IBPB-1-3/4510-363/15/AB | Interpretacja indywidualna

Moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów aktualizujących wartość należności nieściągalnych.
IBPB-1-3/4510-363/15/ABinterpretacja indywidualna
  1. koszty uzyskania przychodów
  2. odpisy aktualizujące
  3. wierzytelności nieściągalne
  1. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) -> Koszty uzyskania przychodów

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 13 sierpnia 2015 r. (data wpływu do tut. Biura 4 września 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów aktualizujących wartość wierzytelności (zdarzenie przyszłe) - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 4 września 2015 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek, o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów aktualizujących wartość wierzytelności.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej: „Spółka”), prowadzi działalność produkcyjną i handlową. W praktyce zdarzają się sytuacje, że kontrahenci nie płacą należności Spółki i dochodzi do powstania przeterminowanych, czyli tzw. nieściągalnych należności, czyli należności uprzednio zarachowanych, jako przychody należne, w rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej: „UPDOP”), których nieściągalność została uprawdopodobniona lub udokumentowana zgodnie z przepisami UPDOP. Zazwyczaj, najpierw następuje dokonanie stosownego zapisu księgowego (w szczególności utworzenie odpisu aktualizującego), a następnie wystąpienie okoliczności uprawdopodabniających lub dokumentujących nieściągalność należności. Niemniej jednak, odpisy aktualizujące dokonywane są zgodnie z polityką rachunkowości niezależnie od wystąpienia okoliczności uprawdopodabniających nieściągalność należności - w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych na konto niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (dalej: „konto nkup”) i nie są uwzględniane w wyniku podatkowym. Ujęcie kwot odpisów na koncie „nkup” dokonywane jest wyłącznie w oparciu o upływ określonego w polityce rachunkowości okresu czasu od terminu płatności i na podstawie zazwyczaj zbiorczego polecenia księgowania. W momencie otrzymania informacji o uprawdopodobnieniu nieściągalności odpis aktualizujący zostaje przeksięgowany na osobne konto - w ciężar kosztów uzyskania przychodów (dalej: „konto kup”). Z istoty mechanizmu opisanego wyżej wynika, że przeksięgowanie to następuje w okresie późniejszym niż zaistnienie okoliczności uprawdopodabniających nieściągalność należności.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy odpis aktualizujący wartość należności uprzednio zarachowanej jako przychód należny może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawcy w dacie łącznego spełnienia dwóch warunków, tj. w księgach rachunkowych dokonany jest odpis aktualizujący w ciężar kosztów uzyskana przychodów (w dacie przeksięgowania z konta „nkup” na konto „kup”) oraz nieściągalność wierzytelności powinna być uprawdopodobniona, a gdy warunki te zostaną spełnione w różnych latach podatkowych, zaliczenie należności do kosztów uzyskania przychodów będzie możliwe w roku podatkowym, w którym spełniony zostanie późniejszy z warunków, z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1 pkt 20 UPDOP... (zdarzenie przyszłe)

Zdaniem Wnioskodawcy, odpis aktualizujący wartość należności uprzednio zarachowanej jako przychód należny może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w dacie łącznego spełnienia dwóch warunków, tj.:

  • w księgach rachunkowych dokonany jest odpis aktualizujący w ciężar kosztów uzyskana przychodów (w dacie przeksięgowania z konta „nkup” na konto „kup”),
  • nieściągalność wierzytelności powinna być uprawdopodobniona,

a gdy warunki te zostaną spełnione w różnych latach podatkowych, zaliczenie należności do kosztów uzyskania przychodów będzie możliwe w roku podatkowym, w którym spełniony zostanie późniejszy z warunków, z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1 pkt 20 UPDOP.

W świetle przepisów UPDOP, zarówno odpisy aktualizujące wartość należności, jak i wierzytelności odpisane jako nieściągalne, co do zasady, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem sytuacji, w których odpowiednio równowartość odpisów aktualizujących (art. 16 ust. 2a w związku z art. 16 ust. 1 pkt 26a UPDOP) lub odpisanych wierzytelności (art. 16 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 25 UPDOP), może zostać rozpoznana jako koszt dla celów podatkowych.

Tworzone przez podatników odpisy aktualizujące wartość należności mogą stanowić koszty uzyskania przychodów wyłącznie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 16 ust. 1 pkt 26a w związku z art. 16 ust. 2a UPDOP. W szczególności, w świetle powyższych przepisów kosztem uzyskania przychodów mogą być utworzone przez podatnika odpisy aktualizujące wartość należności od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 12 ust. 3 UPDOP, do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona w sposób określony w art. 16 ust. 2a UPDOP.

