IBPP1/4512-276/16/KJ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Czy wskutek uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego o przysądzeniu własności nieruchomości powstanie obowiązek komornika do naliczenia, pobrania i uiszczenia podatku VAT w związku ze sprzedażą przez komornika nieruchomości?W razie pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, czy stawka podatku VAT w niniejszym przypadku wynosi 23%, czy należy zastosować inną stawkę VAT?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 5 kwietnia 2016 r. (data wpływu 13 kwietnia 2016 r.), uzupełnionym pismem z 13 czerwca 2016 r. (data wpływu 15 czerwca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży nieruchomości – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 13 kwietnia 2016 r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży nieruchomości

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 13 czerwca 2016 r. (data wpływu 15 czerwca 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 3 czerwca 2016 r. znak: IBPP1/4512-276/16/KJ.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca w toku postępowania egzekucyjnego dokonał wszczęcia egzekucji z nieruchomości położonej w R., numer działki 1316/45, której właścicielem jest X w upadłości układowej, KRS ..., NIP ... .

Nieruchomość posiada założoną księgę wieczystą w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego.

Jest to nieruchomość gruntowa zabudowana. Dłużnik został wpisany w Dziale II Księgi Wieczystej jako właściciel nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia 23 kwietnia 2008 r.

Według oświadczenia dłużnika nabycie nieruchomości zostało udokumentowane fakturą VAT z dnia 23 kwietnia 2008 r. nr 2/5/2008. Dłużnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od kwoty podatku naliczonego. Nabycie nieruchomości zostało dokonane w celu wykorzystania zgodnie z podstawową formą prowadzenia działalności Spółki tj. dystrybucji części zamiennych do samochodów a także narzędzi i sprzętu dla warsztatów samochodowych. Nieruchomość była wykorzystywana do działalności i była wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych. Nabyta nieruchomość została wpisana przez dłużnika do ewidencji środków trwałych. Nieruchomość ta pełniła rolę handlowo-magazynową. Do momentu zakończenia działalności w tej lokalizacji tj. 15 maja 2015 r. nieruchomość nie była przedmiotem najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze. Nieruchomość zakupiona została jako nieruchomość zabudowana budynkiem parterowym oddanym do użytku w 2008 r., o pow. użytkowej 456 m2, pow. zabudowy 495,40 m2, kubaturze 2390 m3, niepodpiwniczonym, krytym dachem o konstrukcji stalowej. Klasyfikacja PKOB 1230 - Budynki i budowle są trwale związane z gruntem.

Numer NIP X został nadany w dniu 22 października 2001 r. NIP: ... . Jednocześnie Spółka prowadziła i prowadzi działalność gospodarczą i co miesiąc przedkłada deklaracje VAT-7, uiszcza stosowne wpłaty z tytułu podatku należnego. Zgodnie z aktem notarialnym i oświadczeniem § 12 sprzedający wskazali iż jest to czynność opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Budynek został wzniesiony przez D. i A. Z w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2000 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę oraz oddany do użytkowania w oparciu o:

  • decyzję wydaną przez inspektora nadzoru budowlanego dla Miasta z dnia 15 stycznia 2008 r. o udzieleniu warunkowego pozwolenia na użytkowanie salonu meblowego o powierzchni użytkowej 456 m2,
  • zaświadczenie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta z dnia 8 kwietnia 2008 r. nr ... stwierdzające, że obowiązki i warunki nałożone na inwestora na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2008 r. zostały wykonane.

Zakup nieruchomości został dokonany od D. i A. Z. będących przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a opisana nieruchomość była aktywem trwałym związanym prowadzoną przez D. Z. działalnością gospodarczą pod firmą „...”. Transakcja została dokonana na podstawie aktu notarialnego opodatkowana podatkiem od towarów i usług w wysokości 275 000 zł. Na mocy aktu notarialnego wystawiono stosowną fakturę VAT na przedmiot umowy. Pozwolenie na użytkowanie wydano dnia 15 stycznia 2008 r. Zgodnie z aktem notarialnym „Nieruchomość jest aktywem trwałym związanym z prowadzoną przez D. działalnością gospodarczą”. Oznacza to, że Wnioskodawca zakłada zasiedlenie nieruchomości przed dniem zakupu z 23 kwietnia 2008 r. czyli była użytkowana i wykorzystywana do czynności podlegających opodatkowaniu od dnia zakończenia budowy 8 listopada 2007 r. (zgodnie z dziennikiem budowy) 20 grudnia 2007 r. Przyjmując ww. 15 stycznia 2008 r. jako datę zasiedlenia minęło mniej niż dwa lata. Przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Nie ponoszono wydatków na ulepszenie budynków lub budowli które były by równe lub wyższe niż 30% wartości początkowej.

W uzupełnieniu Wnioskodawca poinformował, że przedmiotem sprzedaży będzie działka nr 1316/45 zabudowana wyłącznie budynkiem parterowym.

W związku z powyższym zadano następujące pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z 13 czerwca 2016 r.):
  1. Czy wskutek uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego o przysądzeniu własności nieruchomości powstanie obowiązek komornika do naliczenia, pobrania i uiszczenia podatku VAT w związku ze sprzedażą przez komornika nieruchomości...
  2. W razie pozytywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie, czy stawka podatku VAT w niniejszym przypadku wynosi 23%, czy należy zastosować inną stawkę VAT...

