IPPB2/415-666/11-2/MS1 | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
Na podstawie art. 24 ust. 15 updof w przypadku częściowej wypłaty wartości indywidualnego konta inwestycyjnego, klient osiągnie dochód dopiero w momencie, gdy wartość dokonanych wypłat przekroczy kwotę wypłaconych i przekazanych na ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy składek.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 02.08.2011 r. (data wpływu 12.08.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu z tytułu wypłat z rachunku związanego z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 12.08.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania dochodu z tytułu wypłat z rachunku związanego z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (dalej jako „Spółka”) prowadzi działalność ubezpieczeniową w zakresie ubezpieczeń na życie określonych w dziale i załącznika do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 124 poz. 1151 z późn. zm.), tj. m.in. ubezpieczenia na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Spółka oferuje obecnie i zamierza wprowadzać także w przyszłości produkty związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, gdzie składka w całości lub po potrąceniu o pewne opłaty inwestowana jest w ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy. Nabyte w związku z przekazaniem (alokacją) składek do funduszu jednostki uczestnictwa są ewidencjonowane na indywidualnym koncie (rachunku) inwestycyjnym klienta. W zależności od rodzaju umowy ubezpieczenia klient może dokonać wpłaty składki jednorazowej lub wpłacać składki regularne w określonych w umowie odstępach czasu.

W trakcie obowiązywania umowy pobierane mogą być opłaty z jednostek uczestnictwa zgromadzonych na koncie klienta poprzez umorzenie odpowiedniej ich ilości. W szczególności może być to opłata administracyjna, opłata manipulacyjna, opłata za transfer jednostek między funduszami czy opłata z tytułu odpowiedzialności Spółki (opłata za ryzyko).

Zakres ubezpieczenia powiązanego z funduszem kapitałowym w zależności od produktu ubezpieczeniowego może obejmować takie zdarzenia jak zgon, inwalidztwo czy dożycie przez ubezpieczonego określonego w umowie wieku. Z tytułu powstania powyższych zdarzeń ubezpieczeniowych Spółka wypłaca świadczenie. Ponadto w trakcie trwania umowy klienci mają prawo dokonywania tzw. wykupu całkowitego lub częściowego polegającego na otrzymywaniu całkowitej lub częściowej wypłaty wartości indywidualnego konta inwestycyjnego. Wypłata całkowita lub częściowa może być pomniejszona w niektórych przypadkach o naliczoną zgodnie z odpowiednią tabelą opłat, opłatę likwidacyjną. Całkowita lub częściowa wypłata wartości rachunku nie wiąże się, co do zasady, z powstaniem zdarzenia ubezpieczeniowego. W zależności od dyspozycji klienta będzie to częściowe lub całkowite umorzenie posiadanych na koncie klienta jednostek uczestnictwa w danym funduszu.

W przypadku umowy, jak również wykupu całkowitego Spółka dokonuje wypłaty całkowitej wartości środków pieniężnych zgromadzonych przez ubezpieczonego na funduszu kapitałowym, a przy wykupie częściowym określoną przez ubezpieczonego część zgromadzonych na funduszu kapitałowym środków pieniężnych. Wykup całkowity możliwy jest również w sytuacji, gdy ubezpieczony dokonywał wcześniej wykupów częściowych. Możliwe jest również dokonywanie wpłat składek ubezpieczeniowych, które nie zwiększają wartości sumy ubezpieczenia, ale zostają przekazane na fundusz kapitałowy zwiększając jego wartość.

W ramach jednej polisy ubezpieczony uprawniony jest do inwestowania składki ubezpieczeniowej jednocześnie w kilka funduszy kapitałowych. Spółka w przypadku dokonywania wypłat dokonuje obliczenia dochodu łącznie dla wszystkich wybranych przez ubezpieczonego funduszy kapitałowych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym, Spółka zwraca się z pytaniem czy na podstawie art. 24 ust. 15 updof w przypadku częściowej wypłaty wartości indywidualnego konta inwestycyjnego, klient osiągnie dochód dopiero w momencie, gdy wartość dokonanych wypłat przekroczy kwotę wpłaconych i przekazanych na ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy składek...

