IBPP1/443-1288/14/MS | Interpretacja indywidualna

Stwierdzenia:
- czy Wnioskodawca dokonując zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, które następnie przyporządkuje do poszczególnych lokali, dokona ich odsprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT,
- w jakim okresie i w jaki sposób Wnioskodawca powinien wystawiać faktury dokumentujące opisane dostawy towarów i świadczenia usług oraz rozliczyć VAT należny,
- czy Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców dokumentujących nabycie towarów i usług,
- w jakim okresie rozliczeniowym Wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców.
IBPP1/443-1288/14/MSinterpretacja indywidualna
  1. czynsz
  2. faktura
  3. media
  4. obrót
  5. opodatkowanie
  6. podmiot niezarejestrowany
  7. refakturowanie
  8. wspólnota mieszkaniowa
  9. wspólnoty
  10. wystawienie faktury
  11. świadczenie usług
  1. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Dokumentacja -> Faktury -> Wystawianie faktury
  2. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Podatnicy i płatnicy -> Podatnicy
  3. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Podstawa opodatkowania -> Podstawa opodatkowania
  4. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Procedury szczególne -> Szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorstw -> Drobni przedsiębiorcy
  5. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Zakres opodatkowania -> Dostawa towarów i świadczenie usług -> Dostawa towarów
  6. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Zakres opodatkowania -> Dostawa towarów i świadczenie usług -> Świadczenie usług
  7. Podatek od towarów i usług (VAT) -> Zakres opodatkowania -> Przepisy ogólne -> Czynności opodatkowane

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 12 listopada 2014 r. (data wpływu 18 grudnia 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stwierdzenia:

  • czy Wnioskodawca dokonując zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, które następnie przyporządkuje do poszczególnych lokali, dokona ich odsprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT - jest nieprawidłowe,
  • w jakim okresie i w jaki sposób Wnioskodawca powinien wystawiać faktury dokumentujące opisane dostawy towarów i świadczenia usług oraz rozliczyć VAT należny - jest nieprawidłowe,
  • czy Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców dokumentujących nabycie towarów i usług - jest nieprawidłowe,
  • w jakim okresie rozliczeniowym Wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 18 grudnia 2014 r. do tut. Organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stwierdzenia:

  • czy Wnioskodawca dokonując zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, które następnie przyporządkuje do poszczególnych lokali, dokona ich odsprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT,
  • w jakim okresie i w jaki sposób Wnioskodawca powinien wystawiać faktury dokumentujące opisane dostawy towarów i świadczenia usług oraz rozliczyć VAT należny,
  • czy Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców dokumentujących nabycie towarów i usług,
  • w jakim okresie rozliczeniowym Wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców.

Wniosek uzupełniono pismem z 16 marca 2015 r. (data wpływu 23 marca 2015 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 6 marca 2015 r. znak: IBPP1/443-1288/14/MS.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej „Wspólnota”) jest wspólnotą mieszkaniową w rozumieniu przepisów o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r., którą tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład powyższej nieruchomości. Wspólnota jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

Część właścicieli lokali będących członkami Wspólnoty zawarło umowy, na podstawie których powyższe lokale są oddawane w krótkoterminowy najem na potrzeby osób trzecich (turystów).

W ramach zarządu powyższą nieruchomością Wspólnota nabywa we własnym imieniu towary i usługi dotyczące nieruchomości i jej utrzymania, natomiast właściciele lokali będący członkami Wspólnoty uczestniczą w kosztach zarządu związanych z nieruchomością wspólna, na pokrycie których uiszczają na rzecz Wspólnoty zaliczki w formie bieżących miesięcznych opłat.

Wspólnota nabywając towary i usługi związane z powyższą nieruchomością nabywa je:

(i) na potrzeby utrzymania nieruchomości wspólnej, oraz

(ii) na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli będący członkami Wspólnoty.

W tym drugim wypadku Wspólnota nabywa towary i usługi na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali, we własnym imieniu jednak na rzecz właścicieli lokali będących członkami Wspólnoty, którzy pokrywają ich koszty w formie bieżących miesięcznych opłat.

Do nabywanych towarów i usług ponoszonych przez Wspólnotę na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali należą w szczególności:

(i) dostawa mediów - energii elektrycznej, gazu, ciepła, wody, odprowadzania ścieków, telekomunikacji i internetu dotyczące lokali,

(ii) usługi sprzątania i utrzymywania w czystości lokali,

(iii) towary i usługi dotyczące usuwania usterek i napraw w lokalach,

(iv) usługi ochrony lokali,

(v) usługi recepcji działającej dla potrzeb lokali.

Wspólnota planuje, po dokonaniu zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, co miesiąc przyporządkowywać odpowiednią cześć nabytych towarów i usług dotyczącą poszczególnych lokali do ich kosztów utrzymania, wystawiając na rzecz właściciela lokalu odpowiedni dokument obciążający i zaliczając na poczet kosztów takich towarów i usług odpowiednią część miesięcznej zaliczki (bieżącej opłaty) wpłaconej przez właścicieli lokali.

Wspólnota dokonała sprzedaży, nabytych wcześniej, usług dostawy mediów opodatkowanych podatkiem VAT przeznaczonych na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali mieszkalnych, na rzecz członków wspólnoty mieszkaniowej - właścicieli tych lokali mieszkalnych (tj. dokonała sprzedaży, wcześniej nabytych, usług dostawy mediów - energii elektrycznej, gazu, ciepła, wody, odprowadzania ścieków).

