ITPB1/415-1073/11/HD | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy,
Jak prawidłowo rozliczyć koszty podatkowe i niepodatkowe przy wzroście cen mleka na rynku, jeśli w okresie realizacji projektu Wnioskodawca jest zmuszony wydać mleko (towar) po cenie wyższej, niż gwarantowana do dopłaty w umowie związanej z realizacją projektu, oraz przy braku możliwości ścisłego i trafnego określenia podziału w dokumentach źródłowych na związane z przychodami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi oraz w okresie odpowiednim do przychodów i kosztów związanych z przychodami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 października 2011 r. (data wpływu 25 października 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 25 października 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny (zdarzenie przyszłe).

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, polegającą na produkcji pieczywa i ciast oraz handlu hurtowym mleka i wyrobów mleczarskich.

Ponadto Wnioskodawca realizuje program „Szklana mleka”, poprzez uczestnictwo w mechanizmie WPR „Dopłat do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych”.

Dopłaty wypłacane są za pośrednictwem Agencji Rynku Rolnego, zaś realizowane są ze środków Unii Europejskiej, budżetu państwa i Funduszu Promocji Mleczarstwa.

Dopłaty pochodzące z pomocy Unii Europejskiej i budżetu państwa wypłacane przez Agencję Rynku Rolnego podlegają zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 tej ustawy, natomiast dopłaty pochodzące z Funduszu Promocji Mleczarstwa podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych.

Wnioskodawca przychody nieopodatkowane wyłączył z opodatkowania podatkiem dochodowym, a związane z tymi przychodami wszystkie koszty (amortyzacja, zużycie materiałów i energii, wartość towarów, wynagrodzenia z narzutami, usługi obce, podatki i opłaty i inne koszty rodzajowe) rozliczył proporcją obliczoną na podstawie udziału procentowego sprzedaży nieopodatkowanej w stosunku do sprzedaży opodatkowanej i nieopodatkowanej. Wyliczony wskaźnik procentowy był wyznacznikiem kosztów nieopodatkowanych, wykluczonych z całości kosztów.

Wydatki związane z realizacją programu „Szklanka mleka”, takie jak zakup mleka, amortyzacja, zużycie materiałów i energii oraz inne koszty rodzajowe – nie były dla Wnioskodawcy możliwe do właściwego określenia pod kątem bezpośredniego powiązania z realizacją programu, a co za tym idzie z przychodami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi. Kupując mleko Wnioskodawca nie umiał ścisłe na dokumencie źródłowym określić, jaka jego ilość będzie wydana w ramach programu w określonym okresie, a co z tym związane, za jaką ilość zapłaci klient – konsument, gdyż część mleka była sprzedawana, a część wydawana w ramach programu.

Za każdą sztukę wydanego w ramach projektu, jak i sprzedanego mleka, Wnioskodawca otrzymywał prowizję od firmy zajmującej się produkcją opakowań produktów mlecznych. Każde zakupione mleko wydane w ramach projektu i sprzedane związane jest pośrednio z przychodem opodatkowanym jak i zwolnionym.

W ramach dostaw do szkół podstawowych za mleko białe Wnioskodawca otrzymywał dopłatę krajową (zwolnioną z opodatkowania podatkiem dochodowym) i dopłatę unijną (zwolnioną z opodatkowania podatkiem dochodowym) oraz prowizję od firmy produkującej kartoniki – opakowania na mleko. Wnioskodawca na prowizję wystawiał fakturę VAT, z której przychód jest opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, w ramach dostaw do szkół podstawowych za mleko smakowe Wnioskodawca otrzymywał dopłatę krajową (zwolnioną z opodatkowania podatkiem dochodowym) i dopłatę unijną (zwolnioną z opodatkowania podatkiem dochodowym) oraz zapłaty opodatkowane podatkiem dochodowym za faktury wystawione dla placówek oświatowych i za sprzedaż mleka smakowego oraz za fakturę dotyczącą prowizji za opakowania opodatkowane podatkiem dochodowym.

W ramach dostaw do szkół gimnazjalnych i przedszkoli za mleko białe jak i smakowe Wnioskodawca otrzymywał dopłatę unijną (zwolnioną z opodatkowania podatkiem dochodowym) oraz dopłaty z Funduszu Promocji Mleczarstwa, opodatkowane podatkiem dochodowym oraz zapłaty za faktury wystawione dla placówek oświatowych za sprzedaż mleka smakowego oraz zapłatę za fakturę dotyczącą prowizji za opakowania opodatkowane – tak jak przy dostawach dla szkół podstawowych.

