IBPP2/443-372/11/UH | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
Otrzymane dotacje, darowizny od mieszkańców niemające wpływu na cenę świadczonych usług nie stanowią obrotu i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.Prawo do odliczenia podatku naliczonego przy budowie inwestycji służącej czynnościom opodatkowanym.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 3 marca 2011r. (data wpływu do tut. Biura 14 marca 2011r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

  • opodatkowania kwot dofinansowania otrzymanego ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1) – jest prawidłowe,
  • opodatkowania dobrowolnych wpłat otrzymanych od mieszkańców (darowizn) na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2) – jest prawidłowe,
  • opodatkowania wpłat mieszkańców za wykonane przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3) – jest prawidłowe,
  • prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów towarów i usług nabytych w związku z realizacją zadań z zakresu rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4) – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2011r. wpłynął do tut. Biura wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

  • opodatkowania kwot dofinansowania otrzymanego ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
  • opodatkowania dobrowolnych wpłat otrzymanych od mieszkańców (darowizn) na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej,
  • opodatkowania wpłat mieszkańców za wykonane przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne,
  • prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów towarów i usług nabytych w związku z realizacją zadań z zakresu rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca, będący gminą, w ramach realizacji zadań własnych określonych w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym wykonuje przy pomocy urzędu gminy zadania związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków. Przy czym zadania z zakresu zaopatrzenia w wodę gmina realizuje sama podpisując umowy z mieszkańcami o dostawę wody, natomiast zadania z zakresu odprowadzania ścieków realizują w imieniu gminy dwie spółki komunalne powołane do tego celu. Oprócz bieżącej eksploatacji sieci wodociągowej gmina wykonuje również zadania związane z rozbudową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W przypadku niewielkiego zakresu inwestycji (budowa przyłączy do kilku posesji) zadania te wykonują pracownicy zatrudnieni w Urzędzie Gminy, zaś w przypadku rozbudowy sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wykonanie konkretnej inwestycji zlecane jest podmiotom zewnętrznym w trybie ustawy o zamówieniach publicznych. W związku z dużym zakresem wykonywanych zadań inwestycyjnych różny jest również sposób ich finansowania. Część inwestycji jest finansowana ze środków otrzymanych z dotacji z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, część z pożyczki udzielonej przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, część z dobrowolnych darowizn mieszkańców oraz z innych dochodów własnych gminy, jak wpływy z podatków i opłat, czy wpływy z subwencji ogólnej. Oprócz zadań realizowanych wyłącznie ze środków stanowiących dochody gminy, pracownicy zatrudnieni w Urzędzie Gminy wykonują również odpłatnie na rzecz mieszkańców przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne, których koszt zgodnie z przepisami art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków ponosi osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci.

Gmina jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i w związku z zawartymi umowami na dostawę wody dla mieszkańców odprowadza podatek VAT w wysokości określonej w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:
  1. 1.Czy Gmina będzie musiała odprowadzić podatek od towarów i usług od kwot dofinansowania otrzymanego ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej...
  2. Czy Gmina będzie musiała odprowadzić podatek VAT od kwot otrzymanych dobrowolnych wpłat mieszkańców (darowizn) wpłacanych na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej...
  3. Czy Gmina będzie musiała odprowadzić VAT od wpłat mieszkańców za wykonane przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne...
  4. Czy Gmina będzie mogła odliczyć podatek VAT od zakupów towarów i usług nabytych w związku z realizacją zadań z zakresu rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej...

Zdaniem Wnioskodawcy, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 12 obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2010r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 246, poz. 1649), zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zwolnienie od podatku VAT jednostek samorządu terytorialnego jest zatem możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o samorządzie gminnym).

Artykuł 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) stwierdza, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Na podstawie art. 15 ww. ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych.

Natomiast osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci zapewnia zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ww. ustawy, na własny koszt realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego.

Z kolei kwestię uzyskiwania dochodów na finansowanie zadań własnych gminy reguluje ustawa z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. I tak zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy źródłami dochodów własnych gmin są: spadki, zapisy i darowizny na rzecz gminy. Zatem gmina może finansować swoje zadania własne darowiznami otrzymanymi od mieszkańców.

