ILPP2/443-1346/10-2/JK | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Czy transakcja zakupu EUR przez Wnioskodawcę od HM będzie stanowić jedną z czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym, czy Zainteresowany będzie podlegać z tego tytułu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o. reprezentowanej przez Doradcę Podatkowego, przedstawione we wniosku z dnia 16 sierpnia 2010 r. (data wpływu 19 sierpnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nadwyżki waluty obcej innej firmie – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 19 sierpnia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nadwyżki waluty obcej innej firmie.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, sp. z o.o. (dalej „HP”) jest sprzedawcą maszyn i urządzeń, wykorzystywanych do obróbki mebli w dużych zakładach produkcyjnych i mniejszych zakładach stolarskich.

W S. znajduje się także siedziba spółki powiązanej z HP, tj. sp. z o.o. (dalej „HM”), która zajmuje się produkcją detali, montażem, kompletacją maszyn i urządzeń do obróbki drewna.

HP i HM planują realizować wzajemne transakcje walutowe.

Transakcje te będą polegać na sprzedaży przez HM na rzecz HP waluty EURO, której HM posiada nadwyżki. Będą to zatem transakcje dwustronne, w których HM będzie występować zawsze jako sprzedawca waluty EURO, natomiast HP będzie zawsze kupowała EURO.

Wielkość kwoty podlegająca jednorazowej wymianie będzie co do zasady każdorazowo większa niż 15.000 EURO. Rozliczenia pomiędzy HM i HP dokonywane będą za pośrednictwem rachunków bankowych. Transakcje te będą realizowane co do zasady nie częściej niż raz w miesiącu.

Zainteresowany podkreśla, że:

  • HP jako kupujący, nie będzie co do zasady zajmował się dalszą odsprzedażą nabytych walut. HP zamierza bowiem kupować walutę EURO od HM zasadniczo w celu dokonywania za tę walutę zakupów towarów i usług (nie można wykluczyć sytuacji, w której kwota zakupionej waluty okaże się większa od potrzeb HP – wówczas odsprzeda on taką walutę np. bankowi).
  • HM jako sprzedawca, nie będzie wcześniej nabywać walut w celu ich dalszej odsprzedaży HP. HM będzie bowiem dysponować walutą EURO uzyskaną od jej kontrahentów jako zapłata za dostarczone im przez HM towary i usługi.

Strony nie zamierzają wprowadzić żadnych wzajemnych odpłatności (np. w postaci prowizji) z tytułu dokonywania wymiany walut.

Strony nie uzgodniły jeszcze ostatecznie, wg jakiego kursu będzie dokonywana ww. wymiana EURO i PLN. Najprawdopodobniej będzie to każdorazowo aktualny kurs średni NBP albo też kurs stanowiący średnią aktualnych kursów sprzedaży kilku największych polskich banków.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy transakcja zakupu EURO przez Wnioskodawcę od HM będzie stanowić jedną z czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym, czy Zainteresowany będzie podlegać z tego tytułu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług...

Zdaniem Wnioskodawcy, transakcja zakupu EURO przez niego od HM nie będzie stanowić żadnej z czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym Zainteresowany nie będzie podlegać z tego tytułu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie:

I. Zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu.

Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, określa zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”. Czynnościami tymi są:

  1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
  2. eksport towarów,
  3. import towarów,
  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju.
  5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Transakcja zakupu waluty EURO przez HP od HM nie będzie z pewnością stanowić żadnej z czynności wymienionych w powyższym przepisie. Tym samym transakcja ta, nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.
    W kolejnych punktach Wnioskodawca przedstawił argumenty przemawiające za tym, że planowana transakcja nie będzie mieścić się w żadnej z ww. kategorii.

II. Planowana transakcja a „transakcje towarowe”.

Z wyjątkiem „odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju”, przedmiotem wszystkich czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT są towary.

Pieniądz jako środek płatniczy nie jest towarem (por. np. orzeczenie ETS z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie C-172/96). W konsekwencji opisana w stanie faktycznym transakcja kupna/sprzedaży EURO nie będzie mogła zostać zaliczona do żadnej z czynności wymienionych w przedmiotowym przepisie, których przedmiotem są towary.

