IBPBI/2/4510-233/15/APO | Interpretacja indywidualna

Możliwość skorygowania wysokości przychodów o kwotę nienależnych i nieotrzymanych kar umownych.
IBPBI/2/4510-233/15/APOinterpretacja indywidualna
  1. kara umowna
  2. odszkodowania
  3. przychód
  1. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) -> Przychody

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 27 lutego 2015 r. (data wpływu do tut. Biura 5 marca 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie możliwości skorygowania wysokości przychodów o kwotę nienależnych i nieotrzymanych kar umownych – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 5 marca 2015 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie możliwości skorygowania wysokości przychodów o kwotę nienależnych i nieotrzymanych kar umownych.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (dalej również „Spółka”) jest przedsiębiorcą prowadzącym na terytorium Polski działalność gospodarczą polegającą m.in. na produkcji i dystrybucji pojazdów samochodowych oraz części zamiennych do tych pojazdów. Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych oraz jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. W wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego 17 września 2008 r. Spółka zawarła z podmiotem X (dalej również „Zamawiający”) umowę, której przedmiotem była sprzedaż 401 sztuk pojazdów. Dodatkowo, 23 października 2008 r. w trybie zamówienia z wolnej ręki, strony umowy zawarły drugą umowę, której przedmiotem była dostawa 62 sztuk pojazdów. W dniu 25 września 2009 r. strony podpisały aneks do umowy z 17 września 2008 r., w którym zmieniły termin realizacji umowy. Obie wspomniane wyżej umowy szczegółowo precyzowały terminy i ilości poszczególnych dostaw zamówionych pojazdów przewidując jednocześnie możliwość nałożenia kary zarówno na Spółkę jak i Zamawiającego za nieterminowe wywiązanie się z zobowiązań umownych odpowiednio do dostawy oraz odbioru pojazdów będących przedmiotem umów. Po zakończeniu dostaw zamówionych pojazdów, Spółka doszła do wniosku, że w trakcie realizacji umowy z 17 września 2008 r. doszło do okoliczności uzasadniających nałożenie kary umownej na Zamawiającego. W szczególności uznała, że Zamawiający nie dochował wyznaczonych umową terminów odbioru pojazdów, co w świetle zapisów umownych upoważniało Spółkę do obciążenia Zamawiającego karą umowną. W efekcie, Spółka obciążyła Zamawiającego wyliczoną w oparciu o posiadane przez siebie dokumenty karą umowną w kwocie 6.722.803,29 zł, co udokumentowała notą obciążeniową wystawioną 29 grudnia 2009 r. na Zamawiającego. Następnie, z tych samych powodów obciążyła Zamawiającego karą umowną w kwocie 1.820.249,76 zł, co udokumentowała kolejną notą obciążeniową wystawioną na Zamawiającego 17 czerwca 2010 r. Kwota kar umownych wynikająca z wystawionych not obciążeniowych została zaliczona do przychodów opodatkowanych Spółki w dacie ich wystawienia i w efekcie zadeklarowana jako przychód podatkowy odpowiednio w zeznaniu CIT-8 za 2009 r. oraz w zeznaniu CIT-8 za 2010 r. W związku z odmową zapłaty kary umownej przez Zamawiającego Spółka wniosła powództwo o jej zapłatę do Sądu Okręgowego. W międzyczasie, pismem z 25 czerwca 2012 r. skierowanym do Sądu Okręgowego Spółka ograniczyła żądaną od pozwanego kwotę kar ogółem z kwoty 8.543.053,05 zł do kwoty 6.729.182,67 zł, motywując to weryfikacją liczby dni, w jakich Spółka oczekiwała na odbiór pojazdu przez Zamawiającego. Różnica między kwotą żądaną pierwotnie a kwotą żądaną po weryfikacji stanu faktycznego przez Spółkę wynosząca -1.813.870,38 zł została zgłoszona tylko na potrzeby procesu sądowego wytoczonego przez Spółkę i nie została udokumentowana odrębnym dokumentem księgowym skierowanym do Zamawiającego (np. notą korygującą lub stornującą do wcześniej wystawionych not obciążeniowych). Różnica ta nie pomniejszyła także w żaden sposób przychodów podatkowych Spółki. Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w wyroku z 21 grudnia 2012 r. oddalił powództwo Spółki o zapłatę kary umownej. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że: powód nie wykazał, aby pozwany ze swojej winy nie odebrał pojazdów w terminie ustalonym w umowie tym samym uznając, że Spółka nie miała podstaw żądać od Zamawiającego zapłaty kary umownej. Na skutek apelacji wniesionej przez Spółkę do Sądu Apelacyjnego, po rozpoznaniu sprawy, Sąd w wyroku z 9 lipca 2013 r. w całości podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i oddalił apelację Spółki o zapłatę kary umownej. W efekcie, w następstwie przywołanych wyroków, Spółka nie otrzymała kwoty kary umownej, której zapłaty wymagała wcześniej od Zamawiającego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego Spółka będzie miała prawo do pomniejszenia (poprzez złożenie korekty zeznania podatkowego) wysokości przychodów podatkowych zadeklarowanych odpowiednio w zeznaniach CIT-8 za 2009 r. i 2010 r. o kwotę kary umownej nałożonej na Zamawiającego, która w wyniku orzeczeń sądowych okazała się być nienależna i w rezultacie nie została przez Spółkę otrzymana...