Wspólnota nie ma zawartej pisemnej umowy z właścicielami lokali odnośnie odsprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem VAT przeznaczonych na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali mieszkalnych. Wspólnota zawarła z właścicielami lokali ustne porozumienie odnośnie sprzedaży, nabytych wcześniej, usług opodatkowanych podatkiem VAT przeznaczonych na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali mieszkalnych. Faktury przez Wspólnotę wystawione na podstawie ustnego porozumienia zostały przyjęte przez właścicieli lokali mieszkalnych. W ustnej umowie nie zostały ustalone terminy płatności i rozliczeń.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca podaje, że Wspólnota Mieszkaniowa dokonuje sprzedaży towarów i usług (nabytych wcześniej przez Wspólnotę na potrzeby lokali objętych Wspólnotą) na rzecz 1 lokalu, który nie ma charakteru mieszkalnego - jest to lokal o charakterze użytkowym. Wszystkie pozostałe lokale, na rzecz których Wspólnota dokonuje sprzedaży towarów i usług (nabytych wcześniej na potrzeby tych lokali), są lokalami mieszkalnymi wykorzystywanymi przez właścicieli na cele mieszkaniowe – bezpośrednio przez właścicieli lub poprzez wynajem tych lokali przez właścicieli na rzecz osób trzecich na cele mieszkaniowe.

W powyższym 1 lokalu o charakterze użytkowym oznaczonym nr 100 znajduje się sala konferencyjna wraz z zapleczem techniczno-socjalnym oraz barem.

Zgodnie z porozumieniem między Wspólnotą a właścicielami lokali, sprzedaż towarów i usług przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali będzie świadczona przez określony okres czasu (z założenia powtarzający się), przy czym rozliczanie tej sprzedaży jest dokonywane w ustalonych następujących po sobie okresach rozliczeniowych. Strony przyjęły miesiąc jako okres rozliczeniowy. Przyjęty miesięczny okres rozliczeniowy jest powiązany z miesięcznymi wpłatami właścicieli tytułem bieżących opłat eksploatacyjnych.

Usługi nabywane i odsprzedawane przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali mają charakter usług świadczonych w sposób ciągły, tj. usług świadczonych przez określony powtarzający się okres czasu, przy czym dla tych usług przyjęto miesięczny okres rozliczeń.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:
  1. Czy Wspólnota dokonując zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, które następnie przyporządkuje do poszczególnych lokali, dokona ich odsprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT, tj. odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy VAT na rzecz właścicieli lokali, a więc Wspólnota będzie zobowiązana do wykazania podatku należnego z tytułu tych transakcji...
  2. W jakim okresie i w jaki sposób Wspólnota winna wystawiać faktury dokumentujące opisane w pytaniu nr 1 dostawy towarów i świadczenia usług oraz rozliczyć VAT należny...
  3. Czy Wspólnocie będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców dokumentujących nabycie przedmiotowych towarów i usług...
  4. W jakim okresie rozliczeniowym Wspólnota będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1.

Wspólnota stoi na stanowisku, iż dokonując we własnym imieniu zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, które następnie odpowiednio przyporządkuje do poszczególnych lokali na rzecz ich właścicieli, dokona ich odsprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT, tj. odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług na rzecz właścicieli lokali w rozumieniu przepisów ustawy VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przede wszystkim przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przez towary, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, należy rozumieć w szczególności rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Należy zauważyć, iż w określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą.

Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Z powyższego wynika, że podmiot świadczący (odsprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Regulacja art. 6 ust. 2a ustawy o VAT ma zastosowanie w sytuacji, w której podatnik nabywa usługę, a następnie w „stanie nieprzetworzonym” (identycznym jak w chwili jej nabycia) odsprzedaje ją swojemu kontrahentowi, samemu nie wykonując fizycznie przedmiotowej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie. Konsekwencją uznania podatnika biorącego udział w odsprzedaży usługi za świadczącego, jest wystawienie przez niego faktury dokumentującej wyświadczenie tej usługi. Świadczenie takich usług powinno zostać zatem opodatkowane VAT według stawki właściwej dla danego rodzaju usługi.

Zgodnie z przedstawionym przez Wspólnotę zdarzeniem przyszłym, Wspólnota będzie nabywała towary i usługi dotyczące nieruchomości od ich dostawców, a następnie będzie dokonywała ich comiesięcznego odpowiedniego przyporządkowania do poszczególnych lokali i ich odsprzedaży na rzecz właścicieli lokali będących członkami Wspólnoty.

Z zaprezentowanych powyżej przepisów jasno i precyzyjnie wynika, iż zakup a następnie odsprzedaż towarów (odpowiednio nabycie usług w swoim imieniu, lecz na rzecz nabywcy) stanowią dostawę towarów (świadczenie usług) dla sprzedawcy (świadczącego usługę).

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2011 r. Nr PT8/033/IO1/AEW/11/PT-571.

Ad. 2

W ocenie Wspólnoty, prawidłowym będzie wystawianie na rzecz każdego z właścicieli lokali będących członkami Wspólnoty jednej faktury zbiorczej za dany okres rozliczeniowy w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po upływie okresu rozliczeniowego. Faktura powinna zawierać rozliczenie wszystkich dostaw towarów i świadczeń usług dokonanych w ramach danego okresu rozliczeniowego przez Wspólnotę i przyporządkowanych do danego lokalu na rzecz właściciela lokalu. Do faktury może być załączona specyfikacja, wskazująca wprost, jakie towary/usługi w jakim momencie zostały nabyte przez Wspólnotę i są objęte rozliczeniem. Dla celów VAT należnego, Wspólnota powinna stosować stawki właściwe dla danego towaru/usługi zgodnie z regulacjami VAT.

Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż na rzecz innego podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Zgodnie z art. 106i ust. 1 ustawy o VAT, co do zasady, fakturę wystawia się nie później niż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, przy czym, faktura może dokumentować wszystkie dostawy i usługi zrealizowane w tym miesiącu na rzecz określonego kontrahenta.

Odnosząc się do sytuacji Wspólnoty, dla ułatwienia rozliczeń, Wspólnota po otrzymaniu od dostawców faktur za dany miesiąc rozliczeniowy, będzie przyporządkowywać nabyte towary i usługi do poszczególnych lokali, a następnie - wystawiać faktury w ciągu pierwszych 15 dni kolejnego miesiąca z datą sprzedaży przypadającą co do zasady na ostatni dzień okresu rozliczeniowego. Mając na uwadze, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym obowiązek podatkowy powstanie zgodnie z art. 19a ust. 3 i 4 w zw. z ust. 1 ustawy o VAT (czyli w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego), Wspólnota będzie postępowała prawidłowo, wystawiając na rzecz Klientów faktury sprzedażowe do 15. dnia miesiąca po upływie okresu rozliczeniowego.

Inna interpretacja, nakazująca odrębne rozpoznawanie momentu podatkowego dla każdej usługi/ dostawy cząstkowej z osobna, powodowałaby, że regulacja upraszczająca dokumentację podatkową i fakturowanie prowadziłaby tylko do dodatkowych komplikacji, co nie było zamierzeniem ustawodawcy.

Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 6 czerwca 2011 r. sygn. ITPP1/443-361/11/MN, „ustawa o podatku od towarów i usług nie reguluje zasad zawierania między stronami umów cywilnoprawnych, natomiast organy podatkowe nie mają prawa ingerować w zawierane umowy i przyjęty w nich sposób rozliczeń pomiędzy kontrahentami, chyba że postanowienia umów naruszają przepisy podatkowe (...)”. Stanowisko takie potwierdził również tutejszy organ w interpretacji Indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 22 października 2013 r., sygn. IPPP3/443-663/13-2/IG, wskazując, że: „Moment powstania obowiązku podatkowego wymaga od dostawcy towaru prawidłowego określenia momentu jego wykonania. Ustawa o VAT nie definiuje tego momentu, ani w żaden sposób nie precyzuje jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Wskazać jednak należy, iż o faktycznym wykonaniu dostawy decyduje jej charakter. Z kolei o charakterze i o dacie wykonania tej dostawy decydują strony umowy cywilnoprawnej (...) strony mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach wyznaczonych przez obowiązujące przepisy prawa, w tym także przepisy prawa podatkowego.

Wobec powyższego, w ocenie Wspólnoty, przyjęty sposób rozliczeń Wspólnoty z właścicielami nie będzie naruszał przepisów podatkowych, w efekcie rozliczanie transakcji dokonywanych przez cały okres rozliczeniowy jedną zbiorczą fakturą, przy zachowaniu ustawowego terminu na wystawienie faktury, uznać należy za poprawną metodę rozliczenia.

Ad. 3.

Zdaniem Wspólnoty, będzie ona miała prawo do odliczenia pełnej kwoty VAT z faktur otrzymywanych od dostawców towarów usług odsprzedawanych na rzecz właścicieli lokali, przy uwzględnieniu regulacji VAT wyłączających to prawo w odniesieniu do konkretnych towarów i usług.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W zakresie, w jakim Wspólnota będzie nabywała towary i usługi przeznaczone dalej do odsprzedaży na rzecz właścicieli lokali, po ich przyporządkowaniu do poszczególnych lokali, Wspólnocie będzie przysługiwało generalne prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawianych na jej rzecz przez dostawców towaru i usługi. Zakupy te będą bowiem przeznaczone na dokonywanie czynności opodatkowanych VAT przez Wspólnotę, tj. na odsprzedaż towarów/usług właścicielom lokali podlegającą opodatkowaniu VAT.

Ad. 4.

Zdaniem Wspólnoty, prawo do odliczenia VAT z faktur otrzymywanych od dostawców towaru i usługi będzie mogło zostać zrealizowane przez Wspólnotę w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy, nie wcześniej jednak niż w rozliczeniu za okres, w którym Wspólnota otrzymała fakturę - zgodnie z art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT.

Jeżeli Wspólnota nie dokona odliczenia w powyższym terminie, będzie mogła tego dokonać w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, na podstawie art. 86 ust. 11 w zw. z ust. 10 ustawy o VAT.

Tym samym, w przypadku niewykazania podatku naliczonego z faktury wystawionej przez dostawcę, w rozliczeniu za okres, w którym łącznie zostały spełnione warunki - otrzymania faktury przez Wspólnotę - Wspólnota będzie miała możliwość odliczenia VAT w deklaracji za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych.

W przypadku niedokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wskazanych powyżej terminach, Wspólnota będzie mogła obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (art. 86 ust. 13 ustawy o VAT).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się w zakresie stwierdzenia:
  • czy Wnioskodawca dokonując zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, które następnie przyporządkuje do poszczególnych lokali, dokona ich odsprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT - za nieprawidłowe,
  • w jakim okresie i w jaki sposób Wnioskodawca powinien wystawiać faktury dokumentujące opisane dostawy towarów i świadczenia usług oraz rozliczyć VAT należny - za nieprawidłowe,
  • czy Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców dokumentujących nabycie towarów i usług - za nieprawidłowe,
  • w jakim okresie rozliczeniowym Wnioskodawca będzie miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach od dostawców - za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że z uwagi na fakt ścisłego powiązania z sobą zagadnień będących przedmiotem zapytania Wnioskodawcy, tut. organ udzielił na nie odpowiedzi w jednej interpretacji indywidualnej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

  1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
  2. eksport towarów;
  3. import towarów;
  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
  5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Natomiast jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Jedną z generalnych zasad na gruncie podatku od towarów i usług jest to, że czynności wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy wykonane są przez podatnika.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak wynika z powyższego na obrót składają się kwoty należne z tytułu tych czynności opodatkowanych, które są wykonywane przez podatnika.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Niewymienienie danego towaru lub usługi w ustawie lub przepisach wykonawczych jest jednoznaczne z obowiązkiem zastosowania stawki podstawowej.