Planowana transakcja nie będzie zatem mogła zostać uznana za:

  1. odpłatną dostawę towarów”,
  2. eksport towarów”,
  3. import towarów”,
  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju” ani
  5. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów”.

III. Planowana transakcja a „odpłatne świadczenie usług”.

Planowana transakcja nie będzie także stanowić „odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju”, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

W przypadku wymiany walut brak jest bowiem:

  1. świadczenia usług”.
    W praktyce nie budzi wątpliwości, iż transakcje obejmujące wymianę walut stanowią „świadczenie usług” wówczas, gdy co najmniej jedna ze stron uczestniczy w takiej transakcji w zw. z wykonywaniem działalności gospodarczej obejmującej zakup walut i dalszą sprzedaż zakupionych walut, zarabiając na różnicy zastosowanych kursów („usługi pośrednictwa finansowego”) (por. np. orzeczenie ETS z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie C-172/96, interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 24 marca 2009 r. Nr ILPP2/443-20/09-2/EWW; interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 20 stycznia 2010 r. Nr IPPP3/443-998/09 -3/MP).
    Zarówno HP jak i HM nie prowadzą i nie planują prowadzenia działalności takiego rodzaju. HM sprzedawać będzie co najwyżej ewentualne nadwyżki waluty EURO powstałe w zw. z jej działalnością podstawową. Również HP będzie kupować walutę EURO zasadniczo w celu dokonywania za tę walutę zakupów związanych z jej działalnością podstawową. Tak więc, pomimo, że obie strony są podatnikami podatku VAT, to jednak dla potrzeb przedmiotowej transakcji żadna z nich nie wystąpi w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do transakcji wymiany walut.
  2. odpłatności” (wynagrodzenia).
    W orzecznictwie ETS podkreśla się, iż aby „usługa podlegała opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek między świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem” (wyrok ETS z dnia 5 lutego 1981 r. w sprawie C-154/80; podobną tezę wyraził także Trybunał w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 oraz w wyroku z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93). Związek ten musi być na tyle wyraźny aby można było powiedzieć, że dokonanie płatności nastąpiło w zamian za świadczenie usługi.
    W przedmiotowym stanie faktycznym strony ustaliły, iż wymiana waluty EURO dokonywana będzie bez wynagrodzenia (np. prowizji). Żadna ze stron nie uzyska też dzięki realizacji transakcji wynagrodzenia takiego jakie uzyskują banki i inne podmioty zajmujące się obrotem walutami (tzw. spreed uzyskiwany dzięki zakupie waluty po niższym kursie i sprzedaży po wyższym).
    Nie można zatem wskazać, aby jakakolwiek ze stron otrzymywała od drugiej wynagrodzenie. W konsekwencji transakcje zakupu waluty EURO przez HP od HM nie będą stanowić świadczenia usług, a tym samym transakcje te nie będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Mocą art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Art. 8 ust. 3 ustawy stanowi, iż usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie nie będące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla uznania, iż świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Należy stwierdzić, iż czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest określenie czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – stosownie do zapisu art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jak wskazał Wnioskodawca „kwota podlegająca jednorazowej wymianie będzie co do zasady każdorazowo większa niż 15.000 EURO”, a „transakcje te będą realizowane co do zasady nie częściej niż raz w miesiącu”. Ponadto Spółka sprzedająca będzie dokonywała danej czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zatem, w przedmiotowej sprawie istotne jest dokonanie oceny, czy usługa ta świadczona jest za wynagrodzeniem.

