2461-IBPB-2-1.4515.236.2016.1.JWe | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach,
W przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia jest m. in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy prowadzony dla innego, niż obdarowany, podmiotu, ale na rzecz osoby obdarowanej.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 8 lipca 2016 r. (data wpływu Organu – 12 lipca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny składników majątkowych – jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 12 lipca 2016 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny składników majątkowych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 17 marca 2016 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem podpisała akt notarialny, na mocy którego małżonkowie nabyli lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 59,48 m2. Następnie, 29 marca 2016 r. zawarli umowę darowizny z Ojcem Wnioskodawczyni (I linia pokrewieństwa), na mocy której Wnioskodawczyni i jej mężowi zostały podarowane środki finansowe potrzebne na pokrycie pierwszej wpłaty związanej z zakupem nieruchomości, w wysokości 100.000 zł.

Całość środków została przekazana bezpośrednio przelewem na rachunek powierniczy, który został otwarty w banku developera, z którego pobierane są wpłacone pieniądze. Zostały wykonane dwie wpłaty. Pierwsza w wysokości 18.000 zł tytułem: „opłata za miejsce postojowe nr 273 za A.W. i D.T.” oraz druga wpłata w wysokości 82.000 zł tytułem: „pierwsza wpłata za lokal mieszkalny (...) za A.W. i D.T.”.

W chwili obecnej Wnioskodawczyni wraz z mężem są najemcami pokoju i są zameldowani w swoich rodzinnych domach. W przyszłym roku zameldują się w nowym mieszkaniu i nie będą czerpać z niego korzyści finansowych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w związku z tym, że pieniądze zostały przeznaczone na nieruchomość Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek od darowizny?

Jeżeli Wnioskodawczyni powinna zapłacić taki podatek – jaka jest podstawa opodatkowania oraz jaką stawkę podatku powinna zapłacić?

Czy Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek od darowizny w przypadku, gdy otrzymała już od Ojca, niecałe 3 lata temu, darowiznę w wysokości przekraczającej kwotę 9.637 zł?

Zdaniem Wnioskodawczyni nie powinna płacić podatku, ponieważ pieniądze przekazane zostały na nieruchomość (art. 16).

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2016 r., poz. 205, ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m. in. darowizny.

Art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Jak wynika z art. 9 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca (art. 14 ust. 1 cyt. ustawy). Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe – art. 14 ust. 2 cyt. ustawy. W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Jak wynika z przywołanych przepisów, nabycie tytułem darowizny podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Ustawodawca przewidział jednakże, w ściśle określonych przypadkach, zwolnienie z tego podatku.

I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 9.637 zł od jednego darczyńcy, a od wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 19.274 zł w okresie 5 lat od daty pierwszej darowizny, jeżeli pieniądze te lub rzeczy obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami.

Natomiast stosownie do art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

  1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
  2. w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo -kredytowej lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 cyt. ustawy).

Z kolei z art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

  1. wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
  2. gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Z treści wniosku wynika, że w dniu 17 marca 2016 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem podpisała akt notarialny, na mocy którego małżonkowie nabyli lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 59,48 m2. W dniu 29 marca 2016 r. małżonkowie zawarli umowę darowizny z Ojcem Wnioskodawczyni, na mocy której Wnioskodawczyni i jej mężowi zostały podarowane środki finansowe potrzebne na pokrycie pierwszej wpłaty związanej z zakupem nieruchomości, w wysokości 100.000 zł. Całość środków została przekazana bezpośrednio przelewem na rachunek powierniczy, który został otwarty w banku developera, z którego pobierane są wpłacone pieniądze.

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że darowizna otrzymanych środków pieniężnych skorzysta ze zwolnienia na podstawie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż środki finansowe zostały przekazane na nieruchomość.

Z art. 16 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynika iż, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie – w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej – nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

Z powyższym stanowiskiem Wnioskodawczyni – w świetle przywołanych przepisów – Organ nie może się zgodzić. Art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, do którego odwołuje się Wnioskodawczyni, dotyczy nabycia m.in. w drodze darowizny zasobów mieszkaniowych, ściśle w nim wymienionych (w tym lokalu mieszkaniowego stanowiącego odrębną nieruchomość). Jak wynika z opisu stanu faktycznego przedmiotem darowizny otrzymanej przez Wnioskodawczynię od Ojca są środki pieniężne a nie lokal mieszkalny. Powołany przez Wnioskodawczynię przepis nie ma więc zastosowania w opisanej sprawie. Nie ma więc racji Wnioskodawczyni, powołując się na art. 16 cyt. ustawy, że nie powinna płacić podatku z uwagi na przeznaczenie otrzymanych środków na nieruchomość.

Podkreślić jednakże należy, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym, po spełnieniu prawnie określonych przesłanek, zastosowanie może znaleźć zwolnienie określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, z uwagi na fakt, że Wnioskodawczyni środki finansowe otrzymała od Ojca, czyli osoby wymienionej w art. 4a ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy.

W celu ustalenia, czy w opisanym we wniosku stanie faktycznym spełnione są warunki do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania należy przeanalizować przesłanki wskazane w przepisach prawa.

Z treści przepisu art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

  1. otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
  2. złożenie na druku SD-Z2 zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);
  3. udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo -kredytowej lub przekazem pocztowym.

Jak z powyżej przywołanych przepisów wynika, w przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia jest m.in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy prowadzony dla innego, niż obdarowany, podmiotu, ale na rzecz osoby obdarowanej. Jak bowiem wskazał Minister Finansów w interpretacji ogólnej nr PL/LM/834/10/BNJ/12/41 z dnia 15 lutego 2012 r. w sprawie stosowania przepisów art. 4a pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, warunek określony w przepisie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jest spełniony także wtedy, gdy nabywca udokumentuje ich otrzymanie dowodem przekazania bezpośrednio na rachunek dewelopera w wykonaniu zawartej z nim umowy.

Z treści złożonego wniosku wynika, że darowane przez Ojca środki zostały przekazane bezpośrednio przelewem na rachunek bankowy (powierniczy) dewelopera.

W konsekwencji, opisana we wniosku darowizna środków pieniężnych może skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jeśli spełnione zostaną wszystkie przesłanki warunkujące skorzystanie z tej ulgi, a więc dokonane zostanie zgłoszenie ww. nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli daty dokonania przez darczyńcę przelewu środków pieniężnych na rachunek bankowy dewelopera.

W przypadku niespełnienia przesłanek określonych tym przepisem otrzymanie przez Wnioskodawczynię środków (czyli połowa kwoty darowanej, skoro obdarowanymi są Wnioskodawczyni i jej mąż) podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, tj. przy uwzględnieniu powołanych zapisów art. 9, art. 14 oraz z zastosowaniem zwolnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy. Stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy otrzymane środki podlegają opodatkowaniu według stawki:

Tabela – załącznik PDF – strona 1

Mając na uwadze przywołane przepisy, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.