0114-KDIP3-2.4011.286.2018.2.MM | Interpretacja indywidualna

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
Skutków podatkowych objęcia certyfikatów inwestycyjnych zamkniętego funduszu inwestycyjnego za wkład pieniężny po wartości wynikającej z warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 25 kwietnia 2018 r. (data wpływu 2 maja 2018 r.) uzupełnionym pismem z dnia 27 czerwca 2018 r. (data wpływu 3 lipca 2018 r.) na wezwanie znak: 0114-KDIP3-2.4011.286.2018.1.MK z dnia 18 czerwca 2018 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych objęcia certyfikatów inwestycyjnych zamkniętego funduszu inwestycyjnego za wkład pieniężny po wartości wynikającej z warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty – jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 2 maja 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych objęcia certyfikatów inwestycyjnych zamkniętego funduszu inwestycyjnego za wkład pieniężny po wartości wynikającej z warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym, który podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca planuje objąć certyfikaty inwestycyjne funduszu inwestycyjnego zamkniętego aktywów niepublicznych (dalej: „FIZ”) nowej emisji.

Objęcie certyfikatów inwestycyjnych FIZ nowej emisji przez Wnioskodawcę nastąpi zgodnie z warunkami nowej emisji certyfikatów inwestycyjnych.

W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca uzupełnił opis zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej wskazując, że wynikająca z warunków nowej emisji cena emisyjna certyfikatów inwestycyjnych obejmowanych przez Wnioskodawcę może odbiegać od przypadającej na certyfikat inwestycyjny wartości aktywów netto funduszu (tzw. WANCI), tj. może być niższa od przypadającej na certyfikat inwestycyjny wartości aktywów netto funduszu.

Ponieważ złożony wniosek zawierał braki formalne, tutejszy organ podatkowy pismem z dnia 18 czerwca 2018 r. Nr znak: 0114-KDIP3-2.4011.286.2018.1.MK wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

  • wskazanie jakiego rodzaju, tj.: zaistniałego stanu faktycznego czy zdarzenia przyszłego dotyczy przedmiotowy wniosek.

Uzupełnienie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego poprzez wskazanie:

  • Czy oferta FIZ dotycząca objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane przez Wnioskodawcę certyfikaty inwestycyjne jest/będzie skierowana do wszystkich klientów funduszu?
  • W jaki sposób Wnioskodawca obejmie certyfikaty inwestycyjne w FIZ (wniesienie wkładu niepieniężnego, nabycie za gotówkę itp.)?
  • Czy cena certyfikatów inwestycyjnych obejmowanych przez Wnioskodawcę będzie niższa od przypadającej na certyfikat inwestycyjny wartości aktywów netto funduszu? Powyższa informacja została podana w sformułowanym we wniosku pytaniu i stanowisku Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, natomiast powinna być zawarta w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego mającego być przedmiotem interpretacji indywidualnej.

Braki uzupełniono w wyznaczonym terminie (data nadania 27 czerwca 2018 r.). W kwestii doprecyzowania wyjaśniono, że:

  • przedmiotowa sprawa przedstawiona we wniosku dotyczy wyłącznie jednego zdarzenia przyszłego. Błędnie wskazano we wniosku, że sprawa dotyczy zarówno zaistniałego stanu faktycznego jak i zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym do wniosku o wydanie interpretacji została dołączona opłata w prawidłowej wysokości 40 zł i nie ma konieczności jej uzupełniania.

W uzupełnienia przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wskazano, że:

  • Oferta FIZ dotycząca objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ skierowana zostanie do wszystkich uczestników FIZ.
  • Wnioskodawca planuje objąć certyfikaty inwestycyjne FIZ nowej emisji w zamian za wkład pieniężny.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy objęcie przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych po wartości wynikającej z warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty, spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, objęcie przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych FIZ po cenie emisyjnej wynikającej z warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych, która to cena będzie niższa od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jednocześnie, art. 11 ust. 2b ustawy o PIT stanowi, że w przypadku, gdy świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Co do wartości świadczenia, art. 11 ust. 2a ustawy o PIT stanowi, że wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

  1. jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
  2. jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
  3. jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
  4. w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Wnioskodawca wskazuje, że ustawa o PIT nie definiuje pojęcia „nieodpłatne świadczenie”. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie „nieodpłatne świadczenie” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2010 r. sygn. akt II FPS 1/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na kryterium wymiernej korzyści przy ustalaniu czy podatnik otrzymał nieodpłatne świadczenie, zwrócił również uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r., wydanym w sprawie o sygnaturze K 7/13 (treść wyroku wraz z uzasadnieniem dostępna na stronie internetowej trybunal.gov.pl). Świadczenie częściowo odpłatne występuje zaś, gdy wartość odpłaty nie równoważy wartości otrzymanego świadczenia (por. J. Grabarczyk, Opodatkowanie przychodów z nieodpłatnych świadczeń, ABC 2009, Lex Omega).