Sprawy dotyczące podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług reguluje art. 29 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. I tak zgodnie z tym artykułem: podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Biorąc pod uwagę powyższe definicje należy stwierdzić, że opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług należy objąć wpłaty mieszkańców za przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne, gdyż w zamian za dokonanie wpłaty, wpłacający otrzyma konkretny towar – przyłącze wodociągowe, czy kanalizacyjne, które zgodnie z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków musi wykonać we własnym zakresie. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie będą natomiast podlegać otrzymane dotacje z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, dotacje otrzymane z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz darowizny otrzymane od mieszkańców na rozbudowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, które nie stanowią opłat ponoszonych przez mieszkańców na budowę przyłączy. Darowizny te są bowiem dobrowolną wpłatą mieszkańców na rzecz rozbudowy kolektorów głównych sieci kanalizacyjnej i wodociągowej. Mieszkańcy wpłacając dobrowolną opłatę nie otrzymują w zamian przyłącza wodociągowego ani kanalizacyjnego. Otrzymane darowizny oraz dotacja ze środków, o których mowa powyżej nie mają również bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług z zakresu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, gdyż przepisy regulujące sposób obliczania taryfy za te usługi nie przewidują obniżania taryf za wodę, czy ścieki o środki otrzymane na inwestycje wodociągowo-kanalizacyjne.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż realizując inwestycje wodociągowe gmina na podstawie art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług będzie mogła odliczyć VAT naliczony od zakupionych towarów na cele realizacji inwestycji, gdyż inwestycja ta będzie wykorzystywana przez gminę do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Jak już wskazano gmina sama realizuje zadania związane z dostarczaniem wody, posiada podpisane umowy z odbiorcami wody i z tego tytułu odprowadza należny podatek VAT.

Jeżeli natomiast chodzi o sieć kanalizacyjną, to gmina będzie mogła odliczyć podatek od towarów związanych z wykonywaniem indywidualnych przyłączy, gdyż towary te będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Gmina będzie bowiem pobierała opłaty za wykonane czynności i z tego tytułu będzie odprowadzała podatek VAT. Gminie natomiast nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur za wykonane inwestycje kanalizacyjne (nie stanowiące indywidualnych przyłączy wykonywanych na koszt osoby ubiegającej się o podłączenia), gdyż gmina sama nie zajmuje się sprawami z zakresu odprowadzania ścieków. Sprawami z tego zakresu zajmują się dwie spółki komunalne działające na terenie gminy, a gmina wykonując inwestycje kanalizacyjne realizuje swoje zadania własne wynikające z art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zatem zakupy związane z rozbudową sieci kanalizacyjnej nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Odpowiadając na pytania Wnioskodawcy oznaczone we wniosku jako 1 i 2, przywołać należy przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów – w myśl art. 7 ust. 1 - rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Z kolei przepis art. 6 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym).

Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) stanowi, iż zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.

Przepis art. 15 ww. ustawy nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązek zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1.

Realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci (art. 15 ust. 2).

Koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego ponosi przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego - odbiorca usług.

Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

Kwestię uzyskiwania dochodów na finansowanie zadań własnych gminy reguluje ustawa z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 80, poz. 526 z późn. zm.). Przepis art. 3 cyt. ustawy stanowi, iż dochodami jednostek samorządu terytorialnego są:

  1. dochody własne;
  2. subwencja ogólna;
  3. dotacje celowe z budżetu państwa.

Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być również:

  1. środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi;
  2. środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej;
  3. inne środki określone w odrębnych przepisach.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy źródłami dochodów własnych gminy są spadki, zapisy i darowizny na rzecz gminy.

Z powyższego wynika, iż gmina może finansować wykonywane przez siebie zadania własne m.in. otrzymywanymi od mieszkańców darowiznami.

W świetle art. 29 ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5.Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Zatem, przepis ten oznacza, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług.

Dla określenia, czy dana dotacja (dopłata) jest, czy też nie jest opodatkowana istotne są szczegółowe warunki jej przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, iż w sytuacji, gdy podatnik w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia usług. Kryterium uznania dotacji za zwiększającą obrót stanowi zatem stwierdzenie, iż dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W efekcie, obrót zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni mają wpływ na cenę (kwotę należną). Natomiast dotacja nie dająca się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu tym podatkiem, służąca pokryciu ogólnych kosztów działalności podatnika nie stanowi obrotu w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększa podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Należy zauważyć, że otrzymanie dotacji nie stanowi samo w sobie żadnej czynności, ani też zdarzenia opodatkowanego. Dotacje podlegają bowiem opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą, czy towarem i podlegają opodatkowaniu.

Otrzymana dotacja niemająca bezpośredniego wpływu na cenę usługi, mająca na celu ogólne dofinansowanie działalności podatnika, nieuzależniona od ilości i wartości świadczonych usług, nie zwiększa podstawy opodatkowania z tytułu podatku od towarów i usług.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że gmina będąca Wnioskodawcą wykonuje zadania własne związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków, przy czym zadania z zakresu zaopatrzenia w wodę realizuje sama, podpisując z mieszkańcami umowy o dostawę wody, natomiast zadania z zakresu odprowadzania ścieków realizują w imieniu gminy dwie spółki komunalne powołane do tego celu.

W związku z ww. zadaniami gmina prowadzi inwestycje w zakresie rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W związku z dużym zakresem wykonywanych zadań inwestycyjnych różny jest również sposób ich finansowania. Część inwestycji jest finansowana ze środków otrzymanych z dotacji z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, część z pożyczki udzielonej przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, część z dobrowolnych darowizn mieszkańców oraz z innych dochodów własnych gminy, jak wpływy z podatków i opłat, czy wpływy z subwencji ogólnej. Oprócz zadań realizowanych wyłącznie ze środków stanowiących dochody gminy, pracownicy zatrudnieni w Urzędzie Gminy wykonują również odpłatnie na rzecz mieszkańców przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne, których koszt zgodnie z przepisami art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków ponosi osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci.