Zdaniem Wnioskodawcy:

W ocenie Spółki, dochodem klienta z tytułu umorzenia jednostek w związku z wypłatą części indywidualnego konta inwestycyjnego będzie różnica pomiędzy kwotą faktycznie wypłaconą mu przez Spółkę a sumą wpłaconych przez niego składek następnie przekazanych na fundusz kapitałowy.

Wniosek taki wynika z brzmienia art. 24 ust. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „updof”), zgodnie z którym dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.

Przepis ten wprowadził szczególną zasadę ustalania dochodu z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy. Zgodnie z tą zasadą, w celu wyliczenia dochodu z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy należy zastosować następujący wzór:

Dochód = kwota wypłaconego świadczenia — suma składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy

gdzie:

  • kwota wypłaconego świadczenia - stanowi wartość świadczenia faktycznie postawionego do dyspozycji ubezpieczonego w związku z dokonaną wypłatą,
  • suma składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy - stanowi całość opłaconej przez ubezpieczonego i przekazanej na fundusz składki, za którą pierwotnie nabywane są jednostki uczestnictwa w funduszu.

W opisanym stanie faktycznym, przez „wypłaconą kwotę świadczenia” należy rozumieć te kwoty, które Spółka wypłaca ubezpieczonemu w rezultacie umorzenia jednostek uczestnictwa w związku z wypłatą indywidualnego konta ubezpieczającego. Umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu w celu pokrycia pobieranych przez Spółkę opłat nie skutkuje dokonaniem wypłaty na rzecz klienta ani osiągnięciem jakiejkolwiek korzyści przez niego. W konsekwencji umorzenie jednostek na pokrycie opłat związanych z funkcjonowaniem funduszu i samej umowy ubezpieczenia nie powoduje żadnych skutków podatkowych.

Natomiast suma składek wpłaconych i przekazanych następnie na ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy powinna zostać potraktowana jako koszt kalkulacji dochodu.

W przypadku natomiast częściowych wypłat wartości indywidualnego konta ubezpieczającego, klient osiągnie dochód dopiero wtedy, gdy wartość wypłat liczona narastająco przekroczy sumę wpłat do funduszu.

W ocenie Spółki zgodne z art. 24 ust. 15 ustawy PIT należy uznać twierdzenie, iż w sytuacji wypłaty częściowej skutkującej umorzeniem części jednostek uczestnictwa w funduszu, ubezpieczony osiągnie dochód dopiero w sytuacji, kiedy wartość dotychczas dokonanych wszystkich wypłat z tytułu umorzenia jednostek w ramach danej umowy ubezpieczenia przekroczy sumę wszystkich dokonanych wpłat do funduszu. Dopóki bowiem nie dojdzie do sytuacji, w której wartość dokonanych wypłat przekroczy sumę wpłat, nie można stwierdzić, czy ubezpieczony osiągnął dochód w związku z inwestowaniem składki w funduszu kapitałowym w ramach danej umowy ubezpieczenia. Dopiero, gdy mamy do czynienia przy danej wypłacie częściowej z przekroczeniem wartości wpłaconej i przekazanej na fundusz sumy składek, pojawi się dochód do opodatkowania.

Powyższa metoda prowadzi do prawidłowego i zgodnego z art. 24 ust 15 updof wyliczenia podstawy opodatkowania również w przypadku, gdy na moment jednej z wypłat częściowych występuje wynik dodatni z inwestycji, a końcowy wynik z inwestowania składki w ramach danej umowy ubezpieczenia kończy się stratą lub dochodem w niższej wysokości.

Dla porównania, stosowanie np. proporcjonalnej metody alokowania wartości przekazanych na fundusz składek do wypłat, może doprowadzić do sytuacji, w której ubezpieczony zapłaciłby podatek od podstawy opodatkowania wyższej niż faktycznie osiągnięty dochód. W skrajnym przypadku ubezpieczony zapłaciłby podatek mimo poniesienia straty.

