IPPB2/4511-308/16-2/MK1 | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie,
Skutki podatkowe otrzymania spłaty w drodze działu spadku

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 4 marca 2016 r. (data wpływu 10 marca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w drodze działu spadku – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 10 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w drodze działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni zwraca się z prośbą o wydanie interpretacji w związku z planowanym działem spadku wspólnie z bratem. Wnioskodawczyni wraz z bratem dziedziczą po rodzicach mieszkanie własnościowe w budynku wielorodzinnym. Udział w spadku każdego z nich wynosi 1/2. Ojciec Wnioskodawczyni zmarł w 2007 r., a matka w 2014 r. Po śmierci ojca, każde z nich nabyło prawo do 1/6 ww. nieruchomości (notarialny akt poświadczenia dziedziczenia został wydany w czerwcu 2011 r. ). Po śmierci matki w postępowaniu sądowym Wnioskodawczyni wraz z bratem nabyli prawo do spadku w częściach równych tj. po 2/6 ww. mieszkania (marzec 2015.). W obu przypadkach złożyli do Urzędu Skarbowego zawiadomienia SD-Z2 i uzyskali zwolnienia z podatku spadkowego. Obecnie zamierzeją dokonać działu spadku w ten sposób, że brat przejąłby całe mieszkanie na własność, a Wnioskodawczyni otrzymałaby od niego spłatę będącą ekwiwalentem wartośći jej udziału. Wartość mieszkania szacowana jest wg cen rynkowych na 360 tys. zł. Spłata udziału Wnioskodawczyni w wysokości 1/2 wartości mieszkania wyniosłaby 180 tys. zł.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy otrzymana przez Wnioskodawczynię (w drodze przedstawionego w poz. 80 postępowania) spłata będzie stanowiła dla Wnioskodawczyni dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT...

Stanowisko Wnioskodawcy.

W publikowanych przez Ministerstwo Finansów interpretacjach wydanych przez Dyrektorów Izb Skarbowych oraz wyrokach WSA, można spotkać się ze stanowiskiem, iż dział spadku jest elementem dziedziczenia i rozliczenie finansowe między współspadkobiercami w wysokości nieprzekraczającej wartości ich udziałów w spadku nie stanowi dla nich przysporzenia majątkowego. Zatem spłata będąca ekwiwalentem wartości udziału Wnioskodawczyni nie powinna być traktowana jako przychód z odpłatnego zbycia udziału. W związku z powyższym wydaje się, że spłata, którą Wnioskodawczyni otrzymałaby od brata nie powinna być objęta podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W myśl art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego). Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, gdyż to on określa datę nabycia rzeczy lub prawa.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Stosownie do art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

W myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni wraz z bratem dziedziczą po rodzicach mieszkanie własnościowe w budynku wielorodzinnym. Udział w spadku każdego z nich wynosi 1/2. Ojciec Wnioskodawczyni zmarł w 2007 r., a matka w 2014 r. Po śmierci ojca, każde z nich nabyło prawo do 1/6 ww. nieruchomości (notarialny akt poświadczenia dziedziczenia został wydany w czerwcu 2011 r. ). Po śmierci matki w postępowaniu sądowym Wnioskodawczyni wraz z bratem nabyli prawo do spadku w częściach równych tj. po 2/6 ww. mieszkania (marzec 2015.). W obu przypadkach złożyli do Urzędu Skarbowego zawiadomienia SD-Z2 i uzyskali zwolnienia z podatku spadkowego. Obecnie zamierzeją dokonać działu spadku w ten sposób, że brat przejąłby całe mieszkanie na własność, a Wnioskodawczyni otrzymałaby od niego spłatę będącą ekwiwalentem wartości jej udziału. Wartość mieszkania szacowana jest wg cen rynkowych na 360 tys. zł. Spłata udziału Wnioskodawczyni w wysokości 1/2 wartości mieszkania wyniosłaby 180 tys. zł.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że okoliczność, że dział spadku, którego przedmiotem jest mieszkanie własnościowe w budynku wielorodzinnym następuje ze spłatami na rzecz Wnioskodawczyni, powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu takiego zbycia ww. mieszkania. Jeżeli suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

W konsekwencji, należy stwierdzić, że skoro otrzymana przez Wnioskodawczynię w związku z dokonanym działem spadku spłata, nie przekroczy jej udziału w spadku - co wynika z treści przedstawionego zdarzenia przyszłego - to w opisanej sytuacji nie powstanie przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku od otrzymanej kwoty.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.