IPPB2/415-980/14-6/MG | Interpretacja indywidualna

W zakresie ciążących na Spółce obowiązków informacyjnych w związku ze zmianą podmiotową po stronie dłużników związaną z przejęciem długu lub poręczenia.
IPPB2/415-980/14-6/MGinterpretacja indywidualna
  1. banki
  2. dług
  3. dłużnik
  4. kredyt
  5. obowiązek płatnika
  6. poręczenie
  7. przejęcie długu
  8. wierzytelność
  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) -> Pobór podatku lub zaliczek na podatek przez płatników -> Termin przekazywania zryczałtowanych zaliczek i podatków

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 10 grudnia 2014 r. (data wpływu 15 grudnia 2015 r.) oraz w uzupełnieniu z dnia 16 lutego 2015 r. (data nadania 17 lutego 2015 r., data wpływu 20 lutego 2015 r.) na wezwanie tut. organu z dnia 5 lutego 2015 r. (data nadania 5 lutego 2015 r., data doręczenia 11 lutego 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ciążących na Spółce obowiązków informacyjnych w związku ze zmianą podmiotową po stronie dłużników związaną z przejęciem długu lub poręczenia (pytanie Nr 3 wniosku) - jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ciążących na Spółce obowiązków informacyjnych w związku ze zmianą podmiotową po stronie dłużników związaną z przejęciem długu lub poręczenia (pytanie Nr 3 wniosku).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca (dalej: Bank) w ramach prowadzonej działalności bankowej prowadzi wewnętrzną politykę zarządzania wierzytelnościami trudnymi. Jednym z podstawowych elementów tej polityki jest postępowanie restrukturyzacyjne, rozumiane jako ogół czynności faktycznych i prawnych, modyfikujących warunki spłaty zadłużenia przez dłużnika, w celu odzyskania jak największej części wierzytelności Banku.

W przypadku osób fizycznych, restrukturyzacja ich zadłużenia następuje najczęściej poprzez zawarcie z zadłużonym Klientem tzw. umowy restrukturyzacyjnej m.in. w formie przewidującej redukcję całości lub części zadłużenia. Redukcja całości lub części wierzytelności może obejmować zarówno kwotę główną kredytu (pożyczki), jak i naliczone odsetki zwykłe bądź odsetki przypadające od nieterminowo regulowanych zobowiązań.

Podejmując określone działania restrukturyzacyjne wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej Bank działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.).

Dłużnikami w rozumieniu przepisów postępowania restrukturyzacyjnego są:

  1. kredytobiorca, pożyczkobiorca - dłużnik główny, tj. Klient, z którym Bank zawarł umowę, z której wynika dług podlegający spłacie, będący beneficjentem środków pieniężnych otrzymanych z tytułu umowy kredytu bądź pożyczki,
  2. poręczyciel - osoba, która zobowiązała się umownie do spłaty długu, nie będąca kredytobiorcą, pożyczkobiorcą, tzn. nie będąca beneficjentem środków pieniężnych otrzymanych z tytułu umowy kredytu, pożyczki.

Jeżeli Bank udziela kredytu (pożyczki) większej grupie osób wówczas stają się oni współkredytobiorcami (współpożyczkobiorcami). W stanie faktycznym, odpowiedzialność dłużników z tytułu zaciągniętego przez nich kredytu (pożyczki) ma charakter solidarny (w rozumieniu art. 366 Kodeksu cywilnego), o ile nie zostało to inaczej uregulowane w treści umowy kredytu (pożyczki). Redukcja zadłużenia wobec dłużnika (dłużników) występuje w różnorodnej postaci, uzależnionej od okoliczności związanych z procesem zarządzania daną wierzytelnością. Są to sytuacje, w których Bank uwzględniając indywidualną sytuację poszczególnych dłużników oraz ich aktywność w regulowaniu zadłużenia, zwalnia z obowiązku zapłaty odpowiednio całości lub części długu z tytułu udzielonego kredytu (pożyczki):

  • wszystkich kredytobiorców (pożyczkobiorców), rezygnując definitywnie z dochodzenia spłaty całości lub części długu, a w konsekwencji również zaprzestając dochodzenia całości lub części długu od poręczycieli,
  • tylko niektórych kredytobiorców (pożyczkobiorców) lub niektórych poręczycieli, od których imiennie zaprzestaje dochodzić długu, nie zmieniając przy tym kwoty długu i dochodząc go od pozostałych dłużników,
  • dotychczasowego kredytobiorcę (pożyczkobiorcę) albo dotychczasowego poręczyciela, w wyniku zmiany podmiotowej po stronie tego dłużnika (przejęcie długu, przejęcie poręczenia).

