udokumentowana kwota faktycznej spłaty na rzecz byłego męża oraz kwota zwolnienia z długu poprzez zapłatę kredytu hipotecznego w części przypadającej na byłego małżonka, ponieważ mieści się ona w kategorii kosztów nabycia, o których mowa w ww. art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże wskazać należy, że tak osiągnięty dochód może podlegać zwolnieniu z opodatkowania na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 ust. 25-28 ww. ustawy.

Stosownie do art. 30e ust. 4 ww. ustawy, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. la pkt 3, wykazać:

  1. dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
  2. dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Natomiast w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. la pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (art. 30e ust. 7 ww. ustawy).

Reasumując, według Wnioskodawczyni w odniesieniu do pytania nr 2, w przypadku przyjęcia, że w wyniku podziału majątku objętego małżeńską wspólnotą majątkową dokonanego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I x /09 Sądu Rejonowego, który potwierdził zawarcie ugody na rozprawie dnia 14 kwietnia 2010 r., doszło do nowego nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych 1/2 własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, to jej sprzedaż podlega rygorom art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

W odniesieniu do pytania nr 3 Wnioskodawczyni stwierdza, że przychód ze sprzedaży stanowi 50% wartości wyrażonej w cenie określonej w umowie, pomniejszonej o koszty odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Wnioskodawczyni uprawniona jest do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów:

  1. kwoty spłaty na rzecz pierwszego męża,
  2. 50 % - kwoty przeznaczonej na spłatę kredytu hipotecznego w M. (umowa kredytowa nr 2007),
  3. koszty poniesione na adwokata przy podziale majątku w wyniku którego Wnioskodawczyni uzyskała pełne prawo do własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 4, uprawniona jest do skorzystania ze zwolnienia zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.

Według Wnioskodawczyni, w odniesieniu do pytania nr 5, za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 25 ustawy, można uznać wydatek na spłatę hipotecznego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w I. na nabycie w dniu 23 stycznia 2015 r. przez Wnioskodawczynię wraz ze swoim drugim małżonkiem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, ewentualnie wydatki na remont i modernizację tego lokalu.

Wnioskodawczyni w odniesieniu do pytania nr 6 stwierdza, że wydatki te można tylko w 50% uznać za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe, o których mowa art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie art. 21 ust. 25 ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego - jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części, oraz udziału w nieruchomości i praw, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment (data) jej nabycia.

Z analizy przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 2004 r. Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński ze swoim pierwszym mężem, w którym obowiązywał ustrój ustawowej wspólnoty majątkowej.

W dniu 4 listopada 2005 r. Wnioskodawczyni wraz z ówczesnym małżonkiem nabyła drogą umowy kupna-sprzedaży spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 55,80 m2.

Na zakup tego mieszkania Wnioskodawczyni z ówczesnym małżonkiem zaciągnęli w 2005 r. wspólny kredyt hipoteczny mieszkaniowy we frankach szwajcarskich w Banku S. (kredyt został spłacony w dniu 27 lipca 2007 r.).

Ponadto, Wnioskodawczyni z ówczesnym małżonkiem w 2007 r. zaciągnęli wspólny kredyt hipoteczny we frankach szwajcarskich w Banku M, kredyt ten został zaciągnięty na:

  • spłatę kredytu z 2005 r. zaciągniętego w Banku S.,
  • modernizację i remont lokalu mieszkalnego,
  • spłatę kredytu konsumpcyjnego i inne potrzeby konsumpcyjne.

Ustawowa wspólność małżeńska między Wnioskodawczynią i Jej pierwszym małżonkiem, ustała z mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 marca 2009 r., prawomocnego z dniem 31 marca 2009 r.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., Sąd Rejonowy potwierdził zawarcie ugody na rozprawie z dnia 14 kwietnia 2010 r. (postanowienie uprawomocniło się w dniu 7 maja 2010 r.). W myśl ugody w skład majątku wspólnego Wnioskodawczyni i Jej pierwszego małżonka, wchodziło spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 140 000,00 zł, obciążone hipoteką zwykłą i kaucyjną na rzecz wierzyciela: Banku G. Zgodnie z ww. ugodą Wnioskodawczyni przyznano na wyłączną własność ww. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 140 000 zł, obciążone hipoteką zwykłą i kaucyjną razem z tym obciążeniem oraz ze spłatą kwoty 13 000 zł na rzecz pierwszego męża Wnioskodawczyni. Spłaty na rzecz byłego małżonka w kwocie 13 000 zł, Wnioskodawczyni dokonała przelewem w dniu 10 maja 2010 r.

