ILPB1/415-306/12-9/AA | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu,
Podatek dpchodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania za nabycie części nieruchomości pozostałej po nabyciu na cele związane z inwestycją drogową, tzw. resztówki.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko X, przedstawione we wniosku z dnia 16 marca 2012 r. (data wpływu 20 marca 2012 r.), uzupełnionym w dniach 21 maja 2012 r., 18 i 20 czerwca 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania za nabycie części nieruchomości pozostałej po nabyciu na cele związane z inwestycją drogową, tzw. resztówki:

  • w części dotyczącej niezastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – jest prawidłowe,
  • w pozostałym zakresie – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 20 marca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie:

  • opodatkowania odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, wynikające z decyzji Wojewody (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej,
  • opodatkowania odszkodowania związanego z wcześniejszym rozwiązaniem umowy dzierżawy nieruchomości,
  • opodatkowania odszkodowania za szkody w uprawach rolnych,
  • opodatkowania odszkodowania za nabycie części nieruchomości pozostałej po nabyciu na cele związane z inwestycją drogową, tzw. resztówki.
W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W ramach prowadzonej działalności X Oddział w (...) (zwana także „Wnioskodawcą”) może wypłacać na rzecz uprawnionych do tego osób odszkodowania:

  1. za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości „wynikające z decyzji Wojewody (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zwanej w dalszej części „zrid”,
  2. za szkody związane z wcześniejszym rozwiązaniem umowy dzierżawy nieruchomości objętych zrid,
  3. za zniszczone plony w gospodarstwach rolnych obejmujące zarówno szkodę rzeczywistą (damnum emergens) oraz utracone korzyści (lucrum cessans) objętych zrid,
  4. za nabycie części nieruchomości pozostałej po nabyciu na cele związane z inwestycją drogową - tzw. resztówki.

Ad) 1

Na podstawie zrid w stosunku do niektórych działek ograniczono sposób korzystania z nich. Podstawą prawną do ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości jest treść art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 roku, Nr 193, poz. 1194 z późn. zm., zwanej w dalszej części „specustawą”). Rozdział 3 specustawy dotyczący nabywania nieruchomości pod drogi nie zawiera szczegółowych uregulowań dotyczących ustalenia odszkodowania za ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości i w tym m.in. zakresie na podstawie art. 23 specustawy odsyła do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 roku, Nr 102, poz.651 z późn. zm., zwaną w dalszej części „u.g.n.”). Zgodnie z art. 112 ust. 2 u.g.n. wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Zgodnie z zapisami - art. 124 ust. 3 u.g.n. Wnioskodawca ma zamiar przeprowadzić negocjacje w ramach których ma zamiar zaproponować właścicielowi nieruchomości, których ograniczenie dotyczy - odszkodowanie ustalone przez rzeczoznawcę majątkowego. W przypadku zgody na przyjęcie odszkodowania X Oddział w (...) wypłaci tej osobie ustalone odszkodowanie. W przypadku braku zgody właściciela na proponowaną wartość Wnioskodawca zgodnie z zapisami art. 124 ust. 3 u.g.n. wystąpi do właściwego starosty z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu w nieruchomości zgodnie z przepisami art. 128 i następnymi u.g.n.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, iż właściciele nieruchomości nabyli ich własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. W treści zapytania chodzi o osoby, które są właścicielami nieruchomości przez dłuższy czas.

Ad) 2

W związku z realizacją inwestycji drogowych Wnioskodawca może wypłacić odszkodowania za straty związane z rozwiązaniem umów dzierżawy nieruchomości znajdujących się w pasie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 specustawy jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została uprzednio wydzierżawiona, wynajęta lub użyczona, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do wypowiedzenia przez właściwego zarządcę drogi umowy dzierżawy, najmu lub użyczenia ze skutkiem natychmiastowym. Za straty poniesione na skutek rozwiązania umowy przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie to zatem przewidziane jest wprost przepisami specustawy, która w treści art. 23 specustawy odsyła do przepisów u.g.n.

Ponadto wskazano, że odszkodowania będą wypłacane na podstawie ugody o charakterze pozasądowym.

Ad) 3

W ramach swojej działalności Wnioskodawca może wypłacić odszkodowanie za zniszczone plony znajdujące się na nabywanych gruntach stanowiących gospodarstwo rolne. Wypłata odszkodowania odbywać się będzie na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych. Zakres zawieranych umów może obejmować zarówno szkodę rzeczywistą (damnum emergens) oraz utracone korzyści (lucrum cessans).

