ILPB3/423-144/12-2/JG | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Czy wobec tego wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów Spółki, poniesione przez Prezesa Zarządu przy wykonywaniu swoich obowiązków, które na podstawie uchwały obciążają Spółkę, stanowią dla Spółki koszty uzyskania przychodów?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z dnia 12 kwietnia 2012 r. (data wpływu 16 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Prezesa Zarządu przy wykonywaniu swoich obowiązków, które na podstawie uchwały obciążają Spółkę – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Prezesa Zarządu przy wykonywaniu swoich obowiązków, które na podstawie uchwały obciążają Spółkę.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Spółka od dnia 01 czerwca 2005 r. zatrudnia na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony Pracownika na stanowisku Prezesa Zarządu. W ramach stosunku pracy, Prezes Zarządu wykonuje zarówno obowiązki o charakterze zarządczym, jak i obowiązki z zakresu szeroko pojętego doradztwa gospodarczego. Prezes Zarządu pełni czynności przewidziane w Kodeksie spółek handlowych, tj. zarządzanie i reprezentowanie Spółki. Ponadto, do obowiązków Prezesa Zarządu należą następujące czynności o charakterze zarządczym, przewidziane w przyjętym przez Spółkę Regulaminie Zarządu Spółki z dnia 12 września 2005 r.:

  • formułowanie celów strategicznych Spółki;
  • relacje ze zleceniodawcami;
  • nadzór nad rachunkowością Spółki, sprawy ubezpieczeń, zarządzanie finansami;
  • nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy;
  • bieżący kontakt ze zleceniodawcami;
  • formułowanie strategii rozwoju Spółki.

Szereg obowiązków pracowniczych Prezesa Zarządu ma charakter stricte analityczny i doradczy, w tym, zgodnie ze wspomnianym Regulaminem, w szczególności:

  • doskonalenie organizacji oraz jakości działania Spółki;
  • rozwój metod motywacji i doskonalenia wykorzystania zasobów kadrowych;
  • optymalizacja zakupów i wydatków;
  • rozwój systemu informatycznego;
  • racjonalizacja kosztów;
  • prowadzenie badań rynkowych.

Zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 07 grudnia 2006 r., Prezes Zarządu pobiera nagrodę w wysokości 10% kwoty zysku brutto osiągniętego przez Spółkę w roku kalendarzowym.

Stan przyszły.

W przyszłości, prawdopodobnie z początkiem maja 2012 r., Prezes Zarządu i Spółka zamierzają rozwiązać istniejący stosunek pracy oraz podjąć współpracę na podstawie cywilnoprawnej umowy o świadczenie usług. Obecny Prezes Zarządu zamierza utworzyć osobową spółkę prawa handlowego – spółkę jawną. Spółka ta, w ramach powadzonej działalności gospodarczej, świadczyłaby czynności doradcze dla Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Spółka jawna, w której obecny Prezes Zarządu będzie wspólnikiem, jako przedsiębiorca zamierza świadczyć na rzecz Spółki usługi doradztwa w zakresie działalności gospodarczej w zakresie pokrywającym się z dotychczasowym zakresem obowiązków Prezesa Zarządu, w części dotyczącej usług o charakterze doradczym, tj. m.in.:

  • doskonalenie organizacji oraz jakości działania Spółki;
  • rozwój metod motywacji i doskonalenia wykorzystania zasobów kadrowych;
  • optymalizacja zakupów i wydatków;
  • rozwój systemu informatycznego;
  • racjonalizacja kosztów;
  • prowadzenie badań rynkowych;

polegające głównie na formułowaniu opinii i zaleceń w oparciu o wiedzę ekspercką Prezesa Zarządu oraz jego wspólnika / wspólników. Czynności te nie będą wykonywane pod kierownictwem zlecającego (Spółki), Spółka nie będzie narzucać też czasu i miejsca wykonywania usług. Spółka jawna będzie świadczyła usługi doradcze na własne ryzyko.

Co do pełnienia swojej funkcji przez Prezesa Zarządu w ramach przedstawionego wyżej przyszłego stanu faktycznego, wprowadza się następujące modyfikacje: Prezes Zarządu będzie pełnił swoją funkcję na podstawie powołania uchwałą stosownych organów Spółki i w ramach tejże funkcji będzie on wykonywał czynności zarządcze określone w Kodeksie spółek handlowych.

Z tego tytułu będzie pobierał stałe wynagrodzenie, a dodatkowo przewidziana będzie prowizja od zysku wypracowanego przez Spółkę.

Spółka uchwałą odeśle do uregulowanych w art. 201 Kodeksu spółek handlowych obowiązków Zarządu, tj. postanowi, iż do kompetencji Prezesa Zarządu będzie należało prowadzenie spraw Spółki i reprezentowanie Spółki. W uchwale przewidziane zostanie również, iż Spółka zwraca Prezesowi Zarządu wszelkie koszty poniesione z tytułu wykonywania tych obowiązków.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy wobec tego wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów Spółki, poniesione przez Prezesa Zarządu przy wykonywaniu swoich obowiązków, które na podstawie uchwały obciążają Spółkę, stanowią dla Spółki koszty uzyskania przychodów...