Wnioskodawczyni wskazała, że aby doszło do przekazania mieszkania na wyłączną własność Wnioskodawczyni musiała wcześniej, w trakcie trwania postępowania sądowego, samodzielnie spłacić zaciągnięty wspólnie z byłym małżonkiem kredyt w Banku M. Kredyt zaciągnięty wspólnie przez byłych małżonków w Bank M. został spłacony w styczniu 2010 r. - kredytem konsolidacyjnym zaciągniętym samodzielnie przez Wnioskodawczynię w Banku G., według umowy z dnia 30 grudnia 2009 r.

Kredyt w B. udzielony został na kwotę 119 039,09 zł, na spłatę zobowiązań:

  1. kwota 105 000 zł przeznaczona na spłatę kredytu hipotecznego w M,
  2. kwota 6 100,00 zł przeznaczona na spłatę limitu w koncie osobistym w M,
  3. kwota 2 813 zł przeznaczona na spłatę kredytu w Banku

W dniu 9 stycznia 2010 r. Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński z drugim mężem – od dnia 9 sierpnia 2013 r. obowiązuje w nim wspólność ustawowa, która wcześniej była wyłączona notarialną umową przedślubną.

W dniu 23 stycznia 2015 r. Wnioskodawczyni wraz ze swoim drugim małżonkiem nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr x za cenę 173 000,00 zł. Nabycie ww. lokalu mieszkalnego nastąpiło ze środków objętych ich wspólnością ustawową majątkową małżeńską oraz było kredytowane częściowo, tj. w 80% mieszkaniowym kredytem hipotecznym w zaciągniętym w I. Umowa o mieszkaniowy kredyt hipoteczny w I. została podpisana w dniu 19 stycznia 2015 r., miedzy I. a Wnioskodawczynią i jej drugim małżonkiem, jako kredytobiorcami. Kredyt został udzielony na kwotę 138 400 zł, na nabycie lokalu mieszkalnego.

W dniu 16 kwietnia 2015 r. Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży za cenę 144 000 zł, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 8, położonego w x, dla którego Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą której dział III jest wolny od wpisów, zaś w dziale IV wpisane są obciążenia na rzecz Banku G.: Odpłatne zbycie ww. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nie nastąpiło w wykonywaniu działalności gospodarczej.

Stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 583, z późn. zm.).

W myśl art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną. Cechą charakterystyczną tego typu współwłasności jest to, że niemożliwe jest ustalenie wielkości udziału małżonków we współwłasności (współwłasność bezudziałowa) oraz żaden z małżonków w czasie jej trwania nie może rozporządzać swymi prawami do majątku wspólnego.

Opisany ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji, chyba że w czasie trwania związku małżeńskiego: 1) małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową, 2) z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie wspólności, 3) wspólność ustała z mocy prawa na skutek ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd bądź w przypadku ustania małżeństwa między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast, w myśl art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ustania wspólności majątkowej między małżonkami współwłasność łączna zostaje zastąpiona przez współwłasność w częściach ułamkowych.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tej rzeczy. Mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, ale tylko wówczas jeśli:

  • podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
  • jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Za datę nabycia nieruchomości lub prawa, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli podział jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanych przez daną osobę nieruchomości lub praw w wyniku tego podziału mieści się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast podział odbył się w naturze, lecz w sposób, który był nieekwiwalentny i towarzyszyły mu spłaty lub dopłaty oraz gdy wartość otrzymanych przez byłego małżonka nieruchomości lub praw przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego, nawet wówczas jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie (czyli bez spłat i dopłat). Wszelkie przypadki gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością) – jak też stan jej majątku osobistego. W tej części bowiem, w której przyznana na wyłączną własność nieruchomość przekracza wartość udziału w majątku wspólnym, podatnik niewątpliwie nabywa prawo własności nieruchomości w rozumieniu analizowanego przepisu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

