ILPP5/443-94/13-4/KG | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Opodatkowanie sprzedaży udziału w gruncie

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz.770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 30 kwietnia 2013 r. (data wpływu 7 maja 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. (data wpływu 28 czerwca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy udziału w gruncie –jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 7 maja 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy udziału w gruncie. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. o doprecyzowanie przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz brakującą opłatę.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Ojciec Wnioskodawcy zmarł w dniu 16 lipca 2004 r. i w związku z tym na podstawie dziedziczenia ustawowego Zainteresowany, jego mama oraz dwie siostry zostali nabywcami udziałów w gospodarstwie:

  • mama 5/8,
  • siostry i Wnioskodawca po 1/8 części.

Wnioskodawca jest podatnikiem podatku rolnego, natomiast nie jest podatnikiem podatku VAT. Zainteresowany posiada decyzję Wójta Gminy z dnia 12 września 2012 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i w związku z tym jest w posiadaniu udziałów w 5 nowych działkach (budowlanych). W dniu 15 kwietnia 2013 r. Wnioskodawca wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości sprzedał 2 z ww. działek i planuje sprzedaż pozostałych 3 działek.

W piśmie z dnia 26 czerwca 2013 r., stanowiącym uzupełnienie do wniosku Wnioskodawca wskazał, że:

  • nie prowadził i nie prowadzi, żadnej działalności gospodarczej w tym również działalności rolniczej;
  • nie prowadził i nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży i wynajmu nieruchomości;
  • nie udostępniał i nie udostępnia przedmiotowych nieruchomości osobom trzecim;
  • działki, o których mowa są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy, znajdują się w jednostce bilansowej planu i są oznaczone symbolem MN- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zostało to ustalone bez udziału Zainteresowanego. Pierwotnie była to jedna działka o pow. 0,2502 ha i z inicjatywy Wnioskodawcy została podzielona na pięć mniejszych działek;
  • nie występował o decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowych działek, o taką starał się będzie nabywca działki;
  • nie będzie ogłaszał w środkach masowego przekazu chęci sprzedaży działek;
  • wcześniej nie sprzedawał żadnych nieruchomości.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT...

Zdaniem Wnioskodawcy, skoro nie jest on podatnikiem VAT, a przy nabywaniu udziałów w gospodarstwie nie odliczał VAT, nie będzie również przy sprzedaży zobowiązany zapłacić tego podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zatem, w świetle przytoczonych powyżej przepisów, grunt spełnia definicję towaru określoną w art. 2 pkt 6, a jego sprzedaż traktowana jest jako odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.

Wskazać należy, że towarem jest również udział w prawie własności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. UE L Nr 347.1 ze zm.) państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

  1. określone udziały w nieruchomości,
  2. prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
  3. udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195–221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej k.c. Ze współwłasnością mamy do czynienia wtedy, gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zarówno sprzedaż udziału we współwłasności gruntu na podstawie art. 198 k.c., jak i sprzedaż wspólnego gruntu za zgodą wszystkich współwłaścicieli na podstawie art. 199 k.c. stanowi odpłatną dostawę towarów.

Stwierdzić należy, że nie każda czynność, która stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Określona czynność będzie opodatkowana podatkiem VAT, jeśli zostanie wykonana przez podatnika, a więc osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Jak bowiem stanowi art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W kontekście powyższego, uwzględniając definicję działalności gospodarczej, należy stwierdzić, iż dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tylko w sytuacji, gdy dokonana zostanie przez podmiot o statusie podatnika, który działa w takim charakterze w odniesieniu do tej konkretnie czynności. Natomiast dla stwierdzenia, że dla danej transakcji podmiot jest podatnikiem podatku od towarów i usług, konieczne jest prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy.

Zatem, osoby fizyczne dokonujące sprzedaży, przekazania lub darowizny towarów, stanowiących część ich majątku osobistego (takiego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej), nie są zaliczane do grona podatników podatku od towarów i usług.

Konsekwentnie, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Aby przyjąć, że dany podmiot przy sprzedaży gruntu działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) trzeba ustalić, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, wskazującej, że czynności danego podmiotu przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

W podobny sposób kwestę tą rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.

W kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne jest stwierdzenie, czy w świetle zaprezentowanego we wniosku opisu zdarzenia Wnioskodawca w celu dokonania sprzedaży gruntu podejmie aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkowałoby koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu (a więc za podatnika podatku od towarów i usług), czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Wskazać bowiem należy, że zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.

Ponadto, jak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10 i C-181/10, dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.

