ILPP1/443-1271/11-4/MK | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Opodatkowanie dostawy działki gruntowej przez rolnika ryczałtowego.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 27 września 2011 r. (data wpływu 28 września 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 21 grudnia 2011 r. (data wpływu 22 grudnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dostawy działek gruntowych – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 28 września 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dostawy działek gruntowych. Dnia 22 grudnia 2011 r. wniosek uzupełniono o doprecyzowanie opisu stanu faktycznego sprawy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wraz z małżonką są rolnikami ryczałtowymi. Posiadają grunty rolne, które uprawiają rolniczo. Grunty położone są na terenach miejskich i w planie inwestycyjnym są przeznaczone na cele przemysłowe. Grunty te stanowią majątek prywatny Wnioskodawcy oraz małżonki. Część z gruntów Zainteresowany i małżonka posiadają od kilkunastu lat, a część nabyli w styczniu 2009 r. Ostatnią działkę nabyli w 2011 r. Jako rolnicy ryczałtowi – Wnioskodawca i małżonka – nie chcą wchodzić na VAT w rolnictwie, lecz rozważają rozpoczęcie innej działalności pozarolniczej (np. usługowo-budowlanej) i wejść na VAT.

Dnia 22 grudnia 2011 r. Zainteresowany uzupełnił wniosek o doprecyzowanie opisu stanu faktycznego wskazując, że:

  1. grunty zostały zakupione od osób fizycznych na podstawie aktu notarialnego. Nabycie nastąpiło w dniu 20 stycznia 2009 r.,
  2. grunty nabyte zostały w obrocie prywatnym. Nie występował przy ich nabyciu podatek VAT, ani nie była wystawiana faktura VAT,
  3. grunty zostały nabyte przez Wnioskodawcę na cele działalności rolniczej. Zainteresowany posiada od dawna inne grunty, do których nabyte nieruchomości przylegały. Łączna powierzchnia gospodarstwa (z uwzględnieniem nabytych 2,5291 ha) wynosi 24 ha ziemi. Grunty były i są nadal użytkowane rolniczo. W planie zagospodarowania przestrzennego nabyte grunty były ujęte jako tereny usług produkcji przemysłowej, tereny komunikacji, skrzyżowanie ulicy głównej obsługującej ruch tranzytowy - projektowana ulica jako teren mieszkalnictwa o niskiej intensywności zabudowy z towarzyszeniem usług,
  4. od momentu zakupu grunty te były wykorzystywane wyłącznie do działalności rolniczej, a Wnioskodawca jest rolnikiem ryczałtowym. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, za działalność gospodarczą uznaje się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników (...). W tym sensie była to działalność gospodarcza w zakresie rolnictwa,
  5. Wnioskodawca jest hodowcą gęsi niosek – produkuje pisklęta gęsi (działy specjalne produkcji rolnej). Dla celów hodowli zużywane są wszystkie płody rolne z całego gospodarstwa (w tym z nabytych gruntów). Pisklęta, w zależności od nabywcy sprzedawane są na fakturę VAT RR lub rachunek,
  6. Zainteresowany nie podejmował żadnych czynności mających za zadanie przygotowywanie tych gruntów pod sprzedaż,
  7. Wnioskodawca zamierza zbyć jedną działkę o powierzchni 1,2151 ha,
  8. działka jest działką niezabudowaną,
  9. w bieżącym roku do momentu wystąpienia z wnioskiem o interpretację Wnioskodawca nie dokonywał sprzedaży żadnych działek. W miesiącu październiku dokonał z Urzędem Miejskim zamiany dwóch działek. Z tytułu tej zamiany uzyskał dopłatę. Działki otrzymane od Urzędu Miejskiego były opodatkowane podatkiem VAT, którego nie odliczono,
  10. Wnioskodawca nie planuje sprzedaży innych działek w przyszłości.
  11. działalność gospodarcza opisana we wniosku byłaby prowadzona w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy ewentualna sprzedaż gruntów podmiotowi, który jest płatnikiem VAT (już po wejściu na VAT) skutkowałaby tym, że Wnioskodawca i małżonka musieliby odprowadzić VAT od sprzedanych gruntów jako rolnicy ryczałtowi...

Zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli jako rolnik ryczałtowy nabywa działkę od podmiotu będącego podatnikiem VAT na cele mieszkalno-budowlane, to uiszcza podatek VAT.

Jeżeli jednak Zainteresowany otwiera firmę np. usługowo-budowlaną, zatem logiczne jest, że może ten VAT odzyskać.

Zdaniem Wnioskodawcy, zasadne jest, że nawet po wejściu na VAT w działalności pozarolniczej nie powinien odprowadzać przy sprzedaży gruntów VAT-u gdyż jest to odrębna działalność – rolnicza, również dotyczy to gruntów ostatnio nabytych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

  1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
  2. eksport towarów;
  3. import towarów;
  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
  5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.

Wyjaśnić jednocześnie należy, iż przedmiotami stosunków prawnych są dobra materialne i niematerialne. Wśród dóbr materialnych wyróżniamy m. in. rzeczy (Bednarek Małgorzata, „Mienie”, „Komentarz do art. 44-553 Kodeksu cywilnego”, Zakamycze 1997, komentarz do art. 45 k.c.). Rzeczy dzieli się na nieruchomości i rzeczy ruchome (Piasecki Kazimierz, „Kodeks cywilny, Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz”, Zakamycze 2003, komentarz do art. 45 k.c.).

Natomiast w myśl art. 46 § 1 ww. kodeksu, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Zgodnie zatem z ww. przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Aby zatem dostawę towarów (nawet jednorazową) uznać za działalność gospodarczą, należy wykazać, że w momencie jej realizacji podatnik miał zamiar dokonywać takich czynności wielokrotnie, a wykorzystywane przez niego towary, czy usługi zostały nabyte w celu spożytkowania ich do wykonywania tej czynności.

W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą również zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.

W kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne jest czy w świetle zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego Wnioskodawca w celu dokonania sprzedaży gruntu podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania jego za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – Dz. U. UE L 347.1 ze zm. – (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.

Z zawartego we wniosku opisu stanu faktycznego nie wynika jakiekolwiek aktywne działanie Wnioskodawcy, tj. podział posiadanego gruntu na mniejsze działki, uzyskanie zezwolenia na budowę dla tych gruntów, uzbrojenie, ogłoszenie w prasie w poszukiwaniu nabywców, itd, które wskazywałoby na aktywność w zakresie obrotu nieruchomościami.

Ponadto, jak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach C-180 i C-181, dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Przy spełnieniu powyższych warunków nie ma znaczenia fakt, iż podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”.

W tym miejscu – dla wyjaśnienia zakresu zwykłego wykonywania prawa własności – konieczne jest sięgnięcie do zapisów prawa cywilnego, tj. powołanej wcześniej ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 140 ww. Kodeksu, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Rozporządzanie rzeczą jest drugim spośród wymienionych wyraźnie w art. 140 k.c. uprawnień właściciela do rozporządzania rzeczą (ius disponendi). Podkreślić także należy, iż ustawodawca nie definiuje używanego pojęcia rozporządzenia. Nie klasyfikuje też postaci rozporządzenia. W literaturze zaś podkreśla się zazwyczaj, że chodzi o uprawnienie do wyzbycia się własności i uprawnienie do obciążania prawa własności. Wyzbycie się własności w pierwszym rzędzie obejmuje dokonywaną (inter vivos) czynność przeniesienia własności, dalej zaś czynność rozporządzenia testamentowego (...) (Edward Gniewek „Kodeks cywilny, Księga Druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 2001, Komentarz do art. 140 k.c.).