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Spółka może zaliczyć koszty, które są kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Skoro wydatki poniesione przez Prezesa Zarządu pozostają w związku z jego funkcją oraz obowiązkami wynikającymi z uregulowań Kodeksu spółek handlowych, wydatki z tego tytułu Spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Stosownie do uregulowań ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich racjonalnych i gospodarczo uzasadnionych wydatków, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

  • został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
  • jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
  • pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
  • poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
  • został właściwie udokumentowany,
  • nie znajduje się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Zatem za koszty uzyskania przychodów należy uznać wszelkie wydatki – po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie – o ile pozostają w związku przyczynowo – skutkowym z przychodami. Mowa tu o kosztach bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z uzyskiwanym przychodem oraz o kosztach dotyczących całokształtu działalności podatnika, czyli związanych z funkcjonowaniem firmy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznaczyć należy, że organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym pisemnej interpretacji nie jest zobligowany do ustalania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) poprzez postępowanie dowodowe, aby następnie na podstawie ustaleń tego postępowania zastosować odpowiednie przepisy prawa materialnego. Powyższe wynika wprost z unormowania zawartego w art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), który stanowi, iż w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135 - 137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1 - 2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. W powołanym przepisie ustawodawca nie wymienia postępowania dowodowego, które regulują przepisy rozdziału 11 działu IV Ordynacji podatkowej.

Z tego powodu odpowiedź na ww. pytanie Wnioskodawcy może mieć jedynie charakter ogólny, zaś ocena uznania prawidłowości kwalifikacji niniejszych wydatków może być dokonana tylko przez organ podatkowy prowadzący postępowanie dowodowe.

O możliwości obciążenia podatkowych kosztów uzyskania przychodów wydatkami ponoszonymi przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych decydują przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (...).

Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów uzyskania przychodów daje podatnikowi możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów (nie wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni bądź pośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Tak więc, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie, racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy.

Zatem, aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między tym kosztem a przychodem musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. Przez koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami należy rozumieć te koszty, których poniesienie wpływa bezpośrednio na uzyskanie przychodu z danego źródła. Są to więc wszelkie koszty, których poniesienie jest niezbędne, aby określone źródło przychodów przyniosło konkretne przychody. Aby uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodów nie jest konieczne w każdym przypadku wykazanie między nim a przychodem bezpośredniego związku. Należy zaznaczyć, że kosztami uzyskania przychodów są wszystkie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów, w tym również w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby to źródło przynosiło przychody także w przyszłości. Wobec powyższego, kosztami będą również koszty pośrednie związane z uzyskiwanymi przychodami, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów (w tym dla zagwarantowania funkcjonowania źródła przychodów), nawet wówczas gdyby z obiektywnych powodów przychód nie został osiągnięty.

Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki:

  • został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
  • jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
  • pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
  • poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
  • został właściwie udokumentowany,
  • nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Należy przy tym zauważyć, że definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach, należy zaś zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą winien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu. Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentne korzyści albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu.

Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, iż jest to wydatek celowy i racjonalnie uzasadniony. Zatem to podatnik zobowiązany jest wykazać nie tylko fakt poniesienia danego wydatku, ale także jego celowość i racjonalność.

Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

Rozważając kwestię kwalifikacji podatkowej wydatków o jakich traktuje wniosek, stwierdzić należy, że są one niewątpliwie związane ze świadczeniem realizowanym przez Spółkę na rzecz osoby fizycznej pełniącej funkcję Prezesa Zarządu. Można tym samym uznać, że wydatki te, jako element szeroko pojmowanych kosztów funkcjonowania Wnioskodawcy, co do zasady, spełniają przesłankę celowości, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Mając jednakże na uwadze fakt, że jednoznaczne przesądzenie o charakterze przedmiotowych kosztów może nastąpić w wyniku postępowania podatkowego lub kontrolnego, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), tut. Organ nie jest uprawniony do dokonania takich ustaleń w ramach postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie interpretacji. Dokonując interpretacji indywidualnej organ podatkowy działający z upoważnienia Ministra Finansów przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji). Z tego też względu, niniejsza interpretacja ogranicza się do wykładni przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i wskazania elementów faktycznych, które są istotne dla kwalifikacji przedmiotowych kosztów.

Końcowo, tut. Organ pragnie także wskazać, iż aby wydatki członka zarządu uznać za koszty uzyskania przychodów winien łączyć go ze spółką stosunek pracy (lub inny równorzędny). W przypadku, gdy członek zarządu nie jest pracownikiem spółki, konieczność ponoszenia przez spółkę wydatków na jego rzecz winna wynikać z prawidłowo zawartych umów (np. cywilnoprawnych), a w przypadku ich braku z uchwał wspólników podjętych zgodnie z prawem albo mieć podstawę w umowie spółki, czy też wynikać z postanowień regulaminów lub statutu spółki, przewidujących zwrot należności z tytułu wydatków na rzecz osób niebędących pracownikami spółki.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie uznać należało za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.