Zdaniem Wnioskodawcy, w wyniku prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego uznającego bezpodstawność żądania do zapłaty kary umownej, Spółka będzie miała prawo do skorygowania (pomniejszenia) kwoty przychodów podlegających opodatkowaniu o wartość nienależnych i nieotrzymanych kar nałożonych na Zamawiającego, które zostały pierwotnie uznane przez Spółkę za przychód podatkowy osiągnięty w 2009 r. i w 2010 r. odpowiednio w kwotach 6.722.803,29 zł oraz 1.820.249,76 zł. W przywołanych wyrokach jednoznacznie rozstrzygnięto, że Spółka nie wykazała, aby wystąpiły okoliczności uzasadniające nałożenie kary umownej na Zamawiającego, a co za tym idzie, należy uznać, że od samego początku kwota kary wynikająca z noty obciążeniowej wystawionej na Zamawiającego była kwotą nienależną. W efekcie, nie został spełniony warunek aby uznać tę kwotę za przychód podlegający opodatkowaniu, o którym mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro kwota kary umownej okazała się być, od początku, nienależna a dodatkowo Spółka nie otrzymała od Zamawiającego żadnej płatności z tego tytułu to należy uznać, że zadeklarowane w przychodach podatkowych Spółki kwoty wynikające z wystawionych not obciążeniowych nie mogą być uznane za przychody podatkowe. W konsekwencji, Spółka będzie miała prawo do złożenia korekt zeznań CIT-8 za 2009 r. i 2010 r., w ramach których pomniejszy zadeklarowane przychody opodatkowane o stosowne kwoty wynikające z wystawionych w tych latach not obciążeniowych dokumentujących nienależne Spółce kwoty kar umownych.

Spółka zwraca uwagę, że prezentowane stanowisko znajduje swoje uzasadnienie w interpretacjach wydawanych przez organy podatkowe potwierdzających, że w przypadku gdy nie dojdzie do zapłaty kary umownej, kwota obciążenia wynikająca z wystawionej noty obciążeniowej nie będzie stanowić przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Dla przykładu wskazuje na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 7 marca 2012 r., Znak: IBPBI/2/423-1440/11/JD, w której czytamy m.in.: należy stwierdzić, że wystawienie przez Spółkę noty księgowej (...) pomimo, że ma związek z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą, nie mieści się w hipotezie art. 12 ust. 3a updop. Datą powstania przychodu w niniejszej sytuacji, stosownie do powołanego na wstępie art. 12 ust. 3e updop, będzie dzień otrzymania zapłaty. Ponieważ jednak, co wynika z przedstawionego stanu faktycznego, do zapłaty nie doszło, kwota (...) wynikająca z noty (...) nie będzie stanowiła przychodu w rozumieniu updop (...). Podobne stanowiska zaprezentowali również m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 15 grudnia 2011 r., Znak: ITPB3/423-499/11/MK oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 31 lipca 2013 r., Znak: ILPB3/423-211/13-4/EK.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej „updop”) przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Równocześnie art. 12 ust. 4 updop określa rodzaje przychodów niezaliczanych do przychodów podatkowych, co oznacza, że wszystkie inne przychody, poza określonymi w tym przepisie, stanowiące przysporzenie majątkowe podatnika, stanowią przychody, z którymi updop wiąże powstanie obowiązku podatkowego.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnym nie zawiera definicji przychodu. Zgodnie jednak z ugruntowanym poglądem, do tej kategorii należy zaliczyć każdą wartość wchodzącą do majątku podatnika, mającą definitywny i mierzalny charakter, powiększającą jego aktywa, którą może rozporządzać jak własną, o ile nie została wyłączona z przychodów podatkowych mocą art. 12 ust. 4 updop.