Na wydane mleko w ramach programu w miesiącu otrzymania dopłaty Wnioskodawca wystawia faktury VAT wewnętrzne, określające wartościowo mleko wydane z okresu rozliczenia dopłaty. Dopłaty wielokrotnie wypłacane były i są po terminie płatności, przede wszystkim w okresach przyszłych rozliczeń podatkowych, gdyż przychody w ramach programu rozliczane były w okresie wpłat, czyli w okresie bieżącym, a koszty rozliczane były i poniesione były w roku poprzednim.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Jak prawidłowo rozliczyć koszty podatkowe i niepodatkowe przy wzroście cen mleka na rynku, jeśli w okresie realizacji projektu Wnioskodawca jest zmuszony wydać mleko (towar) po cenie wyższej, niż gwarantowana do dopłaty w umowie związanej z realizacją projektu, oraz przy braku możliwości ścisłego i trafnego określenia podziału w dokumentach źródłowych na związane z przychodami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi oraz w okresie odpowiednim do przychodów i kosztów związanych z przychodami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi...

Zdaniem Wnioskodawcy, zasadą jest, że kosztów uzyskania przychodów ze źródeł przychodów, jeżeli dochody z tych źródeł w ogóle nie podlegają opodatkowaniu albo są zwolnione od podatku dochodowego, nie uznaje się za koszty podatkowe (art. 23 ust. 1 pkt 31 ustawy z dnia 26 lipca 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych). Nie oznacza to jednak, że osiąganie w ramach działalności gospodarczej przychodów ze źródeł zwolnionych wyłącza z opodatkowania koszty z tego źródła. Uwzględnieniu w rachunku podatkowym będą bowiem podlegały te koszty, które mimo powiązania z przychodami zwolnionymi poniesione jednocześnie zostały w celu uzyskania przychodów, zachowania bądź zabezpieczenia źródła przychodów (art. 22 ust. 1 ustawy).

Jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów. Zasada ta znajduje odpowiednie zastosowanie również w przypadku gdy tylko część dochodów z tego samego źródła jest opodatkowana (art. 22 ust. 3 i 3a ww. ustawy). Wówczas koszty tego źródła, proporcjonalnie do poszczególnych kategorii dochodów podlegają zaliczeniu do kosztów podatkowych.

W opisanym przypadku koszty przypisywane jednocześnie do programu „Szklanka mleka” i prowizji wytwórcy opakowań będą mogły być więc rozliczone w koszty podatkowe w takiej proporcji, w jakiej pozostają do siebie dochody z programu i dochody uzyskane od producenta opakowań. Do tego rodzaju kosztów mieszanych, oprócz oczywiście samych opakowań, będzie można zaliczyć całość kosztów pośrednich związany z wykorzystaniem opakowań (a więc przykładowo transport czy koszty operacyjne firmy), ale i kosztów bezpośrednich związanych z programem „Szklanka mleka” wartość mleka wydanego.

Procentowe rozliczenie kosztów takich jak wartość towarów, amortyzacja, zużycie materiałów i energii, podatki i opłaty, wynagrodzenia z narzutami, oraz inne koszty rodzajowe wyliczone w stosunku przychodów nieopodatkowanych do całości przychodów przedsiębiorstwa jest prawidłowym rozliczeniem dochodu osiągniętego w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, jak i realizacji programu „Szklanka Mleka”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu winien, w myśl powołanego przepisu, spełniać łącznie następujące warunki:

  • pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
  • nie znajdować się na liście wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
  • być właściwie udokumentowany.

Analizując powyższe wskazać należy, że jedynie w przypadku kiedy podatnik faktycznie poniesie wydatek, wykaże związek wydatku z uzyskanym przychodem, udowodni fakt poniesienia kosztów w sposób nie budzący wątpliwości oraz wydatek ten nie znajduje się na liście wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodu.

Z opisu przedstawionego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wynika, iż Wnioskodawca uczestniczy w programie „Szklanka mleka” poprzez uczestnictwo w mechanizmie WPR „Dopłat do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych”, wypłacanych za pośrednictwem Agencji Rynku Rolnego. Dopłaty realizowane są ze środków Unii Europejskiej, budżetu państwa i Funduszu Promocji Mleczarstwa.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47c, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 47c ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r., wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane od agencji rządowych lub agencji wykonawczych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa.