Stosownie do art. 41 ust. 2 ustawy – dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 i 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%, natomiast stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, przewidziane zostały zwolnienia od podatku.

Zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy – minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić inne niż określone w art. 43-81 zwolnienia od podatku, a także określić szczegółowe warunki stosowania tych zwolnień, uwzględniając:

  1. specyfikę wykonywania niektórych czynności oraz uwarunkowania obrotu gospodarczego niektórymi towarami;
  2. przebieg realizacji budżetu państwa;
  3. potrzebę uzyskania dostatecznej informacji o towarach będących przedmiotem zwolnienia;
  4. przepisy Unii Europejskiej.

I tak stosownie do zapisu § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2013 r. poz. 1722 z późn. zm.), zwalnia się od podatku czynności związane z utrzymaniem lokali mieszkalnych, wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, za które pobierane są opłaty, wykonywane przez wspólnotę mieszkaniową na rzecz właścicieli tych lokali, tworzących w określonej nieruchomości tę wspólnotę.

Natomiast, w świetle § 3 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia, zwalnia się od podatku czynności wykonywane przez wspólnotę mieszkaniową lub właścicieli lokali mieszkalnych tworzących w określonej nieruchomości wspólnotę mieszkaniową, na rzecz osób używających na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności lokale należące do właścicieli tworzących tę wspólnotę mieszkaniową, za które pobierane są opłaty niezależne od właściciela w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm.) lub opłaty pośrednie w rozumieniu ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 oraz z 2011 r. Nr 22, poz. 114 i Nr 185, poz. 1092), jeśli lokale te są wykorzystywane wyłącznie na cele mieszkaniowe.

Podkreślić należy, że zastosowanie zwolnienia jest uzależnione od spełnienia przesłanek obiektywnych dotyczących charakteru wynajmowanego lokalu (lokal mieszkalny) oraz subiektywnych dotyczących przeznaczenia wynajmowanego lokalu (cel mieszkaniowy).

Stosownie do powyższego podkreślić należy, że zwolnieniem określonym cyt. wyżej przepisami rozporządzenia objęto tylko towary i usługi związane z lokalami mieszkalnymi wykorzystywanymi wyłącznie na cele mieszkaniowe. Użyty przez ustawodawcę ww. przepisie zwrot „wyłącznie” wskazuje, iż warunkiem koniecznym do zastosowania przedmiotowego zwolnienia jest wykorzystywanie lokali na cele mieszkaniowe.

W związku z tym zwolnieniu nie podlega dostawa towarów i usług związanych z lokalami mieszkalnymi wykorzystywanymi na cel inny niż mieszkaniowy. Jednocześnie należy zauważyć, że celem innym niż mieszkaniowy jest np. cel krótkotrwałego pobytu o charakterze turystycznym bądź biznesowym. Takie cele realizowane są m.in. przez hotele, pensjonaty, pokoje do wynajęcia dla turystów bądź biznesmenów. Cel mieszkaniowy nie jest związany z chwilowym pobytem, ale z zamieszkaniem, więc stałym interesem życiowym osoby będącej korzystającym z lokalu mieszkalnego.

Tym samym zasadniczą kwestią dla ustalenia, czy dana usługa podlega opodatkowaniu, czy zwolnieniu od podatku pozostaje określenie celu realizowanego przez osobę bezpośrednio uczestniczącą w świadczeniu usługi.

W świetle treści powyższych regulacji prawnych stwierdzić należy, że dostawa mediów do lokali mieszkalnych wykorzystywanych wyłącznie na własne cele mieszkaniowe lub też wykorzystywanych do świadczenia usług najmu w ramach tzw. najmu prywatnego (na cele mieszkaniowe) korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia. Skoro bowiem właściciel lokalu mieszkalnego wykorzystuje ten lokal w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych lub też poprzez najem tzw. „prywatny” w celach mieszkaniowych na rzecz osób trzecich, takie czynności korzystają ze zwolnienia na podstawie ww. przepisów.

Natomiast dostawa mediów do lokali mieszalnych wykorzystywanych na cele inne niż mieszkaniowe (np. w ramach lub na potrzeby prowadzonej przez właściciela działalności gospodarczej, w tym udostępnienia lokalu na potrzeby czasowego zakwaterowania turystów) nie ma zastosowania zwolnienie od podatku. Podkreślić bowiem należy, że w tym przypadku nie jest spełniony warunek przeznaczenia lokali na cele mieszkaniowe, a tylko takie wykorzystanie (przeznaczenie) – jak wcześniej wskazano – jest konieczne, aby zastosować zwolnienie od podatku.

Regulacje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług zawiera przepis art. 19a ustawy o VAT.

Zgodnie z zasadą ogólną, zawartą w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

Na podstawie art. 19a ust. 2 ustawy o VAT, w odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.

Stosownie do art. 19a ust. 3 ustawy o VAT, usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Ww. przepis art. 19a ust. 3 ustawy wskazuje, że w przypadku usług ciągłych, dla których w związku z ich świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, należy uznać je za wykonane z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tych usług.