Bank decydując się na rezygnację z dochodzenia wierzytelności w stosunku do konkretnych dłużników, co do zasady, nie posiada wiedzy w zakresie treści stosunku zobowiązaniowego łączącego tych dłużników lub dotychczasowego dłużnika z podmiotem wstępującym w jego miejsce oraz o wynikających z niego wzajemnych rozliczeniach pomiędzy dłużnikami.

Umowa restrukturyzacyjna zawierana jest w formie zwolnienia z długu, o którym mowa w art. 508 Kodeksu cywilnego, bądź też przejęcia długu, którego znamiona określa art. 519 Kodeksu cywilnego. Wnioskodawca z tytułu dokonywanej na rzecz osób fizycznych redukcji zadłużenia sporządza informację PIT-8C i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazuje ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

Bank stosuje się w powyższym zakresie do indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 15 lutego 2008 r. (nr IPPB2/415-342/07-04/AK), wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.

Mając na uwadze opisany powyżej proces restrukturyzacji zadłużenia osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, Wnioskodawca powziął wątpliwości, co do zasadności wystawiania informacji PIT-8C w pewnych sytuacjach.

Przedmiotowy wniosek obarczony był brakami formalnymi, w związku z tym pismem z dnia 5 lutego 2015 r. Nr IPPB2/415-980/14-2/MG, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez doprecyzowanie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego poprzez wskazanie:

  • czy w sytuacji zmiany podmiotowej po stronie dłużników związanej z przejęciem długu lub poręczenia, o której mowa w pytaniu Nr 3 wniosku Wnioskodawca dokonuje umorzenia dla dotychczasowego dłużnika...

Wnioskodawca uzupełnił braki formalne wniosku w ustawowym terminie, pismem z dnia 16 lutego 2015 r. (data wpływu 20 lutego 2015 r.), w którym wyjaśnił, że w sytuacji zmiany podmiotowej po stronie dłużników związanej z przejęciem długu lub poręczenia, o której mowa w pytaniu Nr 3 przedmiotowego wniosku, zastosowanie znajduje przepis art. 519 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.). Zgodnie z tą regulacją osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu). Z kolei w myśl § 2 tego przepisu, przejęcie długu może nastąpić:

  1. przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią (przejemca długu) za zgodą dłużnika,
  2. przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią (przejemca długu) za zgodą wierzyciela.

Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że pytanie Nr 3 przedmiotowego wniosku dotyczy sytuacji, w której osoba trzecia (przejemca), niebędąca stroną umowy kredytu (pożyczki) lub poręczenia wstępuje w miejsce dotychczasowego dłużnika, który w związku z tym zostaje zwolniony od obowiązku świadczenia wobec Banku. W konsekwencji przejęcia długu lub poręczenia - przejemca staje się dłużnikiem Banku.

Należy podkreślić, iż umowa przejęcia długu (poręczenia) nie narusza treści istniejącego stosunku zobowiązaniowego, a jedynie powoduje zmianę osoby dłużnika. Tym samym Bank nie ponosi żadnego uszczerbku finansowego w wyniku zawarcia przedmiotowej umowy, gdyż kwota należnej wierzytelności może być w dalszym ciągu skutecznie egzekwowana od przejemcy długu lub poręczenia.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
  1. Czy w sytuacji, w której Bank redukuje (umarza) zadłużenie (częściowo lub całkowicie) w sposób, który wiąże się z definitywnym odstąpieniem od żądania jego spłaty od wszystkich dłużników, Bank udziela świadczenia stanowiącego przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, podlegający ujęciu w informacji PIT-8C:
    1. wyłącznie u dłużników będących uprzednio beneficjentami środków pieniężnych otrzymanych z tytułu umowy kredytu, pożyczki (tj. kredytobiorców, pożyczkobiorców)...
    2. w proporcji do udziału w długu, wynikającej z umowy kredytu (pożyczki), a w przypadku braku takiego ustalenia w umowie, w proporcji wynikającej z równego podziału kwoty zredukowanego (umorzonego) długu na liczbę kredytobiorców (pożyczkobiorców)...
  2. Czy w sytuacji, w której Bank indywidualnie decyduje o niedochodzeniu zapłaty długu od niektórych dłużników, lecz równocześnie wartość długu nie ulega zmniejszeniu i będzie on dochodzony od pozostałych dłużników, można uznać, że Bank w rzeczywistości udziela tym dłużnikom świadczenia, stanowiącego trwałe przysporzenie w ich majątku, podlegającego ujęciu w informacji PIT-8C, niezależnie od faktu istnienia stosunków zobowiązaniowych pomiędzy dłużnikami, które w sposób definitywny ukształtują się w związku z decyzją Banku...
  3. Czy w przypadku zmiany podmiotowej po stronie dłużników związanej z przejęciem długu lub poręczenia, w przypadku, gdy równocześnie wartość długu nie ulega zmniejszeniu i będzie on dochodzony od aktualnych (nowych) dłużników, można uznać, że Bank w rzeczywistości udziela świadczenia, stanowiącego trwałe przysporzenie dla ich majątku, podlegającego ujęciu w informacji PIT-8C, wystawionej na rzecz dotychczasowych dłużników (odstępujących od długu), niezależnie od faktu istnienia stosunków zobowiązaniowych pomiędzy dłużnikami, które w sposób definitywny ukształtują się w związku z decyzją Banku...