W celu zobrazowania opisywanej sytuacji Spółka poniżej przedstawia następujący przykład (dla uproszczenia nie uwzględniono pobieranych w ramach umowy opłat):

Ubezpieczony dokonuje wpłaty składki w wysokości 100 zł, z czego całe 100 zł przekazywane jest na ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy.

Po pierwszym roku ubezpieczony wypłaca 50% jednostek w funduszu, po drugim pozostałe 50%. W pierwszym roku inwestowania fundusz osiągnął zysk w wysokości 30%, w drugim fundusz poniósł stratę w wysokości 40%.

  1. Wypłata częściowa po pierwszym roku (30% zysk z tytułu inwestowania w fundusz):

Wartość rachunku: 120 zł (100 + 30%x100)

Wysokość I wypłaty częściowej 65 zł (50% x 130)

Dochód 0 zł (wypłata nie przekroczyła całej wpłaconej składki)

Pozostała wartość rachunku 65 zł

  1. Wypłata częściowa po drugim roku (40% strata na funduszu):

Wartość rachunku: 39 zł (65 - 40%x65)

Wysokość II wypłaty: 39 zł

Dochód: 4 zł (nadwyżka dokonanych wypłat w łącznej kwocie 104 zł nad sumą składek przekazanych na fundusz w kwocie 100 zł)

Przy zastosowaniu metody wyliczania podstawy opodatkowania wskazanej w niniejszym wniosku przez Spółkę, ubezpieczony osiągnie dochód w momencie drugiej wypłaty i jest to kwota faktycznie osiągniętego przez klienta dochodu. Jednocześnie w momencie drugiej wypłaty powinien zostać pobrany klientowi podatek.

W przypadku natomiast zastosowania tzw. metody proporcjonalnej alokacji składek do wypłat, to ubezpieczony osiągnąłby dochód wynoszący 15 zł (pierwsza wypłata w kwocie 65 zł minus 50 zł stanowiące 50% przekazanej na fundusz składki, a więc proporcjonalnie tyle, co dokonana wypłata). W ten sposób wyliczony dochód jest o wiele wyższy od faktycznie osiągniętego dochodu z tytułu inwestowania składki w ramach umowy ubezpieczenia. A zatem prowadzi do nieprawidłowego wyliczenia podstawy opodatkowania.

Reasumując dopóki przy danej wypłacie nie zostanie wyczerpana cała suma wpłaconych i przekazanych na fundusz kapitałowy składek, dopóty nie wystąpi dochód do opodatkowania w przedstawionych w stanie faktycznym umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym i obowiązek pobrania ubezpieczonemu zryczałtowanego podatku z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej.

Spółka pragnie dodatkowo wskazać, iż zaprezentowane wyżej stanowisko zostało uznane za prawidłowe przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej wydanej w imieniu Ministra Finansów na rzecz zakładu ubezpieczeń na życie w dniu19 grudnia 2008 r. <sygn.: IPPB2/415-1404/08-2/AS> oraz w interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 3 lutego 2010 r. <sygn. IPPB2/415-681/09-2/AS> oraz w interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 9 lipca 2010 r. <sygn. IPPB2/415-353/10-2/AK>.

Mając na uwadze powyższe Spółka zwraca się z prośbą o potwierdzenie, iż na podstawie art. 24 ust. 15 updof w przypadku częściowej wypłaty wartości indywidualnego konta inwestycyjnego, klient osiągnie dochód dopiero w momencie, gdy wartość dokonanych wypłat przekroczy kwotę wypłaconych i przekazanych na ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy składek.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Końcowo - odnosząc się do powołanych przez Spółkę interpretacji organu podatkowego - wskazać należy, iż orzeczenia te nie są wiążące dla tutejszego organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnej, indywidualnej sprawy, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie w każdej z nich zawarte jest wiążące.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.