W myśl art. 19a ust. 4 ustawy, przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do dostawy towarów, z wyjątkiem dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2.

W myśl obowiązującego od 1 stycznia 2014 r. art. 106a ustawy, przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do:

  1. sprzedaży, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów;
  2. dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium:
    1. państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika,
    2. państwa trzeciego.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

  1. sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
  2. sprzedaż wysyłkową z terytorium kraju i sprzedaż wysyłkową na terytorium kraju na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
  3. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
  4. otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4.

Na podstawie art. 106b ust. 2 ustawy, podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Stosownie do art. 106b ust. 3 ustawy, na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

  1. czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, z wyjątkiem czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4, oraz otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem tych czynności, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1,
  2. sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118– jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Jakie elementy powinna zawierać faktura VAT stanowi art. 106e ust. 1 ustawy o VAT.

Jednocześnie wskazać należy, że stosownie do art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest wspólnotą mieszkaniową w rozumieniu przepisów o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r., którą tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład powyższej nieruchomości.

Część właścicieli lokali będących członkami Wspólnoty zawarło umowy, na podstawie których powyższe lokale są oddawane w krótkoterminowy najem na potrzeby osób trzecich (turystów).

W ramach zarządu powyższą nieruchomością Wspólnota nabywa we własnym imieniu towary i usługi dotyczące nieruchomości i jej utrzymania, natomiast właściciele lokali będący członkami Wspólnoty uczestniczą w kosztach zarządu związanych z nieruchomością wspólna, na pokrycie których uiszczają na rzecz Wspólnoty zaliczki w formie bieżących miesięcznych opłat.

Wspólnota nabywając towary i usługi związane z powyższą nieruchomością nabywa je:

(i) na potrzeby utrzymania nieruchomości wspólnej, oraz

(ii) na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali właścicieli będący członkami Wspólnoty.

W tym drugim wypadku Wspólnota nabywa towary i usługi na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali, we własnym imieniu jednak na rzecz właścicieli lokali będących członkami Wspólnoty, którzy pokrywają ich koszty w formie bieżących miesięcznych opłat.

Do nabywanych towarów i usług ponoszonych przez Wspólnotę na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali należą w szczególności:

(i) dostawa mediów - energii elektrycznej, gazu, ciepła, wody, odprowadzania ścieków, telekomunikacji i internetu dotyczące lokali,

(ii) usługi sprzątania i utrzymywania w czystości lokali,

(iii) towary i usługi dotyczące usuwania usterek i napraw w lokalach,

(iv) usługi ochrony lokali,

(v) usługi recepcji działającej dla potrzeb lokali.

Wspólnota planuje, po dokonaniu zakupu towarów i usług związanych z nieruchomością, co miesiąc przyporządkowywać odpowiednią cześć nabytych towarów i usług dotyczącą poszczególnych lokali do ich kosztów utrzymania, wystawiając na rzecz właściciela lokalu odpowiedni dokument obciążający i zaliczając na poczet kosztów takich towarów i usług odpowiednią część miesięcznej zaliczki (bieżącej opłaty) wpłaconej przez właścicieli lokali.

Wspólnota dokonała sprzedaży, nabytych wcześniej, usług dostawy mediów opodatkowanych podatkiem VAT przeznaczonych na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali mieszkalnych, na rzecz członków wspólnoty mieszkaniowej - właścicieli tych lokali mieszkalnych (tj. dokonała sprzedaży, wcześniej nabytych, usług dostawy mediów - energii elektrycznej, gazu, ciepła, wody, odprowadzania ścieków).

Wspólnota nie ma zawartej pisemnej umowy z właścicielami lokali odnośnie odsprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem VAT przeznaczonych na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali mieszkalnych. Wspólnota zawarła z właścicielami lokali ustne porozumienie odnośnie sprzedaży, nabytych wcześniej, usług opodatkowanych podatkiem VAT przeznaczonych na potrzeby utrzymania poszczególnych lokali mieszkalnych. Faktury przez Wspólnotę wystawione na podstawie ustnego porozumienia zostały przyjęte przez właścicieli lokali mieszkalnych. W ustnej umowie nie zostały ustalone terminy płatności i rozliczeń.

Wspólnota Mieszkaniowa dokonuje sprzedaży towarów i usług (nabytych wcześniej przezWspólnotę na potrzeby lokali objętych Wspólnotą) na rzecz 1 lokalu, który nie ma charakteru mieszkalnego - jest to lokal o charakterze użytkowym. Wszystkie pozostałe lokale, na rzecz których Wspólnota dokonuje sprzedaży towarów i usług (nabytych wcześniej na potrzeby tych lokali), są lokalami mieszkalnymi wykorzystywanymi przez właścicieli na cele mieszkaniowe – bezpośrednio przez właścicieli lub poprzez wynajem tych lokali przez właścicieli na rzecz osób trzecich na cele mieszkaniowe.

W powyższym 1 lokalu o charakterze użytkowym oznaczonym nr 100 znajduje się sala konferencyjna wraz z zapleczem techniczno-socjalnym oraz barem.

Zgodnie z porozumieniem między Wspólnotą a właścicielami lokali, sprzedaż towarów i usług przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali będzie świadczona przez określony okres czasu (z założenia powtarzający się), przy czym rozliczanie tej sprzedaży jest dokonywane w ustalonych następujących po sobie okresach rozliczeniowych. Strony przyjęły miesiąc jako okres rozliczeniowy. Przyjęty miesięczny okres rozliczeniowy jest powiązany z miesięcznymi wpłatami właścicieli tytułem bieżących opłat eksploatacyjnych.

