0114-KDIP1-3.4012.288.2018.1.JF | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Opodatkowanie czynności udzielenia informacji i prowadzenia komunikacji lub podjęcia działań w zakresie danych osobowych (w tym dostarczanie kopii danych osobowych podlegających przetworzeniu) za wynagrodzeniem w postaci pobieranych opłat oraz obowiązku rejestracji za pomocą kasy rejestrującej ww. usług.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 30 maja 2018 r. (data wpływu 1 czerwca 2018 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności udzielenia informacji i prowadzenia komunikacji lub podjęcia działań w zakresie danych osobowych (w tym dostarczanie kopii danych osobowych podlegających przetworzeniu) za wynagrodzeniem w postaci pobieranych opłat oraz obowiązku rejestracji za pomocą kasy rejestrującej ww. usług – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 1 czerwca 2018 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności udzielenia informacji i prowadzenia komunikacji lub podjęcia działań w zakresie danych osobowych (w tym dostarczenia kopii danych osobowych podlegających przetworzeniu) za wynagrodzeniem w postaci pobieranych opłat oraz obowiązku rejestracji za pomocą kasy rejestrującej ww. usług.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca („Spółka”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Spółka dokonuje m.in. dostawy gazu ziemnego oraz energii elektrycznej, kierując swoją ofertę również do odbiorców indywidualnych, będących osobami fizycznymi (dalej „Klienci”), zatem Spółka zasadniczo wykonuje czynności opodatkowane 23% podatkiem VAT.

Wnioskodawca w związku z prowadzoną działalnością w zakresie dostawy gazu ziemnego oraz energii elektrycznej dokonuje czynności przetwarzania danych osobowych swoich Klientów. Wnioskodawca, jako administrator danych osobowych, zobowiązany jest przepisami prawa do stosowania odpowiednich instrukcji i procedur, zapewniających dokonywanie czynności przetwarzania danych osobowych w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami oraz bieżącego aktualizowania tychże instrukcji i procedur w przypadku zmian przepisów prawa w zakresie ochrony danych osobowych.

W związku z przyjęciem w dniu 27 kwietnia 2016 r. przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej rozporządzenia 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (dalej „Rozporządzenie”), które wchodzi w życie 25 maja 2018 r. Spółka prowadzi prace, których celem jest dostosowanie przyjętych instrukcji i procedur w zakresie przetwarzana danych osobowych do postanowień Rozporządzenia.

Na mocy przepisów Rozporządzenia osoba, której dane dotyczą („Klient”) ma prawo do żądania od administratora danych osobowych wykonania określonych czynności związanych z przetwarzaniem jej danych osobowych, w szczególności uzyskania informacji na temat przetwarzanych danych osobowych, udzielenia dostępu do przetwarzanych danych osobowych (art. 13 i 14 Rozporządzenia), ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przeniesienia do innego administratora, a także otrzymania kopii przetwarzanych danych (art. 15-22 Rozporządzenia). Rozporządzenie stanowi, że czynności te są wolne od opłat, jednakże w określonych przypadkach, ustawodawca unijny daje administratorowi danych osobowych prawo do pobierania opłat za realizację żądań osoby, której dane są przetwarzane.

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 5 Rozporządzenia informacje podawane na mocy art. 13 i 14 oraz komunikacja i działania podejmowane na mocy art. 15-22 i 34 są wolne od opłat. Jeżeli żądania osoby, której dane dotyczą, są ewidentnie nieuzasadnione lub nadmierne, w szczególności ze względu na swój ustawiczny charakter, administrator może:

  1. pobrać rozsądną opłatę, uwzględniając administracyjne koszty udzielenia informacji, prowadzenia komunikacji lub podjęcia żądanych działań; albo
  2. odmówić podjęcia działań w związku z żądaniem.

Obowiązek wykazania, że żądanie ma ewidentnie nieuzasadniony lub nadmierny charakter, spoczywa na administratorze.

Natomiast treść art. 15 ust. 3 stanowi, że administrator dostarcza osobie, której dane dotyczą, kopię danych osobowych podlegających przetwarzaniu. Za wszelkie kolejne kopie, o które zwróci się osoba, której dane dotyczą, administrator może pobrać opłatę w rozsądnej wysokości wynikającej z kosztów administracyjnych.

