0111-KDIB4.4014.230.2018.3.LB | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Czy w związku z planowanym działem spadku dokonanym w ww. sposób, w którym Wnioskodawczyni (i podobnie jednej z jej córek) przypadnie majątek przekraczający udział w spadku, przy jednoczesnym braku spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców, po stronie Wnioskodawczyni wystąpi obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 29 czerwca 2018 r. (data wpływu – 04 lipca 2018 r.), uzupełnionym 07 sierpnia 2018 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 04 lipca 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności.

Z uwagi na fakt, że wniosek nie spełnił wymogów formalnych, w piśmie z 24 lipca 2018 r. wezwano do jego uzupełnienia.

Wniosek uzupełniono 07 sierpnia 2018r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W styczniu 2018 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni. Zmarły nie pozostawił testamentu. Na mocy wydanego w maju 2018 r. postanowienia sądu, spadek po zmarłym nabyli na mocy ustawy Wnioskodawczyni, jej dwie córki i syn – każdy po 1/4 części spadku. Postanowienie to uprawomocniło się w czerwcu 2018 r. W skład spadku wchodzą następujące przedmioty:

  • własność działki budowlanej o wartości 80.000 zł (majątek odrębny spadkodawcy),
  • udział 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego o wartości 90.000 zł (które to prawo o łącznej wartości 180.000 zł objęte było wspólnością majątkową małżeńską spadkodawcy i Wnioskodawczyni i po jego śmierci 1/2 wchodzi w skład spadku),
  • udział 1/4 we własności samochodu osobowego o wartości 800 zł (jako że udział 1/2 we własności samochodu o wartości auta 3200 zł objęty był wspólnością majątkową małżeńską spadkodawcy i Wnioskodawczyni i po jego śmierci połowa tego udziału, a więc 1/4 we własności samochodu wchodzi do spadku).

Wnioskodawczyni i pozostali spadkobiercy zamierzają złożyć – nie później niż 6 miesięcy od prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku – zgłoszenie do właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie nabycia spadku (formularz SD-Z2), zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, celem uzyskania zwolnienia w zakresie tego podatku. Na zgłoszeniach każdy ze spadkobierców planuje wskazać następujące elementy nabywanego spadku: udział 1/4 we własności działki budowlanej o wartości 20.000 zł (łączna wartość działki wynosi 80.000 zł), udział 1/8 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu o wartości 22.500 zł, co do którego spadkodawcy przypadała 1/2 własności o wartości 90.000 zł, udział 1/16 we własności samochodu osobowego o wartości 200 zł (łączna wartość przypadającego spadkodawcy udziału 1/4 we własności samochodu wynosi 800 zł). Jednocześnie Wnioskodawczyni i pozostali spadkobiercy planują dokonać zgodnego sądowego działu spadku i zniesienia współwłasności w odniesieniu do poszczególnych składników majątku, przy czym na mocy tej czynności niektórzy spadkobiercy otrzymają taką część majątku, która nie odpowiada ich udziałowi (będzie wyższa) i nie jest planowane nałożenie żadnych spłat czy dopłat dla pozostałych spadkobierców. W ramach tego „nierównego” działu spadku Wnioskodawczyni i jej rodzina planują:

  • przyznać na wyłączną własność dla jednej z córek Wnioskodawczyni wchodzącą w skład spadku działkę budowlaną, bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców,
  • przyznać wyłącznie dla Wnioskodawczyni wchodzący w skład spadku udział 1/2 udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego , bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców,
  • przyznać wyłącznie dla Wnioskodawczyni wchodzący w skład spadku udział 1/4 we własności samochodu osobowego, bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców.

W wyniku takiego podziału Wnioskodawczyni i jedna z jej córek nabędą spadek ponad udział przypadający im i wynikający z dziedziczenia ustawowego.

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w związku z planowanym działem spadku dokonanym w ww. sposób, w którym Wnioskodawczyni (i podobnie jednej z jej córek) przypadnie majątek przekraczający udział w spadku, przy jednoczesnym braku spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców, po stronie Wnioskodawczyni wystąpi obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat. Obowiązek podatkowy ciąży przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności (art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Podstawę zaś opodatkowania stanowi przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

Wnioskodawczyni przywołując powyższe przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stwierdziła że dział spadku (bez znaczenia czy jest sądowy czy umowny), podobnie jak w przypadku zniesienia współwłasności, podlega opodatkowaniu pod warunkiem, że w jego ramach ustalono spłatę lub dopłatę. W braku dopłaty lub spłaty zniesienie współwłasności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym, Wnioskodawczyni uważa, że w jej sytuacji (i podobnie jej córki) w przypadku gdy dział spadku zostanie dokonany nieodpłatnie tzn. Wnioskodawczyni nie będzie zobowiązana do żadnych spłat i dopłat na rzecz pozostałych spadkobierców, których udziały w przedmiotach należących do spadku de facto zostaną na nią przeniesione, takie nabycie nie podlega opodatkowaniu podatkiem w podatku od czynności cywilnoprawnych..

Z uwagi na zakres niniejszej interpretacji przywołano powyżej tę część stanowiska Wnioskodawczyni, która objęta jest zakresem niniejszej interpretacji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać, że niniejsza interpretacja stanowi ocenę stanowiska Wnioskodawczyni tylko i wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1150) , podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne: :

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z treści wniosku wynika, że w maju 2018 r. Wnioskodawczyni wraz z jej dwiema córki i synem na mocy postanowienia sądu nabyli spadek po zmarłym mężu Wnioskodawczyni – każdy po 1/4 części spadku. Wnioskodawczyni i pozostali spadkobiercy planują dokonać zgodnego sądowego działu spadku i zniesienia współwłasności w odniesieniu do poszczególnych składników majątku, przy czym na mocy tej czynności niektórzy spadkobiercy otrzymają taką część majątku, która nie odpowiada ich udziałowi (będzie wyższa).

Wnioskodawczyni i jej rodzina planują:

  • przyznać na wyłączną własność dla jednej z córek Wnioskodawczyni wchodzącą w skład spadku działkę budowlaną, bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców,
  • przyznać wyłącznie dla Wnioskodawczyni wchodzący w skład spadku udział 1/2 udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego , bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców,
  • przyznać wyłącznie dla Wnioskodawczyni wchodzący w skład spadku udział 1/4 we własności samochodu osobowego, bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierców.

W wyniku takiego podziału Wnioskodawczyni i jedna z jej córek nabędą spadek ponad udział przypadający im i wynikający z dziedziczenia ustawowego i nie jest planowane nałożenie żadnych spłat czy dopłat dla pozostałych spadkobierców.

Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. W art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlega zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego jasno wynika, iż planowane zniesienie współwłasności nastąpi bez spłat i dopłat. Jeżeli zatem istotnie zniesienie współwłasności nastąpi bez spłat i dopłat to jako czynność niewymieniona w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.

Stanowisko Wnioskodawczyni należało więc uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Końcowo wskazać należy, iż przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem została wydana wyłącznie dla Wnioskodawcy. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretacje indywidualną). Funkcja ochronna płynąca z przedmiotowej interpretacji, wynikająca z przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej, zgodnie z uprawnieniami Organu interpretacyjnego nadanymi przez art. 14b § 1 tejże ustawy ma zastosowanie wyłącznie dla Wnioskodawcy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.