IPPP3/443-406/12-4/BH | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
Sprzedając działki Wnioskodawca będzie uznany za podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 4.04.2012 r. (data wpływu 12.04.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek oraz domów jednorodzinnych – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 12.04.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek oraz domów jednorodzinnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 2 lipca 2003 roku Wnioskodawca otrzymał aktem darowizny od rodziców dwie działki rolne o łącznej powierzchni około 2,5 ha. Działki zostały przekazane aktem notarialnym repetytorium. W dniu 21 czerwca 2003 roku Wnioskodawca zawarł związek małżeński. Wspólnie z żoną grunty wykorzystywał dla własnych celów, w tym: rekreacyjnych. Wobec tego, że obecnie działki usytuowane są według planu zagospodarowania przestrzennego gminy na terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, działki straciły swoje istotne walory i charakter rekreacyjny. Działek również nie można już sprzedać jako działki rolne. W chwili obecnej brak jest chętnych na kupno tych działek w całości. Osoby zainteresowane kupnem na cele budownictwa mieszkaniowego chcą kupić działki o rozmiarach typowych dla takiego budownictwa, tj. mniejszą, zaś rolnicy nie wykazują zainteresowania do kupna tych działek ze względu na otoczenie, zabudowa domkami jednorodzinnymi.

Wobec powyższego Wnioskodawca postanowił grunt rolny podzielić, wyznaczyć wewnętrzną drogę dojazdową, a działki przekształcić na działki budowlane. Na dzień dzisiejszy wyodrębnionych zostało osiem działek:

  • 1465/7 i 1466/7 o łącznej powierzchni 0,10 ha
  • 1465/6 i 1466/6 o łącznej powierzchni 0,10 ha
  • 1465/16 i 1466/16 o łącznej powierzchni 0,049 ha
  • 1465/15 i 1466/15 o łącznej powierzchni 0,050 ha
  • 1465/14 i 1466/14 o łącznej powierzchni 0,050 ha
  • 1465/13 i 1466/13 o łącznej powierzchni 0,050 ha
  • 1465/12 i 1466/12 o łącznej powierzchni 0,050 ha
  • 1465/11 i 1466/11 o łącznej powierzchni 0,10 ha

Działkę o nr 1465/6 i 1466/6 sprzedał.

Z działki o nr 1466 Wnioskodawca wyodrębnił działkę wielkości 0,1746 ha z przeznaczeniem na drogę wewnętrzną, dojazdową do pozostałych działek. Część gruntu - 0,0233 ha - zostało przekazane na poszerzenie drogi gminnej.

Na trzech działkach, o nr:

  • 1465/7 i 1466/7 o łącznej powierzchni 0,10 ha
  • 1465/16 i 1466/16 o łącznej powierzchni 0,049 ha
  • 1465/15 i 1466/15 o łącznej powierzchni 0,050 ha

Wnioskodawca buduje trzy domki mieszkalne jednorodzinne z przeznaczeniem na cele osobiste.

Działki o nr:

  • 1465/14 i 1466/14 o łącznej powierzchni 0,050 ha
  • 1465/13 i 1466/13 o łącznej powierzchni 0,050 ha

mają już pozwolenie na budowę.

Pozostałe działki, o łącznej powierzchni 1,9083 ha nie zostały jeszcze przekształcone. Nadal są gruntami rolnymi.

Wnioskodawca zaznacza, że nie prowadzi działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż działek oraz wybudowanych domów mieszkalnych jednorodzinnych będzie zwolniona z VAT...

Zdaniem Wnioskodawcy:

Działki zostały przekazane przez rodziców, jako działki rolne. Przez wiele lat służyły rodzinie Wnioskodawcy dla celów rekreacyjnych. Dopiero obecna sytuacja i budowa w pobliżu osiedla domków jednorodzinnych spowodowała, że działki straciły swój charakter, walory i przestały pełnić swoje funkcje rekreacyjne. Wnioskodawca zmuszony zatem został do przekształcenia gruntów na działki budowlane. Obecnie na trzech działkach buduje domki jednorodzinne z przeznaczeniem dla siebie/swojej najbliższej rodziny oraz drogę dojazdową do zabudowań. Zastanawia się również nad sprzedażą wszystkich działek, łącznie z wybudowanymi na nich domkami.