W związku z wejściem w życie powyższych przepisów Wnioskodawca zamierza realizować obsługę zgłaszanych przez Klientów żądań według następujących zasad. Wniosek, określający charakter żądań Klienta przyjmowany będzie w formie pisemnej tradycyjną droga pocztową, za pośrednictwem poczty elektronicznej lub osobiście w Biurze Obsługi Klienta. Przyjęty wniosek będzie ewidencjonowany w rejestrze wniosków prowadzonym przez Wnioskodawcę, gdzie sprawie zostanie nadany indywidualny numer identyfikacyjny („Sygnatura”). Zarejestrowany wniosek Klienta zostanie rozpatrzony przez pracownika Wnioskodawcy wyznaczonego do realizacji obowiązków w zakresie ochrony i przetwarzania danych osobowych („Pracownik”). W przypadku stwierdzenia przez Pracownika, że wniosek Klienta spełnia przesłanki, o których mowa w powyższych przepisach tzn. jest ewidentnie nieuzasadniony lub nadmierny, w szczególności ze względu na swój ustawiczny charakter albo Klient żąda dostarczenia kolejnej z rzędu kopii danych osobowych podlegających przetwarzaniu, Pracownik zawiadamia o tym Klienta w formie pisemnej. Jednocześnie Klient zostanie powiadomiony, że czynności będące przedmiotem wniosku zostaną podjęte pod warunkiem uiszczenia opłaty, pokrywającej administracyjne koszty realizacji wniosku.

Opłaty, do których pobrania będzie uprawniony Wnioskodawca, Klient będzie przekazywać wyłącznie na rachunek bankowy Wnioskodawcy wskazany w powiadomieniu za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej. Klient w tytule przelewu będzie zobowiązany wpisać Sygnaturę, którą został oznaczony jego wniosek. Dopiero po otrzymaniu wpłaty w Spółce zostanie uruchomiony proces realizacji wniosku Klienta. Umieszczenie w tytule przelewu Sygnatury pozwoli na jednoznaczne powiązanie wpłaty z konkretnym Klientem.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
  1. Czy pobranie od osoby, której dane są przetwarzane rozsądnej opłaty, uwzględniającej administracyjne koszty udzielenia informacji, prowadzenia komunikacji lub podjęcia żądanych działań w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 5 Rozporządzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
  2. Czy pobranie od osoby, której dane są przetwarzane, opłaty w rozsądnej wysokości w przypadku, o którym mowa w art. 15 ust. 3 Rozporządzenia podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
  3. Czy pobranie od osoby, której dane są przetwarzane, opłaty w przypadkach, o których mowa w art. 12 ust. 5 i art. 15 ust. 3 Rozporządzenia powinno zostać zarejestrowane za pomocą kasy rejestrującej jako sprzedaż opodatkowana na rzecz osoby fizycznej?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad 1 i 2

Pobranie od osoby, której dane są przetwarzane rozsądnej opłaty, uwzględniającej administracyjne koszty udzielenia informacji, prowadzenia komunikacji lub podjęcia żądanych działań w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 5 Rozporządzenia stanowi odpłatne świadczenie usług i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Pobranie od osoby, której dane są przetwarzane, opłaty w rozsądnej wysokości w przypadku, o którym mowa w art. 15 ust. 3 Rozporządzenia stanowi odpłatne świadczenie usług i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu, przez które rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT). Powyższa definicja stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 24 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i potwierdza szeroką definicję usług na gruncie przepisów o VAT

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że regulacje o VAT uznają za usługę każde świadczenie. Przy tym powszechnie uznaje się (vide np. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej: „TSUE”, w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development), że dane świadczenie podlega opodatkowaniu VAT, jeśli spełnione są następujące warunki:

  • istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
  • wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
  • istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
  • odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z daną czynnością,
  • istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W konsekwencji, odpłatne świadczenie usług to świadczenie, w przypadku którego istnieje związek pomiędzy wypłatą należności a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu VAT (vide np. TSUE w wyroku w sprawie C-154/80 Association cooperative “Coóperatieve Aardappelenbewaarplaats GA”).

