IBPBI/2/423-941/14/JD | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Czy koszty poniesione przez Spółkę mogą być uznane za koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami (tzw. koszty pośrednie) i czy powinny być potrącane jednorazowo w momencie ich poniesienia, na podstawie art. 15 ust. 1, 4d i 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z 29 lipca 2014 r. (wpływ do tut. Biura 31 lipca 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kwalifikacji kosztów uzyskania przychodów oraz momentu ich potrącalności – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 31 lipca 2014 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kwalifikacji kosztów uzyskania przychodów oraz momentu ich potrącalności.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka realizuje prace w zakresie poszukiwania i rozpoznawania terenów (nieruchomości) w celu pozyskania nieruchomości pod budowę obiektów wielkopowierzchniowych. Prowadzone prace poszukiwawcze obejmują w szczególności:

  1. wstępne poszukiwanie i badania terenów przeznaczonych pod lokalizację wielkopowierzchniowych obiektów dla dużych sieci pod względem:
    • oceny atrakcyjności lokalizacji, nieruchomości;
    • oddziaływanie na otoczenie;
    • możliwości podłączenia mediów;
    • rynku najmu;
  2. wybór nieruchomości celem rozpoczęcia procesu rozmów z różnymi sieciami,
  3. koszty negocjacji warunków rozmów dla poszczególnych nieruchomości.

Powyższe wydatki nie mają odzwierciedlenia w konkretnym przychodzie; Spółka zakłada że mogą być i takie, które nigdy przychodu nie przyniosą ale są niezbędne dla zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) w przypadku wykupu gruntu i poniesienia wydatków na budowę obiektu wielkopowierzchniowego zgodnie z projektem zaakceptowanym przez nabywcę obiektu. Są to wydatki, których nie da się przypisać wprost do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia; brak jest możliwości ustalenia w jakim okresie i w jakiej wysokości powstanie związany z nimi przychód.

Reasumując, Spółka poniesie koszty pozostające w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Koszty poniesione zostaną w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) i będą dotyczyły wydatków związanych z analizą rynku nieruchomości, pod kątem wskazania potencjalnych nieruchomości na których, zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, mogą być zlokalizowane wielkopowierzchniowe placówki handlowe dużych sieci. Obszarem analiz objęte będą różne rejony kraju. Końcowym rezultatem winno być wskazanie konkretnych nieruchomości w danych miejscowościach, a później rozpocznie się proces rozmów z różnymi sieciami sklepów wielkopowierzchniowych. W momencie ponoszenia ww. kosztów nie można przypisać ich do określonych przychodów; wydatki te są jednak racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do osiągnięcia przychodu (tzw. koszty pośrednie).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy koszty poniesione przez Spółkę mogą być uznane za koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami (tzw. koszty pośrednie) i czy powinny być potrącane jednorazowo w momencie ich poniesienia, na podstawie art. 15 ust. 1, 4d i 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych...

Zdaniem Spółki, są to koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodem i winny być zaliczone w koszty uzyskania przychodów w dniu ujęcia w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury (art. 15 ust. 4d i 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych); powinny być potrącane jednorazowo w momencie ich poniesienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej: „updop”), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop.

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania. Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

Zatem, warunkiem uznania wydatku poniesionego przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

  • wydatek został poniesiony przez podatnika,
  • jest definitywny, a więc bezzwrotny,
  • pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
  • poniesiony został w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
  • został właściwie udokumentowany,
  • nie jest kosztem wymienionym w art. 16 ust. 1 updop.

Dla ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami.

W oparciu o kryterium stopnia tego powiązania koszty podatkowe można podzielić na:

  • bezpośrednio związane z przychodami, których poniesienie przekłada się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów (możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód - art. 15 ust. 4, ust. 4b - 4c updop),
  • inne niż bezpośrednio związane z przychodami, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia (tzw. koszty pośrednie - art. 15 ust. 4d, 4e updop).

Omawiana updop nie zawiera przy tym legalnych definicji pojęć bezpośrednie i pośrednie koszty uzyskania przychodów. Zgodnie z ugruntowanym poglądem, kosztami uzyskania przychodów bezpośrednio związanymi z przychodami są takie wydatki, których poniesienie przekłada się wprost (w sposób bezpośredni) na uzyskanie konkretnych przychodów. Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, a więc takie którym nie można przypisać konkretnego przychodu, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje ich uzyskanie. Kosztami takimi są więc w szczególności wydatki związane z całokształtem działalności podatnika, wynikające z konieczności wywiązywania się przez niego z obowiązków nałożonych innymi przepisami prawa, czy warunkujące prowadzenie tej działalności. Tego rodzaju koszty, chociaż niewątpliwie związane są z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym nie jest możliwe ustalenie, w którym okresie bądź roku podatkowym wystąpi przychód uzasadniający potrącenie takich kosztów.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka realizuje prace w zakresie poszukiwania i rozpoznawania terenów (nieruchomości) w celu pozyskania nieruchomości pod budowę obiektów wielkopowierzchniowych. W związku z tym Spółka ponosić będzie koszty pozostające w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Koszty poniesione zostaną w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (art. 15 ust. 1 updop) i będą dotyczyły wydatków związanych z analizą rynku nieruchomości pod kątem wskazania potencjalnych nieruchomości, na których, zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, mogą być zlokalizowane wielkopowierzchniowe placówki handlowe dużych sieci. W momencie ponoszenia ww. kosztów nie można przypisać ich do określonych przychodów; wydatki te są jednak racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do osiągnięcia przychodu (tzw. koszty pośrednie).

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika zatem, że w związku z prowadzoną działalnością Spółka ponosi inne niż bezpośrednio związane z przychodami koszty (koszty pośrednie).

W myśl art. 15 ust. 4d updop, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Przy czym za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (art. 15 ust. 4e updop).

Zdaniem tut. Organu, dnia poniesienia kosztu nie należy utożsamiać z dniem faktycznego księgowania kosztów, lecz należy przyjąć, że jest to dzień, na który Spółka uwzględnia koszt w prowadzonych przez nią księgach rachunkowych. Z literalnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 4e updop wynika bowiem jednoznacznie, że ustawodawca uzależnia moment, w którym wydatek staje się kosztem uzyskania przychodów od momentu ujęcia go w księgach zgodnie z zasadami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.). Przy czym nie chodzi w tym przypadku o jakiekolwiek ujęcie wydatku w księgach (np. na koncie rozliczeń międzyokresowych kosztów), tylko jego „ujęcie jako kosztu”, tzn. uznanie przez podatnika za taki koszt przy zachowaniu zasad rachunkowości: współmierności przychodów i kosztów (art. 6 ustawy o rachunkowości), istotności (art. 8 ust. 1 ww. ustawy) i ostrożności (art. 7 cytowanej ustawy). Dzień, na który ujęto koszt w księgach, to dzień, w którym w księgach pojawił się koszt na koncie kosztowym.

Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionego zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że stanowisko Spółki jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.