Działki nigdy nie były wykorzystywane dla celów zarobkowych, nie prowadzono na nich żadnej działalności gospodarczej. Dokonując podziału działki na mniejsze oraz wybudowanie na części z nich domków nie niesie ze sobą jakiegokolwiek ryzyka gospodarczego charakteryzującego prowadzenie działalności gospodarczej. Osoba fizyczna, która sprzeda kilka działek budowlanych należących do jej osobistego majątku nie prowadzi jeszcze działalności gospodarczej.

Sprzedaż taka nie będzie podlegała definicji art. 15 ustawy VAT. Biorąc pod uwagę sposób nabycia gruntu oraz późniejsze okoliczności należy uznać, że nie było zamiarem podatnika odsprzedać daną nieruchomość. Planowanej sprzedaży nie można bowiem uznać za działalność gospodarczą obejmującą czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Okoliczności zdarzenia nie wskazują również na czynności wykonywane w sposób częstotliwy. Podatnik nie planuje wykonywać działalności polegającej na obrocie nieruchomościami. Nigdy również takiej działalności nie prowadził i prowadzić nie zamierza.

Na potwierdzenie zajmowanego stanowiska powołać należy dotychczasowe stanowiska sądów w sprawie sprzedaży majątku własnego podatnika, na przykład:

  • stanowisko NSA z dnia 15 grudnia 2011 roku sygnatura akt I FSK 1695/11
  • stanowisko NSA z dnia 9 marca 2010 roku sygnatura akt I FSK 2039/08,
  • stanowisko WSA z dnia 9 września 2008 roku sygnatura akt III SA/Wa 739/08,
  • stanowisko WSA z dnia 6 września 2007 roku sygnatura akt I SA/Ol 282/07,
  • stanowisko WSA z dnia 16 października 2007 roku sygnatura akt I SA/Po 819/07,
  • stanowisko WSA z dnia 21 lutego 2007 roku sygnatura akt III SA/Wa 4176/06
  • stanowisko ETS w sprawie C-291/92.

Po zapoznaniu się z wyżej wymienionymi wyrokami sądów polskich oraz stanowiskiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży majątku osobistego podatnika, w tym przypadku sprzedaż działek, uznać należy argumentację skarżących i wyroki sądów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2 -12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Na podstawie obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r. art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Przez działalność gospodarczą, w myśl ust. 2 ww. artykułu, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług – w świetle powyższych przepisów - jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Podatnikami - wg zapisu ust. 1 tego artykułu - są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma zatem na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Ze wskazanych regulacji wynika, że w świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą zbycie majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Podkreślić przy tym należy, że pod pojęciem „handel” należy rozumieć dokonywany w sposób zorganizowany zakup towarów w celu ich odsprzedaży. Jeżeli zatem dana czynność została wykonana poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika, czy wykonującego wolny zawód to w świetle cytowanego powyżej art. 15 ust. 2 ustawy nie można podmiotu dokonującego dostawy uznać za podatnika VAT z tytułu wykonania takiej czynności i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy.

Taka właśnie sytuacja występuje w przypadku zbycia przez osobę fizyczną majątku prywatnego. Zbycie majątku nabytego na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT.