Interpretacja indywidualna wydana została w zakresie pytania Nr 3. W odniesieniu do pytania Nr 1 została wydana interpretacja indywidualna. W odniesieniu do pytania Nr 2 wniosku zostanie wydana odrębna interpretacja indywidualna.

Zdaniem Wnioskodawcy,

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej: UPDOF), przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Poprzez „inne nieodpłatne świadczenia” należy rozumieć wszelkiego rodzaju świadczenia, które są dokonywane bez pobrania jakiejkolwiek odpłatności. Wartość pieniężną „innych nieodpłatnych świadczeń” określa się na podstawie zasad określonych w art. 11 ust. 2, 2a i 2b UPODE.

Orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie definiowania nieodpłatnych świadczeń (m.in. wyrok NSA z dnia 29 października 1999 r., sygn. I SA/Gd 1290/98), wskazuje, iż przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne (tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu) przysporzenie majątku podatnika, mające konkretny wymiar finansowy.

Równocześnie przepis art. 20 ust. 1 UPDOF stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 UPDOF, uważa się w szczególności m.in. nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 UPDOF oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Natomiast w świetle zapisu art. 42a UPDOF osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika (informacja PIT-8C).

W ocenie Wnioskodawcy, odpowiedź na pytanie nr 1 brzmi: „TAK”, a zarówno na pytanie nr 2 i pytanie nr 3 - brzmi: „NIE”.

Ad. 3.

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji, w której dochodzi do zmiany podmiotowej po stronie dłużnika (przejęcie długu), na Banku nie ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C ze zwolnienia z długu względem dotychczasowego dłużnika.

Instytucję zmiany dłużnika regulują przepis art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu). W myśl § 2 art. 519 Kodeksu cywilnego, przejęcie długu może nastąpić:

  1. przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią (przejemca długu) za zgodą dłużnika,
  2. przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią (przejemca długu) za zgodą wierzyciela.

W kontekście powyższego należy podkreślić, że fakt samego przejęcia długu przez osobą trzecią nie oznacza, że dotychczasowy dłużnik uzyskuje niejako „automatycznie” przysporzenie majątkowe. Dopiero znajomość treści stosunku prawnego łączącego dotychczasowego dłużnika z przejemcą długu i wynikających z tego stosunku wzajemnych rozliczeń pozwalałaby jednoznacznie określić, czy po stronie dotychczasowego dłużnika dochodzi do uzyskania rzeczywistej i wymiernej korzyści finansowej, czy też dotychczasowy dłużnik zobowiązany jest do spełnienia określonego świadczenia względem przejemcy długu.

Tożsame stanowisko zajął również Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 13 sierpnia 2013 r. (nr ILPB2/415-450/13-5/WS), w której stwierdził, iż: „Skoro zatem Zainteresowana nie uzyskuje kosztem majątku Banku korzyści majątkowej w wysokości odpowiadającej kwocie kredytu stanowiącej przedmiot zwolnienia z długu, gdyż w chwili dokonania ww. czynności prawnej nastąpi jedynie zmiana stron umów kredytowych (kredytobiorcami zostaną kupujący, którzy odpowiadają za spłatę kredytu zaciągniętego przez Wnioskodawczynię) - nie można uznać, iż w związku ze zwolnieniem z długu po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychód podlegający opodatkowaniu.