Wobec powyższego, jeżeli otrzymana przez Wnioskodawcę, za pośrednictwem Agencji Rynku Rolnego, dopłata do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych jest „dopłatą krajową”, o której mowa w przepisach art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 11, poz. 65 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym zarówno do 30 czerwca 2009 r. jaki i od 1 lipca 2009 r., to dopłaty te stanowią przychód z prowadzonej przez Wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegający zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r.) wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

  1. pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
  2. podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca – bez względu na rodzaj umowy – wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

W świetle powyższego, dopłaty pochodzące z pomocy Unii Europejskiej, wypłacane przez Agencję Rynku Rolnego, podlegają zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ww. ustawy.

Mając na względzie powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, iż zgodnie z cytowanym art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych wydatki i koszty w części bezpośrednio sfinansowanej z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 i pkt 47c powoływanej ustawy, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że jeżeli wydatki poniesione przez Wnioskodawcę na zakup mleka oraz pozostałe wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zostały sfinansowane z dopłaty pochodzącej z pomocy Unii Europejskiej, wypłacanej przez Agencję Rynku Rolnego oraz z „dopłaty krajowej”, o której mowa w przepisach art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych – to tej części wydatków nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Wyłączenie określonych wydatków z kosztów uzyskania przychodów powoduje, że w takiej sytuacji nie znajdują zastosowania przepisy art. 22 ust. 3 i 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.

Powyższą zasadę, w myśl ust. 3a tegoż artykułu, stosuje się również w przypadku, gdy część dochodów z tego samego źródła przychodów podlega opodatkowaniu, a część jest wolna od opodatkowania z wyłączeniem źródeł przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2.

W sytuacji opisanej we wniosku Wnioskodawca ponosi wydatki, które na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. O tym, że dane wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów decyduje fakt, że zostały one pokryte z dopłaty pochodzącej z pomocy Unii Europejskiej, wypłacanej przez Agencję Rynku Rolnego oraz z dopłaty krajowej – zwolnionych od opodatkowania. Nie ma zaś w tym przypadku znaczenia to, że Wnioskodawca uzyskuje dochody opodatkowane i wolne od podatku. Również brak możliwości wyodrębnienia, jakie konkretnie wydatki zostały pokryte dotacją, nie stanowi podstawy dla zastosowania proporcji, o której mowa w art. 22 ust. 3 i 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dany koszt jest wyłączony z kosztów podatkowych, to nie może być jednocześnie uwzględniony w tych kosztach w proporcji, o której mowa w art. 22 ust. 3 i 3a cytowanej ustawy.

Do kosztów uzyskania przychodów można natomiast zaliczyć poniesione wydatki pochodzące z dopłat z Funduszu Promocji Mleczarstwa (od 1 lipca 2009 r. Funduszu Promocji Mleka). Zwolnienia podatkowe przewidziane przez ustawodawcę, do których odsyła przepis art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (wykluczający możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków i kosztów zwolnionych z opodatkowania) nie dotyczą bowiem dopłat z Funduszu Promocji Mleczarstwa (a od 1 lipca 2009 r. Funduszu Promocji Mleka), wypłacanych przez Agencję Rynku Rolnego, gdyż nie jest to pomoc z Unii Europejskiej, ani też nie są to środki z budżetu państwa. Dopłaty te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych.

W związku z powyższym skoro dopłaty pochodzące z tego Funduszu nie są objęte zwolnieniami wskazanymi w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47c, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to wydatki związane z zakupem mleka oraz pozostałe wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej sfinansowane z tych środków mogą być zaliczone przez Wnioskodawcę do kosztów uzyskania przychodów, o ile spełniają kryteria, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o podatki dochodowym od osób fizycznych.

Na tej samej zasadzie do kosztów może być również zaliczona ta część wydatków (poniesionych zarówno na zakup mleka oraz na pozostałe wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą), którą sfinansowano z innych dochodów (przychodów), do których nie mają zastosowanie przepisy art. 21 ust. 1 pkt 46, 47a, 47c, 47d, 116, 122, 129, 136 i 137 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślić należy, iż to na podatniku spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy ponoszonymi wydatkami, a osiąganymi przychodami oraz okoliczności, iż ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiągniętych przychodów bądź na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Wykazanie istnienia takiego związku jest warunkiem koniecznym dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu.

Reasumując, otrzymane dofinansowanie kosztów związanych z uczestnictwem w programie „Szklanka mleka” poprzez uczestnictwo w mechanizmie WPR „Dopłat do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych” wypłacanych za pośrednictwem Agencji Rynku Rolnego jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, zwolnionym z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 i 47c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego w opisanej sytuacji nie ma zastosowania art. 22 ust. 3 i 3a tej ustawy. Prawidłowym postępowaniem jest każdorazowe wyłączenie z kosztów kwoty odpowiadającej kwocie otrzymanej dotacji zwolnionej od opodatkowania.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.