Należy w tym miejscu przywołać orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 lipca1998 r. w sprawie C-172/96 Commissioners of Customs and Excise przeciwko First National Bank of Chicago, o którym wspomniał również Podatnik we wniosku o dokonanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. W przedmiotowym orzeczeniu Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że usługi są świadczone za wynagrodzeniem w rozumieniu art. 2 (1) VI Dyrektywy, a zatem podlegają opodatkowaniu, jedynie jeśli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a usługobiorcą, zgodnie z którym występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi wartość rzeczywiście otrzymaną w zamian za usługę świadczoną na rzecz usługobiorcy. Pomiędzy Stronami istnieje stosunek prawny, w ramach którego obie strony transakcji podejmują wzajemne zobowiązania do przeniesienia kwot danej waluty i przyjęcia w zamian równowartości w innej walucie. Ponadto z samego faktu, że przy transakcji wymiany nie są pobierane opłaty lub prowizje nie wynika, że nie jest pobierane wynagrodzenie. Zdaniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, wyrażonym w ww. orzeczeniu, zawierane pomiędzy stronami transakcje stanowią świadczenie usług za wynagrodzeniem w rozumieniu art. 2 (1) VI Dyrektywy, jeżeli przedmiotem tych transakcji jest nabycie przez jedną ze stron określonej ilości jednej waluty w zamian za sprzedaż przez tę stronę drugiej stronie uzgodnionej kwoty w innej walucie, przy czym obie te kwoty są dostarczane z tą samą datą waluty, w sytuacji, gdy strony uzgodniły (ustnie, elektronicznie lub pisemnie) przedmiotowe waluty, kwoty takich walut, jakie będą przedmiotem kupna i sprzedaży, oraz to, która ze stron będzie nabywać którą z walut, a także datę waluty. W kwestii dotyczącej podstawy opodatkowania Europejski Trybunał Sprawiedliwości zajął stanowisko, że w przypadku wymiany walut, w której nie są naliczane opłaty lub prowizje w odniesieniu do konkretnych transakcji, podstawę opodatkowania stanowi ogólny wynik transakcji dla usługodawcy w danym okresie czasu.

A zatem nie można uznać, że transakcje sprzedaży dokonywane przez HM będą świadczeniem usług bez wynagrodzenia.

Zatem nie ulega wątpliwości, że transakcje sprzedaży walut traktować należy – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy – jako świadczenie usług.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca i HM planują realizować wzajemne transakcje walutowe. Transakcje te będą polegać na sprzedaży przez HM na rzecz HP waluty EURO, której HM posiada nadwyżki. Będą to zatem transakcje dwustronne, w których HM będzie występować zawsze jako sprzedawca waluty EURO, natomiast HP będzie zawsze kupowała EURO. Wielkość kwoty podlegająca jednorazowej wymianie będzie co do zasady każdorazowo większa niż 15.000 EURO. Rozliczenia pomiędzy HM i HP dokonywane będą za pośrednictwem rachunków bankowych. Transakcje te będą realizowane co do zasady nie częściej niż raz w miesiącu. HP jako kupujący, nie będzie co do zasady zajmowała się dalszą odsprzedażą nabytych walut. HP zamierza bowiem kupować walutę EURO od HM zasadniczo w celu dokonywania za tę walutę zakupów towarów i usług (nie można wykluczyć sytuacji, w której kwota zakupionej waluty okaże się większa od potrzeb HP – wówczas odsprzeda ona taką walutę np. bankowi). HM jako sprzedawca, nie będzie wcześniej nabywać walut w celu ich dalszej odsprzedaży HP. HM będzie bowiem dysponować walutą EURO uzyskaną od jej kontrahentów jako zapłata za dostarczone im przez HM towary i usługi. Strony nie zamierzają wprowadzić żadnych wzajemnych odpłatności (np. w postaci prowizji) z tytułu dokonywania wymiany walut. Strony nie uzgodniły jeszcze ostatecznie, wg jakiego kursu będzie dokonywana ww. wymiana EURO i PLN. Najprawdopodobniej będzie to każdorazowo aktualny kurs średni NBP albo też kurs stanowiący średnią aktualnych kursów sprzedaży kilku największych polskich banków.

Zatem, biorąc pod uwagę powyższą analizę oraz opis zdarzenia przyszłego transakcja sprzedaży waluty obcej (EURO) będzie stanowić świadczenie usług.

Tut. Organ podkreśla, iż obowiązek podatkowy przy świadczeniu usług na terytorium kraju, co do zasady występuje po stronie sprzedawcy. Przepisy w przedmiotowej sprawie nie przewidują przeniesienia obowiązku podatkowego na kupującego, czyli Wnioskodawcę.

Tym samym, po stronie Zainteresowanego (kupującego) nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu przedmiotowej transakcji.

Mając na uwadze powyższe, oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy w zakresie opodatkowania sprzedaży nadwyżki waluty obcej innej firmie, należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.