W przeciwnym wypadku Bank zobowiązany byłby do ujęcia w formularzu PIT-8C informacji o możliwości uzyskania przychodu, a nie rzeczywiście uzyskanym przez dotychczasowego dłużnika przychodzie, co z kolei stałoby w sprzeczności z ogólną definicją przychodu podatkowego, o której mowa w art. 11 ust. 1 UPDOF.

Niemniej jednak należy zauważyć, iż w sytuacji, w której dotychczasowy dłużnik w wyniku przejęcia długu faktycznie uzyskiwałby rzeczywistą i wymierną korzyść finansową, to podmiotem „dokonującym wypłaty należności lub świadczeń” na rzecz dotychczasowego dłużnika, zgodnie z treścią art. 42a UPDOF, byłby nie Bank, lecz przejemca długu. Zatem na przejemcy długu ciążyłby obowiązek sporządzenia i przesłania informacji PIT-8C, o ile spełniałby pozostałe warunki podmiotowe zawarte w ustawie (jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną albo jej jednostką organizacyjną, lub jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej).

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że również w sytuacji zmiany podmiotowej po stronie poręczyciela (przejęcie poręczenia) Bank nie będzie zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-8C na rzecz dotychczasowego poręczyciela.

Mając na uwadze przywołane powyżej regulacje prawne należy zauważyć, że w wyniku zawarcia umowy kredytu (pożyczki) poręczyciel nie uzyskuje żadnej realnej korzyści finansowej, gdyż nie jest beneficjentem środków pieniężnych wynikających z umowy kredytu (pożyczki). Środki finansowe te przekazywane są bowiem na rzecz kredytobiorcy (pożyczkobiorcy) a nie poręczyciela. Co więcej, majątek poręczyciela wręcz ulega uszczupleniu w sytuacji gdy spłaca dług w przypadku niewypłacalności kredytobiorcy (pożyczkobiorcy).

Zatem w ocenie Banku, zmiana poręczyciela (przejęcie poręczenia), skutkująca zwolnieniem dotychczasowego poręczyciela z obowiązku zapłaty długu, w trybie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, nie prowadzi do powstania przychodu po jego stronie, w konsekwencji czego na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C.

Reasumując, powyższe rozważania w części dotyczącej stanowiska Wnioskodawcy, podkreślić należy, iż z punktu widzenie zasady racjonalnego ustawodawcy wątpliwym wydaje się fakt, aby niejasne i nieostre sformułowanie przez ustawodawcę treści art. 42a UPDOF, powinno służyć ponoszeniu ciężaru podatkowego przez podatników, czy kilkukrotnemu opodatkowywaniu tego samego świadczenia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Niniejsza interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska Wnioskodawcy wyłącznie w zakresie obowiązków ciążących na Wnioskodawcy w odniesieniu do zadanego pytania Nr 3, natomiast organ podatkowy nie dokonał oceny stanowiska Wnioskodawcy w kwestii ewentualnych obowiązków przejemcy długu.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Odnośnie powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji organu podatkowego - należy wskazać, że orzeczenie to nie jest wiążące dla tutejszego organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnej, indywidualnej sprawy, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie w każdej z nich zawarte jest wiążące. W związku z tym, organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami – nie tylko innych organów podatkowych, jednak nie stosują wprost tych rozstrzygnięć także i z tego powodu, że nie stanowią one materialnego prawa podatkowego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.

© 2011-2016 Interpretacje.org
StrukturaWybrane zagadnieniaSerwis
Działy przedmiotowe
Komentarze podatkowe
Najnowsze interpretacje
Aport
Gmina
Koszty uzyskania przychodów
Najem
Nieruchomości
Obowiązek podatkowy
Odszkodowania
Pracownik
Prawo do odliczenia
Projekt
Przedsiębiorstwa
Przychód
Różnice kursowe
Sprzedaż
Stawki podatku
Świadczenie usług
Udział
Zwolnienia przedmiotowe
Aktualności
Informacje o serwisie
Kanały RSS
Reklama w serwisie
Serwis zawiera interpretacje podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansów, na które składają się: interpretacje indywidualne oraz interpretacje ogólne wydane na podstawie art. 14a oraz art. 14b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), jak również informacje o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego (interpretacje podatkowe wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2007 r.), a także wybrane orzeczenia dotyczące problematyki podatkowej.