W tym miejscu – dla wyjaśnienia zakresu zwykłego wykonywania prawa własności – konieczne jest sięgnięcie do zapisów prawa cywilnego, tj. powołanej wcześniej ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 140 ww. Kodeksu, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Wskazać należy, że rozporządzanie rzeczą jest drugim spośród wymienionych wyraźnie w art. 140 k.c. uprawnień właściciela do rozporządzania rzeczą (ius disponendi). Wymaga również podkreślenia, że ustawodawca nie definiuje używanego pojęcia rozporządzenia. Nie klasyfikuje też postaci rozporządzenia. W literaturze zaś podkreśla się zazwyczaj, że chodzi o uprawnienie do wyzbycia się własności i uprawnienie do obciążania prawa własności. Wyzbycie się własności w pierwszym rzędzie obejmuje dokonywaną (inter vivos) czynność przeniesienia własności, dalej zaś czynność rozporządzenia testamentowego (...) (Edward Gniewek „Kodeks cywilny, Księga Druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 2001, Komentarz do art. 140 k.c.).

Z powyższego wynika zatem, iż dokonanie sprzedaży określonej rzeczy materialnej stanowi naturalny (oczywisty, podstawowy) element wykonywania prawa własności.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że ojciec Wnioskodawcy zmarł w dniu 16 lipca 2004 r. i w związku z tym na podstawie dziedziczenia ustawowego Zainteresowany, jego mama oraz dwie siostry zostali nabywcami udziałów w gospodarstwie: mama 5/8, siostry i Wnioskodawca po 1/8 części. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku rolnego, natomiast nie jest podatnikiem podatku VAT. Zainteresowany posiada decyzję Wójta Gminy z dnia 12 września 2012 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i w związku z tym jest w posiadaniu udziałów w 5 nowych działkach (budowlanych). W dniu 15 kwietnia 2013 r. Wnioskodawca wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości sprzedał 2 z ww. działek i planuje sprzedaż pozostałych 3 działek. Wnioskodawca nie prowadził i nie prowadzi, żadnej działalności gospodarczej w tym również działalności rolniczej, nie prowadził i nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży i wynajmu nieruchomości, nie udostępniał i nie udostępnia przedmiotowych nieruchomości osobom trzecim. Działki, o których mowa we wniosku są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i są oznaczone symbolem MN- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zostało to ustalone bez udziału Zainteresowanego. Pierwotnie była to jedna działka o pow. 0,2502 ha i z inicjatywy Wnioskodawcy została podzielona na pięć mniejszych działek. Zainteresowany nie wskazał natomiast na ponoszenie jakichkolwiek innych nakładów w celu przygotowania działek do sprzedaży. Wnioskodawca nie występował o decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowych działek, o taką starał się będzie bowiem nabywca działki. Wnioskodawca nie będzie ogłaszał w środkach masowego przekazu chęci sprzedaży działek, wcześniej nie sprzedawał żadnych nieruchomości.

Uwzględniając powołane powyżej przepisy oraz opis stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania Wnioskodawcy za podatnika podatku od towarów i usług przy dokonywaniu dostawy opisanych działek.

Z wniosku wynika bowiem, że Zainteresowany nabył przedmiotowy udział w nieruchomości w drodze spadku po ojcu do majątku osobistego. Ponadto, nie jest podatnikiem podatku VAT oraz nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Przedmiotowe działki nie były wykorzystywane przez Wnioskodawcę w działalności gospodarczej. Zainteresowany nie podejmował również i nie zamierza podejmować żadnych czynności zmierzających do przygotowania nieruchomości do sprzedaży (m. in. nie występował o przekwalifikowanie działek, nie dokonywał ich uzbrojenia, nie umieszczał ogłoszeń o sprzedaży w mediach).

Wskazać zatem należy, że z przedstawionego opisu stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego nie wynika taka aktywność Zainteresowanego, która wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Wnioskodawca nie działa jako producent, handlowiec lub usługodawca, a czynność sprzedaży udziału w nieruchomości stanowi jedynie racjonalny sposób zagospodarowania posiadanego przez niego prywatnego majątku.

W związku z powyższym, Wnioskodawca sprzedając w dniu 15 kwietnia 2013 r. udział w 2 działkach oraz planując sprzedaż udziału w trzech pozostałych działkach wydzielonych z przedmiotowej nieruchomości korzystał / będzie korzystał z przysługującego mu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, zatem czynność ta nie oznacza wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Zainteresowanego cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie dokonanej już i planowanej sprzedaży działek, a dostawę działek cech czynności opodatkowanej, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Reasumując, zarówno dokonana już w dniu 15 kwietnia 2013 r. sprzedaż przez Wnioskodawcę udziału w 2 działkach, jak i planowana przez niego sprzedaż udziału w pozostałych trzech działkach nie wpisuje się w definicję działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie podlega / nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z dokonaną już i planowaną dostawą działek Wnioskodawca korzysta / będzie korzystał z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, co oznacza, że nie wypełnił / nie wypełni przesłanek zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy i nie wystąpił / nie wystąpi w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy:

  • zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym,
  • zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania sprzedaży udziału w gruncie przez Zainteresowanego. Wniosek w części dotyczącej stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania VAT dostawy udziału w gruncie przez mamę i siostry Wnioskodawcy, został załatwiony postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. nr ILPP5/443-94/13-5/KG o odmowie wszczęcia postępowania.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.