W przedstawionym przez Wnioskodawczynię stanie faktycznym w skład majątku wspólnego wchodziło spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 140 000 zł, obciążone hipoteką zwykłą i kaucyjną na rzecz wierzyciela: Banku B. Wbrew stanowisku Wnioskodawczyni stwierdzić należy, że podział majątku dorobkowego byłych małżonków dokonany w 2010 r., nie był ekwiwalentny w naturze dla obojga małżonków, czego potwierdzeniem jest dokonana przez Wnioskodawczynię spłata na rzecz byłego męża. O ekwiwalentnym podziale w naturze mówić bowiem można jedynie wówczas, gdy w wyniku podziału majątku dorobkowego każdy z małżonków otrzymuje na wyłączną własność majątek o tej samej wartości. Tymczasem na mocy ugody z 2010 r., Wnioskodawczyni stała się wyłącznym właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz samodzielnie przejęła obowiązek spłaty kredytu hipotecznego ciążącego na opisanym prawie. Ponadto, jak wskazano w uzupełnieniu wniosku, aby wyrównać udziały w majątku wspólnym obu byłych małżonków zasądzono od Wnioskodawczyni na rzecz byłego małżonka dopłatę w wysokości 13 000 zł, płatną w terminie 21 dni od uprawomocnienia się postanowienia sądu. Zatem, na skutek dokonanej czynności Wnioskodawczyni stała się jedynym właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w części należącej wcześniej do byłego małżonka.

W sytuacji więc, gdy podział majątku wspólnego małżonków nie był ekwiwalentny i towarzyszyły mu spłaty i dopłaty lub wartość otrzymanego przez małżonka majątku przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tego udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, który przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego. Wszelkie przypadki, gdy udział majątkowy danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością) – jak też stan jej majątku osobistego.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że sprzedane w dniu 16 kwietnia 2015 r. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego Wnioskodawczyni nabyła w następujący sposób:

  • w 2005 r. – na podstawie umowy kupna, w części odpowiadającej udziałowi w majątku wspólnym małżonków, tj. Wnioskodawczyni i Jej pierwszego męża. W tej części przychód uzyskany ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zbycie nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie;
  • w 2010 r. – na podstawie zawartej ugody o podział majątku wspólnego małżonków – w części przekraczającej udział Wnioskodawczyni w majątku wspólnym małżonków. W części przekraczającej udział Wnioskodawczyni w majątku wspólnym, przychód z odpłatnego zbycia w dniu 16 kwietnia 2015 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jako dokonanego przed upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym według zasad obowiązujących od 1 stycznia 2009 r.

W ocenie tut. Organu, stanowisko Wnioskodawczyni, że w wyniku podziału majątku objętego małżeńską wspólnotą majątkową doszło jedynie do podziału majątku objętego współwłasnością, co nie stanowi nowego nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należało uznać za nieprawidłowe zarówno w zakresie pytania nr 1, jak również w konsekwencji, w odniesieniu do pozostałych zadanych pytań, tj. nr 2-6.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku.

Stosownie do treści art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł (art. 30e ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości, co wynika z treści art. 19 ust. 1 ww. ustawy, jest jej wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej, którą zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia. Natomiast, jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający (art. 19 ust. 4 ustawy).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje dla biura nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami, a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo- skutkowy.

W myśl art. 22 ust. 6c ww. ustawy, koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.

Zgodnie z art. 22 ust. 6e ww. ustawy wysokość nakładów, o których mowa powyżej, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Powołany powyżej art. 22 ust. 6c ustawy w sposób jednoznaczny stanowi jakie wydatki mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia (sprzedaży). Przepis ten posługuje się pojęciem kosztu nabycia oraz udokumentowanych nakładów. Koszt nabycia co do zasady określa umowa, na podstawie której podatnik staje się właścicielem (współwłaścicielem) nieruchomości lub prawa. Kosztem nabycia bez wątpienia jest kwota jaką zapłaci nabywca zbywcy za nieruchomość (prawo), niezależnie od tego, czy nabycie nieruchomości (prawa) jest sfinansowane kredytem bankowym, czy też środki na jej zakup pochodzą z oszczędności nabywcy.

