0115-KDIT3.4011.157.2018.2.PSZ | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Czy transakcje kupna i sprzedaży kryptowalut mogą być rozliczane w podatku dochodowym w ramach pozarolniczej jednoosobowej działalności gospodarczej?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2018 r. (data wpływu 14 marca 2018 r.) uzupełnionym pismem z dnia 7 maja 2018 r. (data wpływu 8 maja 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia źródła przychodów z transakcji polegających na obrocie kryptowalutami – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia źródła przychodów z transakcji polegających na obrocie kryptowalutami.

Wniosek uzupełniono pismem z dnia 7 maja 2018 r. (data wpływu 8 maja 2018 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą. Jest podatnikiem podatku VAT i rozlicza się z podatku dochodowego na zasadach podatku liniowego. Jednym z rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej jest kupowanie i sprzedawanie kryptowalut na internetowych platformach inwestycyjnych (dalej: „giełda”).

Zdarzenia gospodarcze ewidencjonowane są w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.

Waluta PLN zostaje przelana z rachunku bankowego Wnioskodawcy na giełdę, która jest miejscem dokonywania zakupu i sprzedaży kryptowalut. Po zaksięgowaniu złotówek na giełdzie, zostają zakupione kryptowaluty (na polskiej giełdzie, z której Wnioskodawca korzysta aktualnie dostępnych jest około 8 różnych kryptowalut np. LISK, GAME, BITCOIN, DASH, ETEHERUM, BITCOINCASH i inne). Aktualnie jest około 1400 różnych kryptowalut. Każda kryptowaluta ma zmienny kurs, w ciągu 1 sekundy kurs potrafi wzrosnąć/spaść nawet o kilkadziesiąt procent. Giełda za każdą transakcję zakupu/sprzedaży pobiera prowizję w postaci PLN, lub kryptowalut. Kolejno te kryptowaluty zostają przelane bardzo często na inne giełdy światowe, gdzie jest dostęp do większych ilości rodzajów kryptowalut. Podstawowym środkiem płatności na innych giełdach jest BITCOIN, który aktualnie nie nadaje się do przesyłania z giełdy na giełdę (z portfela na portfel) z powodu szybkości i wysokości opłaty, od której nie ma możliwości wydrukowania jakiekolwiek potwierdzenia. Inne kryptowaluty mogą również posłużyć za płatność na inne kryptowaluty, jeżeli giełda stworzy tzw. pary np. BITCOIN/ETEHERUM, ETEHERUM/MONERO itd.

Tylko na polskiej giełdzie z której wnioskodawca korzysta można wymienić kryptowaluty na złotówki (spieniężyć je).

Symulacja transakcji dokonywanych przez Wnioskodawcę:

  1. z rachunku bankowego Wnioskodawca przelewa na giełdę na swoje konto złotówki i następnie te złotówki wymienia na krytpowalutę np. LISK (prowizja za transakcje w PLN),
  2. Wnioskodawca posiada LISK - kurs kryptowaluty zmienia się cały czas w czasie rzeczywistym,
  3. LISK Wnioskodawca przesyła na inną giełdę, ponieważ ta kryptowaluta jest szybka do przelewów i tania (prowizja w postaci LISK)
  4. Wnioskodawca sprzedaje LISK zyskując BITCOINA (podstawowy środek płatniczy na innych giełdach) - płaci prowizję za transakcje kupna/sprzedaży a kursy obydwu kryptowalut są zmienne cały czas w czasie rzeczywistym.
  5. za BITCOINA (albo inną kryptowalutę np. TEHTRA) Wnioskodawca zakupuje inną kryptowalutę, w którą chce zainwestować - płaci prowizję za transakcję (kryptowaluty).
  6. realizując zysk bądź wychodząc ze stratą Wnioskodawca sprzedaje kryptowalutę zakupioną i zyskuje z powrotem podstawową kryptowalutę np. BITCOIN - płaci prowizję za transakcję.
  7. za BITCOINA Wnioskodawca kupuje np. LISK, bo jest on szybki i dopiero go przelewa na polską giełdę - płaci prowizję.
  8. Wnioskodawca sprzedaje LISK na PLN (dopiero na polskiej giełdzie) - płaci prowizję za transakcję.
  9. złotówki pojawiają się na koncie Wnioskodawcy na giełdzie.

Problemem jest określenie w walucie PLN wartości zakupu/sprzedaży konkretnej pary kryptowalut: np. BITCOINY Wnioskodawca sprzedaje w zamian za zakup innej kryptowaluty. Przy transakcjach wymiany jednej kryptowaluty na drugą kryptowalutę cena zakupu/sprzedaży znana jest (podawana jest na giełdzie) tylko w kryptowalucie. Natomiast w PLN można określić tylko cenę zakupu na samym początku, kiedy za posiadane PLN Wnioskodawca kupuje kryptowalutę (np. LISK), a także można określić cenę sprzedaży na samym końcu, kiedy za sprzedawaną kryptowalutę (np. LISK) Wnioskodawca kupuje PLN. Ponadto giełda udziela informacji o wartości w PLN wszystkich kupionych (posiadanych na giełdzie) kryptowalut na daną chwilę tj. na daną sekundę czasu rzeczywistego. Tym samym wartość ta ulega ciągłym zmianom w każdej sekundzie czasu rzeczywistego.

Ta sama kryptowaluta na każdej innej giełdzie ma inną cenę, nie można określić dokładnej wartości w danej sekundzie w złotówkach.