Zatem jak wskazał Wnioskodawca zarówno otrzymana dotacja z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, pożyczka udzielona przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jak i dobrowolne darowizny mieszkańców, są przeznaczane na pokrycie kosztów związanych z realizacją zadań własnych gminy związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków nie stanowią dopłaty do ceny świadczonych usług. Otrzymane środki pieniężne nie mają bezpośredniego związku ze sprzedażą, nie stanowią dopłaty do ceny świadczonych przez gminę usług, w całości natomiast posłużą sfinansowaniu działań w ramach ww. zadań własnych. Oznacza to, że przedmiotowa dotacja (pożyczka, dobrowolne wpłaty mieszkańców) mają charakter zakupowy, nie mają na celu sfinansowania ceny sprzedaży. W konsekwencji w związku z realizacją ww. inwestycji Wnioskodawca nie otrzymuje sfinansowanego ww. środkami pieniężnymi wynagrodzenia za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a jedynie zwrot poniesionych przez Wnioskodawcę kosztów.

Reasumując, w oparciu o przedstawiony przez Wnioskodawcę w tej kwestii opis zaistniałego stanu faktycznego oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że zarówno przedmiotowa dotacja, pożyczka, jak i dobrowolne wpłaty mieszkańców, otrzymane na realizację inwestycji związanej z rozbudową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, nie będą stanowić obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, zatem nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z przedstawionego w przedmiotowym wniosku opisu zaistniałego stanu faktycznego wynika również, iż oprócz zadań realizowanych wyłącznie ze środków stanowiących dochody gminy, pracownicy zatrudnieni w Urzędzie Gminy wykonują również odpłatnie na rzecz mieszkańców przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne, których koszt zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ponosi osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci.

Odpowiadając na pytanie wnioskodawcy oznaczone we wniosku jako nr 3 oraz biorąc pod uwagę cyt. na wstępie przepisy art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, uznać należy, iż ww. czynności wykonywane przez pracowników Urzędu Gminy stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem wpłaty mieszkańców za wykonane przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

W myśl postanowień art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy również podkreślić, iż możliwość odliczenia podatku naliczonego nie stanowi żadnego przywileju dla podatnika, lecz jest podstawowym i fundamentalnym uprawnieniem, wynikającym z samej konstrukcji podatku od wartości dodanej. Wspólny system podatku od wartości dodanej zapewnia, że jakakolwiek działalność gospodarcza, bez względu na jej cel oraz rezultat, o ile sama jest opodatkowana VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny. Pozwala to na zachowanie zasady potrącalności, która powinna być na gruncie ustawy o VAT rozumiana możliwie najszerzej. Oznacza to, że zawsze ma ona zastosowanie przy nabyciu towarów dokonanym z zamiarem wykorzystania ich w działalności opodatkowanej.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

W każdym więc przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo - prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności.

W opisie zaistniałego stanu faktycznego Wnioskodawca wskazał, iż zadania z zakresu zaopatrzenia w wodę gmina realizuje sama podpisując umowy z mieszkańcami o dostawę wody, natomiast zadania z zakresu odprowadzania ścieków realizują w imieniu gminy dwie spółki komunalne powołane do tego celu.

Odpowiadając na pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4, w oparciu o cyt. wyżej przepisy ustawy o VAT stwierdzić należy, iż realizując inwestycje w zakresie sieci wodociągowej Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów zakupionych na cele realizacji tejże inwestycji, gdyż będzie ona wykorzystywana przez gminę do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT (dostarczanie wody na podstawie umów podpisanych przez gminę z mieszkańcami).

W zakresie sieci kanalizacyjnej należy rozróżnić dwa przypadki, a mianowicie wykonanie indywidualnych przyłączy podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, za które pobierana jest od mieszkańców opłata oraz wykonanie inwestycji kanalizacyjnej (nie stanowiącej indywidualnych przyłączy).

W pierwszym przypadku Wnioskodawcy przysługuje, w oparciu o przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdyż zakupione towary służące wykonaniu przyłączy mają ścisły związek z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez gminę.

W drugim przypadku natomiast, gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy związane z rozbudową sieci kanalizacyjnej, gdyż gmina sama nie zajmuje się sprawami z zakresu odprowadzania ścieków. Zadania te wykonują powołane w tym celu dwie spółki komunalne działające na terenie gminy. Poniesione wydatki nie służą czynnościom opodatkowanym gminy. Wobec powyższego Wnioskodawca nie może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z poniesionymi wydatkami.

Z uwagi na powyższe stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku w zakresie:

  • opodatkowania kwot dofinansowania otrzymanego ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1),
  • opodatkowania dobrowolnych wpłat otrzymanych od mieszkańców (darowizn) na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2)
  • opodatkowania wpłat mieszkańców za wykonane przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3),
  • prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów towarów i usług nabytych w związku z realizacją zadań z zakresu rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4) należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.