W myśl art. 12 ust. 3 updop, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Moment powstania przychodu związanego z działalnością gospodarczą reguluje art. 12 ust. 3a updop, w myśl którego, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3e, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

  1. wystawienia faktury albo
  2. uregulowania należności.

Ustawodawca przewidział także szczególną sytuację, gdy strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych. Zastosowanie ma wówczas przepis art. 12 ust. 3c updop, zgodnie z którym, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku usług o charakterze ciągłym, gdy strony uzgodnią, że regulowanie wzajemnych należności i zobowiązań między stronami będzie obejmować kolejne wyodrębnione umownie okresy świadczenia tych usług w czasie trwania umowy.

Ponadto, w przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c, 3d – zgodnie z art. 12 ust. 3e updop – za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty. Powyższy przepis jest przepisem szczególnym i ma zastosowanie do przychodów z działalności gospodarczej, niezwiązanych z działalnością operacyjną Spółki tj. takich, z którymi nie wiąże się wydanie rzeczy, zbycie prawa majątkowego lub wykonanie usługi. Zatem przepis ten będzie miał zastosowanie m.in. do przychodów z tytułu otrzymanych kar umownych.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Spółka zawarła z Zamawiającym w dniach: 17 września 2008 r. i 23 października 2008 r. umowy, których przedmiotem była dostawa pojazdów. Na skutek niedochowania wyznaczonych umową terminów odbioru pojazdów, Spółka obciążyła Zamawiającego karami umownymi w kwotach 6.722.803,29 zł i 1.820.249,76 zł, co udokumentowała notami obciążeniowymi wystawionymi 29 grudnia 2009 r. i 17 czerwca 2010 r. Kwota kar umownych wynikająca z wystawionych not obciążeniowych została zaliczona do przychodów opodatkowanych Spółki w dacie ich wystawienia i w efekcie zadeklarowana została jako przychód podatkowy w zeznaniu CIT-8 za 2009 r. oraz w zeznaniu CIT-8 za 2010 r. W związku z odmową zapłaty kary przez Zamawiającego, Spółka wniosła powództwo o jej zapłatę do Sądu Okręgowego a następnie, na skutek oddalenia powództwa, wniosła apelację do Sądu Apelacyjnego. Wyrokiem z 9 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w całości podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i oddalił apelację Spółki o zapłatę kary. W konsekwencji powyższego, Spółka nie otrzymała z tego tytułu żadnej zapłaty.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa podatkowego oraz przestawiony stan faktyczny należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 12 ust. 3e updop, zgodnie z którym za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Zatem, jeżeli Spółka nie otrzymała zapłaty naliczonych kar umownych, nie doszło do powstania przychodu w rozumieniu ww. przepisu. W związku z powyższym Spółka postąpiła nieprawidłowo zaliczając do przychodów podatkowych lat 2009-2010 naliczone, a nieotrzymane kwoty kar umownych.

W myśl art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Stosownie do art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Zatem w niniejszej sprawie, Wnioskodawcy przysługuje prawo do dokonania korekty zeznań podatkowych, w których wykazano naliczone, a niezapłacone kary umowne.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.