Zdaniem Wnioskodawcy (ostatecznie przedstawionym w uzupełnieniu z 13 czerwca 2016 r.), z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości nastąpi odpłatna dostawa towaru powodująca powstanie obowiązku komornika do naliczenia, pobrania i uiszczenia podatku VAT przez komornika w stawce podatku VAT 23%.

Wnioskodawca stanowisko uzasadnia faktem, iż:

  • Dłużnik dokonał nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Nabycie nieruchomości zostało udokumentowane fakturą VAT z dnia 23 kwietnia 2008 r. o numerze.
  • Zgodnie z aktem notarialnym sprzedający wskazali, iż jest to czynność opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
  • Nabycie nieruchomości zostało dokonane w celu wykorzystania zgodnie z podstawową formą prowadzenia działalności Spółki.
  • Nieruchomość była wykorzystywana do działalności i była wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych,
  • Spółce przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego od kwoty podatku naliczonego.
  • Nabyta nieruchomość została wpisana przez Spółkę do ewidencji środków trwałych.
  • Transakcja nabycia nieruchomości dokonana była na podstawie aktu notarialnego i opodatkowana została podatkiem od towarów i usług w wysokości 275.000,00 zł.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710), zwanej dalej ustawą o VAT, organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zgodnie z którym, płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Podatnikiem natomiast, stosownie do treści art. 7 § 1 ww. ustawy, jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Zatem prowadzona przez komornika sądowego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Zgodnie z art. 106c ustawy o VAT, faktury dokumentujące dostawę towarów, o której mowa w art. 18, z tytułu której na dłużniku ciąży obowiązek podatkowy, wystawiają w imieniu i na rzecz dłużnika:

  1. organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
  2. komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Zatem fakturę wystawia się, jeżeli na dłużniku spoczywałby obowiązek podatkowy w tym zakresie.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Towarami – według art. 2 pkt 6 ustawy – są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zatem w świetle przytoczonych powyżej przepisów, nieruchomość spełnia definicję towaru określoną w art. 2 pkt 6, a jej sprzedaż traktowana jest jako odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.

Należy podkreślić, że opodatkowanie podatkiem od towarów i usług będzie miało miejsce wówczas, jeżeli spełnione zostaną przesłanki o charakterze przedmiotowym, tj. wystąpi czynność podlegająca opodatkowaniu w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy i podmiotowym, tj. gdy czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zostanie dokonana przez osobę (lub jednostkę organizacyjną) będącą podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, działającą w takim charakterze.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy – podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca w toku postępowania egzekucyjnego będzie dokonywał sprzedaży nieruchomości należącej do dłużnika będącego Spółką Akcyjną, a nieruchomość ta została nabyta i wykorzystywana na cele działalności gospodarczej tej spółki. Tym samym dłużnik w odniesieniu do tej transakcji będzie działał w charakterze podatnika.

Tym samym po stronie Wnioskodawcy jako komornika powstanie obowiązek naliczenia, pobrania i uiszczenia podatku VAT wg właściwej stawki.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Natomiast w oparciu o art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

  1. dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
  2. pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Jak stanowi art. 2 pkt 14 ww. ustawy, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

  1. wybudowaniu lub
  2. ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli w stosunku do nich doszło do pierwszego zasiedlenia, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

  1. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
  2. dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Przy czym wskazać należy, iż zgodnie z art. 43 ust. 7a ustawy o VAT, warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.

Jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części jest objęta zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a staje się bezzasadne.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że co do zasady, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki i budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku.

Z wniosku wynika, że dłużnik nabył przedmiotowy budynek 23 kwietnia 2008 r. Zakup ten odbył się w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu. Przedmiotem zakupu przez dłużnika był budynek, którego budowę zakończono 8 listopada 2007 r., oddany do użytkowania 15 stycznia 2008 r. Nie ponoszono wydatków na ulepszenie tego budynku.

Mając zatem na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy oraz powołane regulacje prawne, należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku planowana dostawa nie będzie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia oraz okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a mającą nastąpić dostawą nie będzie krótszy niż 2 lata.

Zatem mająca nastąpić sprzedaż przedmiotowego budynku w drodze egzekucji komorniczej będzie objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, gdyż nie będzie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dokonaną dostawą nie upłynie okres krótszy niż 2 lata.

Tym samym również dostawa gruntu działki nr 1316/45, na której posadowiony jest ww. budynek będzie objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Skoro sprzedaż wskazanej we wniosku nieruchomości będzie objęta zwolnieniem od podatku VAT to Wnioskodawca w przypadku wystawienia w imieniu i na rzecz dłużnika faktury dokumentującej tę dostawę powinien wskazać na tej fakturze podstawę prawną zastosowanego zwolnienia od podatku.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży nieruchomości należało uznać za nieprawidłowe. W przedmiotowej bowiem sprawie powstanie obowiązek podatkowy od dokonywanej transakcji lecz jest to transakcja zwolniona od podatku zatem nie wystąpi faktyczna kwota podatku podlegająca pobraniu i uiszczeniu do urzędu skarbowego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Końcowo należy dodać, że przedmiotem niniejszej interpretacji nie był wskazany przez Wnioskodawcę art. 106 ust. 8 ustawy o VAT gdyż przepis taki nie występuje w ustawie o VAT.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.