Możliwość rozpoznania kosztów uzyskania przychodów z tytułu nieściągalnych wierzytelności istnieje jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków, określonych w art. 16 ust. 1 pkt 26a w związku z art. 16 ust. 2a UPDOP (z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1 pkt 20 UPDOP), musi jednak być dodatkowo warunkowana faktycznym dokonaniem zapisów księgowych, tj. dokonaniem odpisu, bądź spisaniem tych należności w księgach rachunkowych Spółki, zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Powyższe jest konsekwencją zastosowania zasady ogólnej, wyrażonej w art. 15 ust. 4e UPDOP, zgodnie z którą za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Zaliczenie w koszty uzyskania przychodów nieściągalnej wierzytelności bez dokonania stosownego zapisu księgowego (zapisu księgowego, o którym mówi UPDOP) byłoby istotnym naruszeniem podstawowej reguły rozpoznawania kosztów uzyskania na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych. W przedmiotowej sytuacji, koszt zostaje ujęty na podstawie innego dowodu zewnętrznego (dowodu uprawdopodobniającego nieściągalność) na koncie „kup”. Wcześniejsze ujęcie odpisu na koncie „nkup” dokonywane jest bowiem wyłącznie w oparciu o upływ określonego w polityce rachunkowości okresu czasu od terminu płatności i (zazwyczaj) zbiorcze polecenia księgowania. Należy także zauważyć, że w teorii rachunkowości odpisy aktualizujące należności to rezerwy utworzone w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych (w zależności od rodzaju należności), w związku z ryzykiem ich nieuregulowania przez kontrahenta. Tym samym, zapisem księgowym umożliwiającym zaliczenia odpisu aktualizującego do kosztów uzyskania przychodów, powinien być zapis księgowy dokonany na podstawie dowodu księgowego potwierdzającego okoliczność uprawdopodobnienia nieściągalności - w przedstawionym zdarzeniu przyszłym jest to przeksięgowanie z konta „nkup” na konto „kup”.

Niemniej jednak, ponieważ sam zapis księgowy nie jest wystarczający do ujęcia wydatku w kosztach uzyskania przychodu, powyższy przepis musi znaleźć jedynie odpowiednie zastosowanie, a zaliczenie w koszty powinno być możliwe w przypadku łącznego spełnienia warunków wskazanych przez UPDOP. W takim przypadku, zaliczenie w koszty powinno nastąpić w dacie późniejszego ze zdarzeń.

Jedynie art. 16 ust. 1 pkt 20 UPDOP, wyznacza czasową granicę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów aktualizujących wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Stanowisko takie jest również potwierdzane przez organy podatkowe.

W interpretacji indywidualnej z 17 grudnia 2009 r., Znak: ILPB3/423-833/09-2/ŁM, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, stwierdził, że ustawodawca uzależnił możliwość zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów określonej wierzytelności od spełnienia konkretnych warunków. (...) Przede wszystkim, wierzytelności określone jako nieściągalne muszą być wcześniej zarachowane jako przychody należne, zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wierzytelności te powinny być również odpisane jako nieściągalne (powinien być dokonany odpowiedni zapis w ewidencji prowadzonej zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy podatkowej).

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 21 lutego 2013 r., Znak: ITPB3/423-702/12/PS, wskazał, że nieściągalna wierzytelność zaliczana jest do kosztów uzyskania przychodów w dacie łącznego spełnienia 2 warunków:

  • wierzytelność powinna być odpisana jako nieściągalna (powinien być dokonany odpowiedni zapis w ewidencji) oraz
  • nieściągalność wierzytelności powinna być uprawdopodobniona.

Gdy warunki te zostaną spełnione w różnych latach podatkowych, zaliczenie należności do kosztów uzyskania przychodów będzie możliwe w roku podatkowym, w którym spełniony zostanie drugi z warunków. Jednakże, gdy nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona wcześniej, niż dokonano jej ewidencyjnego odpisania, to odpisaną wierzytelność zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w roku, w którym nastąpił odpis aktualizujący wierzytelności jako nieściągalnej.

Identyczne stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 3 lipca 2013 r., Znak: IPTPB3/423-94/13-7/PM.

Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca uważa, że bez względu na to, czy dokonanie stosownych zapisów w księgach rachunkowych na koncie „kup” następuje przed, czy po momencie uprawdopodobnienia nieściągalności, powinien on (z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1 pkt 20 UPDOP), odpis aktualizujący wartość należności uprzednio zarachowanej jako przychód należny zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w dacie łącznego spełnienia dwóch warunków, tj.:

  • powinien być dokonany odpowiedni zapis w ewidencji, tj. zapis na koncie „kup” oraz
  • nieściągalność wierzytelności powinna być uprawdopodobniona,

a gdy warunki te zostaną spełnione w różnych latach podatkowych, zaliczenie należności do kosztów uzyskania przychodów będzie możliwe w roku podatkowym, w którym spełniony zostanie drugi z warunków.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienić należy, że w zakresie dotyczącym stanu faktycznego wydana zostanie odrębna interpretacja.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ).Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

Dodatkowe interpretacje podatkowe i orzeczenia

Dokumenty dotyczące poruszonych zagadnień:

koszty uzyskania przychodów
ITPB1/4511-497/15/WM | Interpretacja indywidualna

odpisy aktualizujące
ITPB1/4511-756/15/WM | Interpretacja indywidualna

wierzytelności nieściągalne
IBPBI/1/415-864/14/BK | Interpretacja indywidualna

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.