Wskazać również należy, że zarówna sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych przez osoby fizyczne nie może mieć charakteru decydującego. Zakres transakcji sprzedaży nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania ustawy o VAT, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawach C-180/10 i C-181/10 stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą dokonuje się podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Inaczej jest natomiast w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. Takie aktywne działania mogą polegać na przykład na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca otrzymał aktem darowizny od rodziców dwie działki rolne o łącznej powierzchni około 2,5 ha. Wspólnie z żoną wykorzystywał je dla własnych celów, w tym rekreacyjnych. Nie prowadził działalności gospodarczej. Ponieważ według planu zagospodarowania przestrzennego gminy działki są usytuowane na terenach przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną, Wnioskodawca postanowił grunt rolny podzielić na działki, wyznaczyć drogę dojazdową a działki przekształcić na działki budowlane. Na dzień dzisiejszy Wnioskodawca wyodrębnił osiem działek. Dwie z nich sprzedał. Z jednej działki Wnioskodawca wyodrębnił działkę na drogę wewnętrzną, dojazdową do innych działek, a część pozostałego gruntu przekazał na poszerzenie drogi gminnej. Na trzech działkach Wnioskodawca buduje trzy domy z przeznaczeniem dla siebie i swojej najbliższej rodziny oraz drogę dojazdową do zabudowań. Jednocześnie Wnioskodawca zastanawia się nad sprzedażą wszystkich działek łącznie z wybudowanymi na nich domkami. Niektóre z działek nadal stanowią grunt rolny. Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii opodatkowania ewentualnej sprzedaży wydzielonych działek oraz domów jednorodzinnych. Zdaniem Wnioskodawcy, dokonując przedmiotowych dostaw, nie powinien On być traktowany jako podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, ponieważ sprzedawane działki i zabudowania należą do Jego majątku osobistego.

Z okoliczności sprawy wynika, iż Wnioskodawca mimo nabycia gruntu w drodze darowizny, dokonał aktywnych działań, które świadczą o zamiarze profesjonalnego obrotu nieruchomościami, tj. podejmował starania mające na celu przygotowanie do sprzedaży gruntu takich jak np. podział gruntu, wyznaczenie drogi wewnętrznej oraz przekształcenie działek na działki budowlane czy też uzyskanie pozwolenia na budowę. Skutkiem powyższego transakcja zbycia działek niezabudowanych jak również działek z zabudowaniami, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w art. 5 ustawy. Wnioskodawca natomiast z tytułu sprzedaży przedmiotowych działek uznany będzie za podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy. Taki opis sprawy wskazuje bowiem, iż głównym celem zbycia nieruchomości, jest prowadzenie przez Zainteresowanego w sposób profesjonalny działalności gospodarczej, a nie zaspokojenie potrzeb osobistych. Wszystkie działania Wnioskodawcy prowadzone przed sprzedażą (np. podział gruntu, wyznaczenie drogi dojazdowej, przekształcenie działek) wskazują, iż działania te przekraczają czynności zwykłego rozporządzania majątkiem prywatnym. Bezsprzecznie wskazują natomiast, że działania te są dokonywane w ramach profesjonalnego obrotu nieruchomościami.

Odnosząc się do wyroków sądów wskazanych we wniosku, wskazać należy, że w kwestii uznania za działalność gospodarczą sprzedaży nieruchomości z prywatnego majątku zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 września 2011 r. wydany w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10 przeciwko Polskiemu Ministrowi Finansów, który jest odpowiedzią na dwa wnioski złożone w trybie prejudycjalnym przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowym wyroku Trybunał wskazał, iż dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady 2006/138/WE z dnia 19 grudnia 2006 r., niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Z orzecznictwa Trybunału wynika zatem, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej.

Zdaniem Trybunału, inaczej jest natomiast w wypadku, gdy zainteresowany podejmie aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT. Według wskazanego przepisu prawa wspólnotowego, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Za działalność gospodarczą uznaje się również wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych.

Reasumując, Wnioskodawca dokonując sprzedaży przedmiotowych nieruchomości, będzie działał jako podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Transakcje sprzedaży nieruchomości podlegać będą opodatkowaniu wg stawek właściwych dla przedmiotu transakcji.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.