Usługi nabywane i odsprzedawane przez Wspólnotę na rzecz właścicieli lokali mają charakter usług świadczonych w sposób ciągły, tj. usług świadczonych przez określony powtarzający się okres czasu, przy czym dla tych usług przyjęto miesięczny okres rozliczeń.

Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku opis sprawy i treść ww. przepisów należy zauważyć, że z konstrukcji podatku od towarów i usług, wynika, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść (choćby potencjalną). Podatek od towarów i usług obciąża konsumpcję, czyli dopóki nie ma kogoś, kto odnosiłby lub powinien odnosić konkretne (wymierne) korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą, ponieważ nie ma wówczas żadnej konsumpcji. Odbiorcą świadczenia musi być inny podmiot niż wykonujący usługę.

Przy czym, gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi - art. 8 ust. 2a ustawy i art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.). Przepisy te są źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń określanych mianem „odsprzedaży” lub „refakturowania” usług. W związku z tym należy stwierdzić, że nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy i art. 15 ust. 1 ww. Dyrektywy 2006/112/WE towarami są między innymi wszelkie postacie energii w tym energii elektrycznej, gazu i energii cieplnej. Oznacza to, że w przypadku wykonywania świadczeń dotyczących tych mediów na gruncie podatku od towarów i usług będziemy mieć do czynienia z dostawą towarów. Jeśli chodzi o inne media (objęte zakresem opodatkowania), będzie to świadczenie usług.

Zatem ostatecznym nabywcą towarów i konsumentem usług obejmujących:

  • dostawę mediów - energii elektrycznej, gazu, ciepła, wody, odprowadzania ścieków,
  • telekomunikacji i internetu dotyczących lokali,
  • usługi sprzątania i utrzymywania w czystości lokali,
  • towary i usługi dotyczące usuwania usterek i napraw w lokalach,
  • usługi ochrony lokali,
  • usługi recepcji działającej dla potrzeb lokali,

w nieruchomości wchodzącej w skład wspólnoty mieszkaniowej jest: właściciel lokalu w odniesieniu do lokalu i Wspólnota w zakresie części wspólnych nieruchomości.

Prawa i obowiązki członków wspólnoty oraz zakres zarządu nieruchomością wspólną określa ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).

W myśl art. 6 ww. ustawy, wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

Przepis ten nadaje wspólnocie mieszkaniowej przymiot jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym od członków wspólnoty podmiotem praw i obowiązków, a tym samym działając w ramach przyznanej zdolności prawnej może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku. Jednostka, która powstała w oparciu o przepis art. 6 ww. ustawy o własności lokali, posiada określoną strukturę, w której skład wchodzą właściciele lokali, którzy są zobowiązani do określonych zachowań oraz czynności wynikających z tej ustawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra.

Z ww. przepisu wynika, że istnieją dwa rodzaje obowiązków członków wspólnoty mieszkaniowej: związane z nieruchomością wspólną, oraz związane z odrębną własnością lokalu.

Jak stanowi art. 14 ustawy o własności lokali, na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się w szczególności:

  1. wydatki na remonty i bieżącą konserwację,
  2. opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,
  3. ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali,
  4. wydatki na utrzymanie porządku i czystości,
  5. wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.

Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali właściciele zobowiązani są do uczestnictwa w kosztach zarządu związanych z nieruchomością wspólną - na ich pokrycie uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat oraz do ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem własnych lokali (m.in. za wodę, ciepło, gaz, energię elektryczną, odprowadzanie ścieków).

W przypadku nabycia towarów i usług w ramach zarządu nieruchomością wspólną, Wspólnota będąc jednostką odrębną od właścicieli lokali nabywając towary i usługi dla celów nieruchomości wspólnej nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli, ponieważ w takim wypadku działa w imieniu własnym i na własny rachunek. Działa wtedy jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną, którego działanie jest jedynie finansowane przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych mających udziały w nieruchomości wspólnej - m.in. w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ustawy o własności lokali.

W związku z tym odbiorcą nabywanych towarów i usług jest - jako odrębny od jej członków podmiot prawa - wspólnota mieszkaniowa. Ponieważ występuje ona jako ostateczny konsument nie świadczy więc w tym zakresie żadnych czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz właścicieli odrębnych lokali.

Tak więc uiszczanie należności przez członków wspólnoty tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie jest objęte przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku VAT z tego tytułu.

Natomiast w przypadku gdy wydatki ponoszone są przez właściciela wyłącznie w związku z odrębną własnością lokalu, Wspólnota występuje w odmiennej roli. W takiej sytuacji nabywa bowiem towary i usługi w swoim imieniu, jednakże na rzecz właścicieli poszczególnych lokali, którzy na poczet tych zakupów dokonują stosownych wpłat. Wspólnota zakupując towary i usługi, które przyporządkowuje następnie do poszczególnych lokali, dokonuje ich odsprzedaży właścicielom lokali.