Zatem, uzyskany przychód ze sprzedaży w dniu 16 kwietnia 2015 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w części odpowiadającej udziałowi nabytemu przez Wnioskodawczynię w 2010 r., w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, można pomniejszyć jedynie o te wydatki, które mieszczą się w jednej z dwóch wymienionych w przepisie kategorii: udokumentowanych kosztów nabycia nieruchomości oraz udokumentowanych nakładów zwiększających wartość nieruchomości. Przy czym do kosztów odpłatnego zbycia Wnioskodawczyni może zaliczyć jedynie tę część ewentualnych kosztów, która odpowiada udziałowi nabytemu w 2010 r.

Wnioskodawczyni jest zatem uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty faktycznej spłaty na rzecz byłego małżonka (pierwszego małżonka), związanej z nabyciem tego lokalu mieszkalnego.

Koszt nabycia, co do zasady określa notarialna umowa sprzedaży, na podstawie której podatnik staje się właścicielem nieruchomości (prawa). Kosztem nabycia bez wątpienia jest cena jaką zapłacił nabywca zbywcy za nieruchomość (prawo), którą sprzedał, niezależnie od tego czy zakup lokalu mieszkalnego był sfinansowany kredytem bankowym, czy też środki na jej zakup pochodzą z oszczędności nabywcy. Powołany wyżej przepis art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest regulacją szczególną, która w sposób wyczerpujący określa zasady ustalania kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy. Koszty uzyskania przychodów w tym zakresie zostały sprecyzowane przez ustawodawcę poprzez bezpośrednie wskazanie, że koszty takie stanowią m.in. udokumentowane koszty nabycia. Do kosztów nabycia nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, można zaliczyć natomiast wydatki bezpośrednio związane z zakupem, takie jak, np. cena wynikająca z aktu notarialnego. Jak to zostało wskazane powyżej, w przedmiotowej sprawie, mamy do czynienia z opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych jedynie części przychodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, przekraczającego udział Wnioskodawczyni nabyty w 2010 r., w majątku wspólnym byłych małżonków.

Co do zasady kosztem uzyskania przychodu nie są kwoty wydatkowane na spłatę kredytów zaciągniętych na nabycie nieruchomości. W niniejszej sprawie mamy do czynienia jednak z nabyciem udziału przysługującego małżonkowi w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, po ustaniu wspólności majątkowej w zamian za zwolnienie go z obowiązku świadczenia na rzecz kredytodawcy. Jak wskazała Wnioskodawczyni lokal mieszkalny objęty był kredytem hipotecznym, który został udzielony zarówno Wnioskodawczyni, jak i Jej byłemu małżonkowi. Jeżeli zatem, współkredytobiorcą był były mąż Wnioskodawczyni, to koszty uzyskania przychodu Wnioskodawczyni powinna ustalić uwzględniając fakt, że w zamian za udział przekraczający udział posiadany przez Nią w majątku wspólnym Wnioskodawczyni przejęła do wyłącznej spłaty kredyt hipoteczny obciążający nieruchomość, a więc dług, który przed podziałem majątku w równym stopniu obciążał zarówno Wnioskodawczynię, jak i byłego małżonka. Z tego powodu za koszt nabycia w 2010 r. udziału przekraczającego udział Wnioskodawczyni w majątku wspólnym małżonków, Wnioskodawczyni może uznać proporcjonalną wysokość obciążenia kredytem hipotecznym spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, które przejęła do wyłącznej spłaty. Przy czym pamiętać należy, że ewentualne przejęcie obciążenia kredytowego dotyczy nabycia udziału w całym majątku otrzymanym na wyłączną własność przez Wnioskodawczynię.

Do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia w myśl art. 22 ust. 6c ww. ustawy Wnioskodawczyni może zaliczyć udokumentowane koszty adwokata przy podziale majątku wspólnego małżonków, jednakże również w wysokości proporcjonalnej do udziału nabytego przez Wnioskodawczynię w 2010 r., ponad udział przysługujący Jej w majątku wspólnym małżonków (tj. Wnioskodawczyni i Jej pierwszego męża).

Zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

  1. dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
  2. dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Stosownie bowiem do treści art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Dochód zwolniony należy zatem obliczyć według następującego wzoru:

dochód zwolniony = D x W/P, gdzie:

D – dochód ze sprzedaży,

W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

P – przychód ze sprzedaży.

Powyższe zwolnienie może obejmować taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub ww. prawa, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia.

Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:

  1. wydatki poniesione na:
    1. nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
    2. nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
    3. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
    4. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
    5. rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

-położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej;

  1. wydatki poniesione na:
    1. spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1,
    2. spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a,
    3. spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a lub b

-w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30;

Ponadto, że w myśl art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach.

Natomiast zaznaczyć należy, ze zgodnie z art. 21 ust. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:

  1. nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
  2. budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części

–przeznaczonych na cele rekreacyjne.

Stosownie do art. 21 ust. 29 ww. ustawy – w przypadku gdy kredyt (pożyczka), o którym mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a)–c), stanowi część kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę również innych niż wymienione w tych przepisach zobowiązań kredytowych (pożyczkowych) podatnika, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki przypadające na spłatę kredytu (pożyczki) określonego w ust. 25 pkt 2 lit a)–c) oraz zapłacone odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która proporcjonalnie przypada na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a)–c).

Natomiast, stosownie do treści art. 21 ust. 30 ww. ustawy, przepis ust. 1 pkt 131 nie ma zastosowania do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, które podatnik uwzględnił korzystając z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, którymi sfinansowane zostały wydatki określone w ust. 25 pkt 1, uwzględnione przez podatnika korzystającego z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Regulacja prawna określona w art. 21 ust. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zapobiega sytuacji dwukrotnego odliczenia tego samego wydatku, tj. raz jako poniesiony na zakup nieruchomości (lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość) drugi raz jako wydatek poniesiony na spłatę kredytu, którym zostało sfinansowane nabycie tej nieruchomości (lokalu mieszkalnego). Ustawodawca w przepisie tym, ustanowił bowiem zakaz dwukrotnego odliczania i korzystania z ulg w odniesieniu do tych samych wydatków.

Zaznaczyć należy, że podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w stosunku do dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jest fakt wydatkowania środków z odpłatnego zbycia nieruchomości lub udziału w nieruchomości, począwszy od dnia sprzedaży i nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż, wyłącznie na enumeratywnie (wyczerpująco) wskazane w ustawie cele mieszkaniowe. Zawarty w art. 21 ust. 25 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy katalog wydatków uprawniających do zwolnienia ma charakter zamknięty i w związku z tym, tylko wydatkowanie środków na realizację celów w nim wskazanych, pozwala na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania. Inne wydatki – które nie zostały wymienione w tym katalogu, nie będą uprawniały do skorzystania z powyższego zwolnienia.

Wobec powyższego odniesieniu do pytania nr 4 stwierdzić należy, że Wnioskodawczyni będzie uprawniona do skorzystania ze zwolnienia zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pod warunkiem wydatkowania przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia na enumeratywnie wymienione w art. 21 ust. 25 ww. ustawy cele mieszkaniowe i dokonania tej czynności przed upływem dwóch lat licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie oraz nie wcześniej niż uzyskany został ten przychód.

Tutejszy Organ zaznacza jednocześnie, że prawo do przedmiotowego zwolnienia podlega szczegółowej i ostatecznej weryfikacji przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego. Mając bowiem na uwadze treść art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), tut. Organ wydając interpretację przepisów prawa podatkowego nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego, które wskazałoby, czy Wnioskodawca zrealizował swój cel mieszkaniowy, czy nie. Wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organy podatkowe podejmują w toku postępowania podatkowego. Podstawowym narzędziem realizacji tej zasady jest postępowanie dowodowe, które nie jest prowadzone w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.