Z powyższych wyjaśnień wynika zatem, iż dokonanie sprzedaży określonej rzeczy materialnej stanowi naturalny (oczywisty, podstawowy) element wykonywania prawa własności.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca wraz z małżonką, są rolnikami ryczałtowymi. Posiadają grunty rolne, które uprawiają rolniczo. Grunty położone są na terenach miejskich i w planie inwestycyjnym są przeznaczone na cele przemysłowe. Grunty te stanowią majątek prywatny Wnioskodawcy oraz małżonki. Część z gruntów Zainteresowany i małżonka posiadają od kilkunastu lat, a część nabyli w styczniu 2009 r., niemniej nabycie to nastąpiło w obrocie prywatnym. Od momentu zakupu grunty te były wykorzystywane wyłącznie do działalności rolniczej. Wnioskodawca jest bowiem hodowcą gęsi niosek – produkuje pisklęta gęsi (działy specjalne produkcji rolnej). Dla celów hodowli zużywane są wszystkie płody rolne z całego gospodarstwa (w tym z nabytych gruntów). Zainteresowany nie podejmował żadnych czynności mających na celu przygotowanie tych gruntów pod sprzedaż. Wnioskodawca zamierza zbyć tylko jedną działkę niezabudowaną o powierzchni 1,2151 ha i nie planuje sprzedaży innych działek w przyszłości.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz opisany stan faktyczny wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek pozwalających uznać, że dokonując dostawy przedmiotowej działki Wnioskodawca wystąpi w charakterze podatnika. Jak wcześniej wyjaśniono, aby uznać określoną sprzedaż za opodatkowaną podatkiem VAT nie wystarcza stwierdzić jedynie dostawę towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu dokonującego dostawy za występującego w związku ze sprzedażą jako podatnika podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie takich przesłanek brak. Powyższe wynika z faktu, iż sprzedaż przez rolnika ryczałtowego nieruchomości gruntowej wykorzystywanej w działalności rolniczej, a dokładniej w hodowli zwierząt, stanowi zwykłe wykonywanie prawa własności. Ponadto, sprzedający dokonuje jednorazowej sprzedaży działki niezabudowanej. Wyklucza to w sprawie częstotliwą sprzedaż, a więc i sprzedaż wielokrotną skutkującą uznaniem za działalność gospodarczą, a podmiot sprzedający za podatnika VAT (o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy). Zainteresowany nie dokonał także aktywnych działań, które mogłyby świadczyć o zamiarze profesjonalnego obrotu nieruchomościami, tj. nie podejmował jakichkolwiek starań mających na celu przygotowanie do sprzedaży gruntu, nie planuje innej, kolejnej sprzedaży, co stanowi o incydentalnej sprzedaży działek. Ponadto, jak oświadczył Wnioskodawca, zbywana nieruchomość stanowi majątek prywatny Wnioskodawcy oraz małżonki. Skutkiem powyższego także i z tego względu – stosownie do zapisów orzecznictwa – transakcja zbycia działki, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Reasumując, Wnioskodawca w związku z ewentualną sprzedażą działki niezabudowanej nie będzie zobowiązany odprowadzić podatku od towarów i usług.

Należy zaznaczyć, że odpowiedzi na pytanie zawarte we wniosku oraz oceny stanowiska w zakresie tego pytania udzielono w oparciu o elementy stanu faktycznego wskazane przez Wnioskodawcę. Aktualność traci ona w przypadku zmiany któregokolwiek elementu zaistniałego stanu faktycznego, w szczególności gdy Zainteresowany dokona kolejnej dostawy działki niezabudowanej wykluczając incydentalny charakter sprzedaży.

Niniejszą interpretacją został załatwiony wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dostawy działki gruntowej. Rozstrzygnięcie w zakresie rejestracji działalności gospodarczej przez małżonków zostało zawarte w piśmie nr ILPP1/443-1271/11-5/MK z dnia 5 stycznia 2012 r.

Tut. Organ informuje ponadto, że stosownie do art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Podkreślić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie powyższa interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla współwłaściciela nieruchomości, tj. małżonka Wnioskodawcy.

Drugi współwłaściciel chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.