W sytuacji takiej środki, które są uiszczane przez właścicieli poszczególnych lokali na ich utrzymanie, stanowią zapłatę za odsprzedawane im przez Wspólnotę towary i usługi. Zatem w odniesieniu do rozliczania wydatków związanych z utrzymaniem poszczególnych lokali (ponoszonych m.in. z tytułu zakupu przez Wspólnotę towarów i usług do tych lokali) zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że Wspólnota dokonując odsprzedaży towarów i usług właścicielom lokali, związanych wyłącznie z utrzymaniem poszczególnych lokali (zakupionych uprzednio w tym celu), działa jako podatnik podatku od towarów i usług.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, że dokonując przeniesienia kosztów zakupionych na potrzeby nieruchomości towarów i usług, które następnie odpowiednio przyporządkuje do poszczególnych lokali, dokona ich odsprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT, tj. odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług na rzecz właścicieli lokali w rozumieniu przepisów ustawy VAT, należało uznać za nieprawidłowe gdyż jak stwierdzono, Wnioskodawca działa jako podatnik podatku od towarów i usług dokonując odsprzedaży towarów i usług właścicielom lokali, związanych wyłącznie z utrzymaniem poszczególnych lokali (zakupionych uprzednio w tym celu), a nie od całości zakupów towarów i usług związanych z nieruchomością.

Uiszczanie należności przez członków wspólnoty tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie jest bowiem objęte przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku VAT z tego tytułu.

Odnosząc się do kwestii opodatkowania pobieranych przez Wnioskodawcę opłat z tytułu dostaw towarów i świadczenia usług dotyczących poszczególnych lokali stwierdzić należy, że w związku z tym, iż Wnioskodawca działa w tym zakresie jako podatnik podatku od towarów i usług czynność odsprzedaży właścicielom lokali zakupionych wcześniej towarów i usług, związanych wyłącznie z utrzymaniem odrębnych lokali, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Przy czym sprzedaż towarów i usług na rzecz właściciela wskazanego we wniosku lokalu użytkowego oraz właścicieli lokali mieszkalnych wykorzystywanych na cel inny niż mieszkaniowy (np. na cele krótkotrwałego pobytu o charakterze turystycznym) podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według stawek właściwych dla poszczególnych towarów i usług.

Natomiast odsprzedaż towarów i usług właścicielom lokali wykorzystywanych tylko i wyłącznie na własne potrzeby mieszkaniowe korzysta ze zwolnienia na podstawie § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień.

Z kolei odnosząc się do kwestii dokumentowania pobieranych przez Wnioskodawcę opłat stwierdzić należy, że w związku z tym, iż uiszczane należności przez członków wspólnoty tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie są objęte przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a Wnioskodawca nie jest z tego tytułu podatnikiem podatku VAT, brak jest podstaw do fakturowania (refakturowania) wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą a jej członkami, w związku z ponoszonymi kosztami zarządu nieruchomością wspólną.

Z kolei dokonując rozliczenia opłat z tytułu mediów dotyczących poszczególnych lokali, Wnioskodawca działa jako podatnik podatku od towarów i usług i w konsekwencji czynność odsprzedaży właścicielom lokali zakupionych wcześniej towarów i usług, związanych wyłącznie z utrzymaniem odrębnych lokali, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. W związku z powyższym Wspólnota jako zarejestrowany podatnik podatku od towarów i usług, jest obowiązana wystawiać - zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 106a-106n ustawy - faktury dokumentujące sprzedaż.

Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem odsprzedaży mogą być zarówno towary (np. energia elektryczna, cieplna), jak i usługi bezpośrednio związane z utrzymaniem wyodrębnionych lokali, nabywane przez Wspólnotę we własnym imieniu ale na rzecz członków.

Zatem za prawidłowy należy uznać sposób fakturowania, tj. wystawianie faktur wyłącznie dla lokalu użytkowego i lokali mieszkalnych wykorzystywanych na cel inny niż mieszkaniowy (np. na cele krótkotrwałego pobytu o charakterze turystycznym) na dostawę mediów, a także dostawę innych towarów i usług do tych lokali. Jednocześnie Wspólnota nie ma obowiązku wystawiania faktur dokumentujących dostarczanie towarów i usług do lokali mieszkalnych, tj. sprzedaż zwolnioną na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy, przy założeniu, że nabywca usługi nie zgłosi - zgodnie z art. 106b ust. 3 ustawy - żądania wystawienia takiej faktury.

Przy czym w odniesieniu do przedmiotowych opłat obowiązek podatkowy powstanie zgodnie z art. 19a ust. 3 i ust. 4 ustawy o VAT tj. w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego (w przedmiotowym przypadku w ostatnim dniu danego miesiąca). W konsekwencji Wnioskodawca będzie zobowiązany do wystawienia faktur VAT dokumentujących pobierane opłaty w terminie do 15 dnia miesiąca po upływie danego okresu rozliczeniowego.

Zatem odnosząc się do stanowiska Wnioskodawcy stwierdzić należy, że nieprawidłowe jest stwierdzenie, że Wnioskodawca będzie zobowiązany wystawić fakturę VAT dla każdego z właścicieli lokali będącego członkiem Wspólnoty. Jak już bowiem stwierdzono Wnioskodawca nie ma obowiązku wystawiania faktur dokumentujących dostarczane towary i usługi do lokali mieszkalnych, tj. sprzedaży zwolnionej na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT, przy założeniu, że nabywca usługi nie zgłosi - zgodnie z art. 106b ust. 3 ustawy - żądania wystawienia takiej faktury. Również nieprawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że faktura powinna zawierać rozliczenie wszystkich dostaw towarów i świadczeń usług dokonanych w ramach danego okresu rozliczeniowego przez Wspólnotę i przyporządkowanych do danego lokalu na rzecz właściciela lokalu. Jak bowiem stwierdzono uiszczane należności przez członków wspólnoty tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie są objęte przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a Wnioskodawca nie jest z tego tytułu podatnikiem podatku VAT. Zatem brak jest podstaw do fakturowania (refakturowania) wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą a jej członkami, w związku z ponoszonymi kosztami zarządu nieruchomością wspólną.