Odnośnie natomiast możliwości zwolnienia dochodu (w części podlegającej opodatkowaniu), uzyskanego przez Wnioskodawczynię w dniu 16 kwietnia 2015 r. ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przeznaczonego na spłatę kredytu hipotecznego mieszkaniowego zaciągniętego w dniu 23 stycznia 2015 r. w I., przez Wnioskodawczynię i Jej drugiego małżonka lub na jego remont, stwierdzić należy, że z powołanego powyżej art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że okolicznością decydującą o jego zastosowaniu jest przeznaczenie przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych w terminie nie później niż w okresie dwóch lat, od końca roku podatkowego, w którym została ona dokonana, na własne cele mieszkaniowe, określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy.

Będące przedmiotem sprzedaży w dniu 16 kwietnia 2015 r. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położone w x, w części podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym Wnioskodawczyni nabyła w 2010 r., czyli przed zawarciem w dniu 9 stycznia 2015 r. związku małżeńskiego z drugim mężem, w którym obowiązuje wspólność majątkowa małżeńska. Lokal będący przedmiotem sprzedaży stanowił więc majątek odrębny Wnioskodawczyni.

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zgodnie z art. 33 pkt 2 ww. ustawy, do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowi.

Innymi słowy sam fakt, że między małżonkami istnieje wspólność ustawowa nie czyni małżonków współwłaścicielami majątku osobistego jednego z nich. Co do zasady zatem, przedmioty nabyte w spadku stanowią majątek odrębny małżonka. Natomiast ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zgodnie natomiast z art. 43 § 1 tej ustawy, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Zacytowane powyżej przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określają charakter prawny majątkowej wspólności ustawowej małżonków jako współwłasności łącznej co znaczy, że udziały w majątku wspólnym nie są określone w okresie jej trwania. Inaczej mówiąc z bezudziałowego charakteru małżeńskiej wspólności ustawowej wynika bezudziałowy charakter współposiadania składników majątku wspólnego.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy, uznać należy, że skoro sprzedany lokal mieszkalny stanowił majątek odrębny Wnioskodawczyni, a uzyskany ze sprzedaży tej nieruchomości przychód (w części podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym) zostanie wydatkowany na cele określone w art. 21 ust. 25, tj. na spłatę kredytu zaciągniętego przez Wnioskodawczynię i Jej drugiego małżonka przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), na zakup lokalu mieszkalnego położonego w x lub na remont tego lokalu mieszkalnego, nie ma w tej sytuacji przeszkód prawnych, aby dochód ten korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dodać przy tym należy, że cele mieszkaniowe, o których mowa powyżej zostaną spełnione w odniesieniu do całej kwoty wydatkowanej w wymaganym terminie na cele wskazane w ustawie, bowiem w tym przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że środki pochodzące ze sprzedaży majątku odrębnego Wnioskodawczyni zostały wydatkowane na spłatę kredytu zaciągniętego przez obojga małżonków na zakup lokalu mieszkalnego położonego w x, stanowiącego własność Wnioskodawczyni i Jej drugiego małżonka lub na remont tego lokalu mieszkalnego.

W sytuacji niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (art. 30e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Podkreśla się, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, powinny być interpretowane ściśle, w oparciu o wykładnię gramatyczną przepisów ustawy, z wyłączeniem wykładni rozszerzającej.

Należy również zastrzec, że w przypadku korzystania z ulg i zwolnień podatkowych, wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.

Jednocześnie Organ podkreśla, że dokonując oceny stanowiska wnioskodawcy jest ograniczony treścią sformułowanego we wniosku pytania, które określa zakres żądania wnioskodawcy. Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku - nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Tut. Organ nie przeprowadza natomiast postępowania dowodowego.

Tutejszy Organ informuje jednocześnie, że ewentualne wyliczenia podstawy opodatkowania (przychodu, kosztów, dochodu) nie należą do kompetencji tutejszego Organu. Przepis art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, nakłada na Ministra Finansów obowiązek wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zatem, liczbowe przykłady nie podlegają urzędowej interpretacji. Szczegółowe ustalenia w tym zakresie mogą być poczynione wyłącznie w ramach prowadzonego przez właściwy organ podatkowy postępowania podatkowego. Zgodnie z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy. Należy również dodać, że w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego, to na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia w toku postępowania podatkowego okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.