Ad) 4

W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca może na podstawie art. 13 ust. 3 specustawy nabywać część nieruchomości nienadających się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele od dotychczasowego właściciela (tzw. resztówki).

Z uzupełnienia do wniosku wynika, że odszkodowania są wypłacane osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.
  1. Czy przychód ustalony w pkt 1 niezależnie od tego, czy wypłacany jest przez Wnioskodawcę czy przez właściwego Starostę jest wolny od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f.... Czy Wnioskodawca nie ma obowiązku - wystawiania informacji PIT 8C...
  2. Czy przychód ustalony w pkt 2 jest wolny od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f.... Czy Wnioskodawca nie ma obowiązku wystawiania informacji PIT 8C...
  3. Czy przychód ustalony w pkt 3 jest wolny od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f.... Czy Wnioskodawca nie ma obowiązku wystawiania informacji PIT 8C...
  4. Czy przychód ustalony w pkt 4 jest opodatkowany... Czy Wnioskodawca ma obowiązek wystawiania informacji PIT 8C...

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone nr 4, dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania za nabycie części nieruchomości pozostałej po nabyciu na cele związane z inwestycją drogową, tzw. resztówki. Natomiast w dniu 20 czerwca 2012 r. wniosek w części dotyczącej podatku dochodowego został rozstrzygnięty odrębnymi interpretacjami indywidualnymi w zakresie opodatkowania odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, wynikające z decyzji Wojewody (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nr ILPB1/415-306/12-6/AA, opodatkowania odszkodowania związanego z wcześniejszym rozwiązaniem umowy dzierżawy nieruchomości, nr ILPB1/415-306/12-7/AA, opodatkowania odszkodowania za szkody w uprawach rolnych, nr ILPB1/415-306/12-8/AA.

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie nieruchomości w trybie art. 13 ust. 3 specustawy nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. Sprzedaż resztówki w trybie art. 13 ust. 3 nie jest sprzedażą na cele uzasadniające wywłaszczenie. Przychód ze sprzedaży resztówki będzie stanowił przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. Dochód z tego tytułu będzie podlegał opodatkowaniu na zasadach właściwych dla tego źródła przychodów. X Oddział w (...) będzie miała w tym zakresie obowiązek wystawienia informacji PIT 8C.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania odszkodowania za nabycie części nieruchomości pozostałej po nabyciu na cele związane z inwestycją drogową, tzw. resztówki w części dotyczącej niezastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznaje się za prawidłowe, w pozostałym zakresie uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zasady ustalania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zostały określone w art. 14 tej ustawy, który w ust. 1 stanowi że za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (...).

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy źródłami przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  4. innych rzeczy,

   - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Artykuł 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 tej ustawy, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

  • własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
  • własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Wobec powyższego, sprzedaż po wywłaszczeniu działki „resztowej”, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, na rzecz X, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie jest to sprzedaż na cele uzasadniające wywłaszczenie, pomimo ze działka „resztowa” sprzedana będzie na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Zwrócić należy również uwagę, że przepisy dotyczące zwolnień podatkowych, stanowiące wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, muszą być interpretowane ściśle, niedopuszczalna jest ich wykładnia rozszerzająca.

Reasumując, w świetle przedstawionych wyżej przepisów, przychód ze sprzedaży nieruchomości „resztowej”, powstałej w wyniku wywłaszczenia, a wykupionej przez X – nie będzie podlegał zwolnieniu na mocy art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, stanowisko Wnioskodawcy w tej części należało uznać za prawidłowe.

W przypadku zbycia nieruchomości „resztowej” powstały w ten sposób przychód u osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej zaliczyć należy do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W takim zatem przypadku na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek wystawienia informacji PIT-8C.

Stosownie bowiem do treści art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Obowiązek ten dotyczy jedynie podmiotów wypłacających należności lub świadczenia, o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, tj. zaliczanych do źródła przychodu, określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy, tj. innych źródeł.

W takim zatem przypadku, gdy wypłacane świadczenia zaliczane będą do źródła innego niż „inne źródła”, na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek wystawienia informacji PIT-8C.

Ponadto wskazać należy, iż mając na uwadze fakt, że przychody ze zbycia tzw. resztówek uzyskiwać będą osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, nie ma podstaw, aby przychód ten zaliczać do źródła jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w tej części należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.