Prawidłowe jest natomiast stanowisko Wnioskodawcy, że pobierane przez Wnioskodawcę opłaty mogą być ujęte na jednej fakturze zbiorczej z zastosowaniem stawek właściwych dla danego towaru lub usługi wystawionej w terminie do 15 dnia miesiąca po upływie okresu rozliczeniowego.

Jednakże stanowisko Wnioskodawcy w zakresie dokumentowania pobieranych przez niego opłat oceniane całościowo, należało uznać za nieprawidłowe.

Odnosząc się z kolei do kwestii prawidłowości rozliczenia podatku naliczonego wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 86 ust. 10 ww. ustawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej, niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny (art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy). Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11).

Z kolei w art. 86 ust. 13 ustawy przewidziano, że jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 13a.

Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że odliczenie podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy nabyte towary i usługi służą wykonywaniu czynności opodatkowanych, tzn. czynności, które generują podatek należny. Odliczyć można więc w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza jednocześnie możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku świadczenia czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. Ponadto z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego, może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu.

Stosownie natomiast do art. 90 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Szczegółowy sposób rozliczenia zawarty został w dalszych przepisach art. 90 od ust. 2 do 10 powołanej ustawy.

Przepisy powołanej ustawy nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami, a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni (nabycie towaru lub usługi, które następnie zostaną przez podatnika sprzedane) lub pośredni. Konkretny zakup musi więc łączyć się (bezpośrednio lub pośrednio) z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie warunkiem koniecznym, aby Wspólnota mogła dokonać odliczenia podatku naliczonego od zakupów, jest ich związek z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Jednocześnie należy podkreślić, iż realizacja prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony jest obostrzona ograniczeniami zawartymi w dziale IX cytowanej ustawy. Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, np. tego że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Wskazać należy, że czynności niepodlegające opodatkowaniu nie są w ogóle objęte regulacją ustawy o podatku od towarów i usług. W rezultacie odliczanie podatku naliczonego związanego z tymi czynnościami stanowiłoby nieuprawnione rozszerzenie zakresu stosowania ustawy na sferę, której ta ustawa w ogóle nie dotyczy. Ponadto brak jest w ustawie przepisów, które dopuszczałyby możliwość odliczenia podatku w rozpatrywanej sytuacji.

W świetle powyższego, Wspólnocie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu ponoszonych wydatków w zakresie, w jakim nabycia te wiążą się z czynnościami opodatkowanymi (powstaniem podatku należnego). Podkreślić należy, iż w sytuacji wystąpienia związku ponoszonych wydatków także z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem, do których nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w tej części.

Jednakże należy zauważyć, iż wyłącznie Wnioskodawca znający specyfikę, organizację i podział pracy w swojej jednostce jest w stanie wyodrębnić część podatku naliczonego, związaną z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu, a nie organ podatkowy w trybie interpretacji indywidualnej.

Odnosząc się zatem do kwestii rozliczenia podatku naliczonego stwierdzić należy, że sprzedaż towarów i usług na rzecz właściciela wskazanego we wniosku lokalu użytkowego oraz właścicieli lokali mieszkalnych wykorzystywanych na cel inny niż mieszkaniowy (np. na cele krótkotrwałego pobytu o charakterze turystycznym jak stwierdzono we wniosku) podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według stawek właściwych dla poszczególnych towarów i usług. Zatem za prawidłowe należy uznać dokonanie przez Wnioskodawcę odliczenia podatku naliczonego dotyczącego zakupów towarów i usług na potrzeby tych lokali (z uwzględnieniem faktycznego ich zużycia, w tym korekt zużycia) oraz w terminach i na zasadach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy o VAT.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, że będzie miał prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku VAT z faktur otrzymywanych od dostawców towarów usług odsprzedawanych na rzecz właścicieli lokali, należało uznać za nieprawidłowe. Jak bowiem stwierdzono Wnioskodawcy wbrew stanowisku zawartemu we wniosku nie przysługuje prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług na potrzeby nieruchomości. Takie prawo przysługuje Wnioskodawcy tylko i wyłącznie w zakresie w jakim nabyte towary i usługi będą mu służyły do wykonywania czynności opodatkowanych, tj. w przedmiotowej sprawie na potrzeby odsprzedaży towarów i usług na rzecz właściciela wskazanego we wniosku lokalu użytkowego oraz właścicieli lokali mieszkalnych wykorzystywanych na cel inny niż mieszkaniowy.

Prawidłowe jest natomiast stanowisko Wnioskodawcy, że prawo do odliczenia VAT z faktur otrzymywanych od dostawców towaru i usługi (w odniesieniu do tych towarów i usług, od których odliczenie Wnioskodawcy przysługuje) będzie mogło zostać zrealizowane przez Wspólnotę w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy, nie wcześniej jednak niż w rozliczeniu za okres, w którym Wspólnota otrzymała fakturę - zgodnie z art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT.

Natomiast jeżeli Wspólnota nie dokona odliczenia w powyższym terminie, to będzie mogła tego dokonać w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, na podstawie art. 86 ust. 11 w zw. z ust. 10 ustawy o VAT.

W przypadku niedokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wskazanych powyżej terminach, Wspólnota będzie mogła obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (art. 86 ust. 13 ustawy o VAT).

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienia się, że niniejsza interpretacja indywidualna traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Na marginesie należy zauważyć, że powołane przez Wnioskodawcę interpretacje indywidualne zostały wydane w indywidualnych sprawach, w których indywidualnie oceniano stan faktyczny i stanowisko wnioskodawcy. Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa i tut. Organ nie jest nimi związany.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.