Dla ustalenia zatem, czy dane zdarzenie powoduje powstanie przychodu w związku z otrzymaniem świadczenia odpłatnego bądź częściowo odpłatnego, niezbędne jest: (1.) ustalenie czy świadczenie miało miejsce, (2.) ustalenie czy miało miejsce otrzymanie świadczenia przez podatnika, (3.) ustalenie czy w związku z otrzymaniem świadczenia, podatnik otrzymał wymierną korzyść kosztem innego podmiotu.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w momencie objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ nowej emisji po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty (1.) nie dojdzie do spełnienia na rzecz Wnioskodawcy jakiegokolwiek świadczenia skutkującego powstaniem przychodu podatkowego, jak też (2.) Wnioskodawca nie otrzyma korzyści kosztem jakiegokolwiek innego podmiotu, polegającej na zwiększeniu jej majątku lub zmniejszeniu jej zobowiązań.

Stanowisko zgodnie z którym objęcie papierów wartościowych (akcji, certyfikatów inwestycyjnych), bądź też udziałów w spółkach nie spowoduje powstania przychodu w momencie ich objęcia jest wyrażane w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych oraz w interpretacjach indywidualnych przepisów prawa podatkowego, przykładowo w:

  • wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2089/15: „uznanie, iż przychód powstaje już w momencie objęcia akcji jako równowartość ceny rynkowej nabytych nieodpłatnie papierów wartościowych prowadziłoby do podwójnego opodatkowania części dochodu”,
  • wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. III SA/Wa 245/16: „Zgodnie z poglądami wyrażonymi we wskazanych wyżej wyrokach, treść art. 17 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust.1 i art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. daje podstawy do wyprowadzenia wniosku, że objęcie udziałów (również w zamian za wkład pieniężny) jest neutralne podatkowo w dacie tego zdarzenia, ale podlega opodatkowaniu w momencie odpłatnego zbycia udziałów, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Dopiero w tym momencie ujawnia się bowiem rzeczywisty przychód z objęcia udziałów.”,
  • interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 stycznia 2018 r., o sygnaturze ITPB1/415-998/13/18-S/AK, w której organ podatkowy potwierdził, iż: „w momencie objęcia udziałów w Spółce nie powstanie po jego stronie dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dochód związany z objętymi udziałami powstanie dopiero w momencie ich zbycia w celu umorzenia. Przedmiotowy dochód, jako dochód należący do źródła „kapitały pieniężne” opodatkowany zostanie stawką 19%’’,
  • Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, w dniu 10 października 2012 r., o sygnaturze ILPB2/415-662/12-2/JK, w której organ podatkowy potwierdził, iż: „w momencie nabycia udziałów w przedstawionych warunkach po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód lub dochód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych”,
  • Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, w dniu 3 lipca 2012 r., o sygnaturze IPTPB2/415-287/12-2/KR, w której organ podatkowy potwierdził iż: „W przedstawionym stanie faktycznym przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie odpłatnego zbycia tych udziałów, wówczas ich cena nabycia będzie stanowić koszt uzyskania tego przychodu, zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym dopiero w dacie sprzedaży udziałów powstanie przychód do opodatkowania w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie w dacie objęcia nowych udziałów w zamian za wkład pieniężny”,
  • Interpretacji indywidualnej, wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w dniu 23 sierpnia 2012 r., o sygnaturze IPPB2/415-619/12-2/AS, w której organ podatkowy potwierdził, iż: „Wnioskodawca rozpozna dochód związany z udziałami, które w przeszłości objął w Spółce, dopiero w momencie ich odpłatnego zbycia. Moment objęcia udziałów w Spółce przez nowego wspólnika (Udziałowca) w zamian za wkład pieniężny nie rodzi skutków prawnopodatkowych na gruncie ustawy PIT po stronie Wnioskodawcy”,
  • Interpretacji indywidualnej, wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w dniu 5 października 2011 r., o sygnaturze IPPB2/415-658/11-2/AS, w której organ podatkowy potwierdził, iż: „(...) w momencie objęcia udziałów/akcji Spółki w zamian za wkład pieniężny nie powstaje po stronie Wnioskodawcy dochód i w związku z tym nie będzie on zobowiązany do zapłaty podatku z tego tytułu. Dochód nie powstanie tym bardziej w momencie wyceny objętych udziałów. Żadne ze wskazanych zdarzeń nie rodzi obowiązku w podatku dochodowym od osób fizycznych”,
  • interpretacji indywidualnej, wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, w dniu 5 maja 2011 r., o sygnaturze ILPB3/423-57/11-2/JG, w której organ podatkowy potwierdził, iż: „(..)przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja ustalania przychodów i kosztów dotyczących zbycia udziałów / akcji w spółkach kapitałowych, prowadzi do wniosku, iż dochód związany z udziałami powstaje dopiero w momencie ich zbycia (wcześniej w momencie wypłaty dywidendy). Do powstania dochodu nie dojdzie zatem w momencie obejmowania udziałów / akcji. Cechą papierów wartościowych (w tym udziałów / akcji w spółkach kapitałowych) jest bowiem to, iż generują one przychód w przyszłości, a nie w momencie ich nabycia. Wobec tego nie ma podstawy do uznania, iż podatnik nabywający udział jest obowiązany do wykazania dla celów podatkowych przychodu już w momencie tej transakcji, także w sytuacji, gdy wartość nominalna objętych udziałów / akcji jest niższa od wartości majątku spółki przypadającego na udziałowca”,
  • podobnie w wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu interpretacji indywidualnej w dniu 7 lipca 2010 r., o sygnaturze: ILPB2/415-484/10-3/WM, w której organ podatkowy potwierdził, iż: „Wobec tego nie ma podstawy do uznania, iż podatnik nabywający udziały jest obowiązany do wykazania dla celów podatkowych przychodu już w momencie tej transakcji”.