Ponadto Wnioskodawca wskazuje, że opisane we wniosku czynności:

  1. nie stanowią „czynu nieuczciwej konkurencji”, zdefiniowanego w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.),
  2. nie wpisują się w definicję „nieuczciwych praktyk rynkowych”, o których mowa w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r., poz. 2070),
  3. nie naruszają ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2003 z późn. zm.),
  4. nie naruszają ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1768 ze zm.),
  5. są legalne, tj. zgodne z przepisami obowiązującymi w Rzeczpospolitej Polskiej,
  6. nie są związane z wykonywaniem czynności, od których należy się podatek. Kupując lub sprzedając kryptowalutę Wnioskodawca nie zna kupującego/sprzedającego tj. nie wie czy jest to firma, czy osoba fizyczna, czy podatnik VAT itp. W kryptowalucie, w ocenie Wnioskodawcy, również można otrzymywać wynagrodzenie, w związku z czym osoby otrzymujące muszą sprzedać/upłynnić środki zamieniając je na walutę fiat (PLN).
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (oznaczone we wniosku nr 1).

Czy transakcje kupna i sprzedaży kryptowalut mogą być rozliczane w podatku dochodowym w ramach pozarolniczej jednoosobowej działalności gospodarczej?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - za działalność gospodarczą albo pozarolniczą działalność gospodarczą – uważa się działalność zarobkową:

  1. wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
  2. polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
  3. polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
  • prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Zdaniem Wnioskodawcy - dokonywane transakcje zakupu i sprzedaży kryptowalut są dokonywane w celach zarobkowych, w sposób zorganizowany i stały, w związku z czym transakcje kupna i sprzedaży kryptowalut powinny być rozliczane w podatku dochodowym w ramach pozarolniczej jednoosobowej działalności gospodarczej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznaczyć należy, że „waluty” wirtualne nie są emitowane ani gwarantowane przez bank centralny państwa, nie są pieniądzem, tj. nie są prawnym środkiem płatniczym, ani walutą, nie mogą być wykorzystane do spłaty zobowiązań podatkowych oraz nie spełniają kryterium powszechnej akceptowalności w punktach handlowo-usługowych. W dniu 7 lipca 2017 r. Komisja Nadzoru Finansowego i Narodowy Bank Polski wydały ostrzeżenie dla potencjalnych użytkowników przed ryzykami związanymi z „walutami” wirtualnymi.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 200, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Aby działalność mogła być traktowana jako działalność gospodarcza, musi spełniać przesłanki wskazane w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią, ilekroć w ustawie jest mowa działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:

  1. wytwórczą, budowlaną handlową, usługową,
  2. polegającą na poszukiwaniu rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
  3. polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
  • prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

W myśl natomiast art. 5b ust. 1 ww. ustawy, za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

  1. odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
  2. są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
  3. wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W opisie stanu faktycznego Wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą, której jednym z rodzajów jest kupowanie i sprzedawanie kryptowalut na internetowych platformach inwestycyjnych.

Kwestią istotną dla zakwalifikowania ww. przychodów do odpowiedniego źródła przychodów jest ocena, czy transakcje kupna i sprzedaży kryptowalut będą nosiły znamiona pozarolniczej działalności gospodarczej. Treść definicji zawartej w wyżej cytowanym art. 5a pkt 6 ustawy daje podstawę, by przyjąć, że dla uznania określonej działalności za działalność gospodarczą, konieczne jest m. in. łączne spełnienie trzech warunków: po pierwsze, dana działalność musi być działalnością zarobkową, po drugie, działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany oraz, po trzecie, w sposób ciągły. Tak więc działalność gospodarcza to taka działalność, która:

  • jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu, przy czym nawet ewentualna strata będąca wynikiem tej działalności nie pozbawia jej statusu działalności gospodarczej, bowiem istotnym jest sam zamiar osiągnięcia dochodu,
  • wykonywana jest w sposób ciągły. Jednakże przesłanki tej nie należy rozumieć jako konieczności wykonywania działalności bez przerwy. Istotnym jest zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu np. powtarzalna sprzedaż przedmiotów własności posiadających tożsamy charakter, cechy przeznaczenia użytkowego,
  • prowadzona jest w sposób zorganizowany, co oznacza, iż podejmowane działania są podporządkowane obowiązującym regułom, normom i służą osiągnięciu celu, mają wpływ na racjonalność gospodarowania posiadanymi środkami, a tym samym uczestnictwa w obrocie gospodarczym.

Wobec powyższego w celu zakwalifikowania określonych działań do działalności gospodarczej należy ocenić zamiar, okoliczności i cel tych działań.

Ustalając, czy dany przychód pochodzi z pozarolniczej działalności gospodarczej, należy w pierwszym rzędzie podjąć próbę przypisania go do jednego z pozostałych wymienionych w ustawie źródeł. Jeżeli okaże się to niemożliwe, a przychód powstał w wyniku działalności zarobkowej wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły, która prowadzona jest we własnym imieniu, wówczas przychód będzie stanowił przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jeżeli podmiot osiągać będzie w sposób stały i zorganizowany przychody, które można będzie zakwalifikować do innego źródła, przychodów, niż gdyby były osiągane w sposób incydentalny, to wówczas ta stałość i zorganizowanie mogą mieć rozstrzygające znaczenie dla uznania, iż dany przychód pochodzi z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Z treści rozpatrywanego wniosku wynika, że kupowanie i sprzedawanie (zamiana) kryptowalut jest przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę. Transakcje na kryptowalutach nie mają charakteru okazjonalnego, dokonywane są w sposób zorganizowany i ciągły. Biorąc pod uwagę powyższe, przychód uzyskany z obrotu wirtualną walutą należy kwalifikować do przychodów ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej. Przychody te powinny być opodatkowane zgodnie z formą opodatkowania wybraną przez Wnioskodawcę dla tego źródła.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.