Ponadto zgodnie z regułą zawartą w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, która usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych przez podatnika. Podstawa ta obejmuje: (1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku; (2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opodatkowania, transportu ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy (art. 29a ust. 6 ustawy o VAT).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem niniejszego wniosku stwierdzić należy, że:

  1. pomiędzy Wnioskodawcą, a Klientem istnieje związek prawny zarówno w postaci zawartej umowy o świadczenie usług dostawy gazu ziemnego i energii elektrycznej, której nierozerwalną częścią są zapisy o ochronie i przetwarzaniu danych osobowych, jak również Rozporządzenia, którego przepisy konstytuują istnienie związku prawnego między Wnioskodawcą - administratorem danych osobowych, a Klientem - osobą, której dane są przetwarzane, regulując prawa i obowiązki obu stron;
  2. opłata pobrana przez Wnioskodawcę za realizację żądań Klienta albo przekazanie kolejnych kopii danych osobowych, o które zwróci się Klient będzie stanowiła faktyczne wynagrodzenie za wykonanie tych czynności, uwzględniające administracyjne koszty udzielenia informacji, prowadzenia komunikacji lub podjęcia żądanych działań;
  3. po stronie Wnioskodawcy, wykonującego czynności będące przedmiotem żądania Klienta powstanie zindywidualizowana korzyść w postaci przysporzenia majątkowego w kwocie pobranej opłaty;
  4. opłata pobrana przez Wnioskodawcę od Klienta pozostanie w bezpośrednim związku czynnościami będącymi przedmiotem żądania klienta, gdyż zgłoszenie tych żądań będzie determinować jej pobranie;
  5. wysokość opłaty będzie wyrażać w pieniądzu wartość świadczenia wzajemnego - przelew środków w zamian za wykonanie czynności.
  6. Klient jest konsumentem wykonanej przez Wnioskodawcę czynności, jest on zainteresowany pozyskaniem informacji o danych osobowych lub kolejnej kopii tych informacji.

W świetle powyższego zdaniem Wnioskodawcy należy uznać co następuje.

  1. Pobranie od osoby, której dane są przetwarzane rozsądnej opłaty, uwzględniającej administracyjne koszty udzielenia informacji, prowadzenia komunikacji lub podjęcia żądanych działań w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 5 Rozporządzenia stanowi odpłatne świadczenie usług i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
  2. Pobranie od osoby, której dane są przetwarzane, opłaty w rozsądnej wysokości w przypadku, o którym mowa w art. 15 ust. 3 Rozporządzenia stanowi odpłatne świadczenie usług i w związku z ty m podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ad 3

Zdaniem Spółki pobranie od osoby, której dane są przetwarzane, opłaty w przypadkach, o których mowa w art. 12 ust. 5 i art. 15 ust. 3 Rozporządzenia korzysta ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy użyciu kasy rejestrującej, o którym mowa w pozycji 39 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z zapisu art. 111 ust. 1 ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 111 ust. 8 ustawy, minister właściwy do spraw finansów publicznych może zwolnić, w drodze rozporządzenia, na czas określony, niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, oraz określić warunki korzystania ze zwolnienia, mając na uwadze interes publiczny, w szczególności sytuację budżetu państwa.

Zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2018 r., czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia.

Z kolei przedmiotowy załącznik pod pozycją 39 wymienia jako czynności zwolnione z obowiązku ewidencjonowania świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo- kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.

Przenosząc powyższe na grunt zdarzenia przyszłego, będącego przedmiotem wniosku stwierdzić należy, że Rozporządzenie reguluje kwestie ochrony i przetwarzania danych osobowych osób fizycznych. Oznacza to, że odbiorcami świadczonych przez Wnioskodawcę usług, za które pobrana zostanie opłata w przypadkach przewidzianych przez ustawodawcę unijnego w art. 12 ust. 5 i art. 15 ust. 3 Rozporządzenia, są osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Jednakże z uwagi na fakt, iż Wnioskodawca w określonych przepisami Rozporządzenia przypadkach zamierza pobierać od Klientów opłaty wyłącznie za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej nie ulega wątpliwości, że zostaną wypełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w pozycji 39 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

W świetle powyższego zdaniem Wnioskodawcy uznać należy, iż pobranie opłaty od osoby, której dane są przetwarzane w przypadkach, o których mowa w art. 12 ust. 5 i art. 15 ust. 3 Rozporządzenia stanowi sprzedaż dokonywaną na rzecz osób fizycznych, podlegającą zwolnieniu z rejestrowania za pomocą kasy rejestrującej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 0/0, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.