Dodatkowo Wnioskodawca podkreśla, że w związku z transakcją objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ w zamian za wkład pieniężny, nie otrzyma żadnego świadczenia, które mogłoby rodzić po jego stronie skutki podatkowe w momencie objęcia certyfikatów inwestycyjnych. Jak już zostało to wskazane wyżej, samo objęcie certyfikatów inwestycyjnych nie stanowi zdarzenia kreującego skutki podatkowe. Jednocześnie zaś Wnioskodawca, w związku z transakcją objęcia certyfikatów inwestycyjnych nie otrzyma żadnego innego świadczenia. W szczególności, za takie świadczenie nie może zostać uznane samo ustalenie przez Zgromadzenie Inwestorów ceny emisyjnej, za jaką certyfikaty inwestycyjne miałyby zostać przez Wnioskodawcę objęte na poziomie niższym od przypadającej na certyfikat inwestycyjny wartości aktywów netto funduszu (tzw. WANCI). Samej decyzji Zgromadzenia Inwestorów o przyznaniu certyfikatów inwestycyjnych po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty inwestycyjne nie sposób utożsamiać z jakimkolwiek świadczeniem na rzecz Wnioskodawcy, stąd nie można mówić o otrzymaniu przez Wnioskodawcę w momencie objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ jakiegokolwiek świadczenia, skutkującego powstaniem przychodu w chwili objęcia certyfikatów inwestycyjnych.

Wnioskodawca wskazuje, że objęcie przez niego certyfikatów inwestycyjnych FIZ nie będzie wiązać się, w momencie objęcia certyfikatów inwestycyjnych, z otrzymaniem jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego, rozumianego jako zwiększenie jego majątku lub zmniejszenie jego zobowiązań. Wnioskodawca podkreśla, że zdarzeniami wywołującymi skutki podatkowe, związanymi z posiadaniem przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych FIZ będą dopiero, przykładowo: osiąganie zysków z praw związanych z certyfikatami inwestycyjnymi lub też sprzedaż certyfikatów inwestycyjnych. Wszystkie te zdarzenia będą jednak miały miejsce już po objęciu certyfikatów inwestycyjnych.

Nadto, Wnioskodawca wskazuje, że uznanie, iż w momencie objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ u Wnioskodawcy powstaje przychód z tytułu otrzymania częściowo odpłatnego świadczenia, skutkowałoby podwójnym opodatkowaniem tego samego przychodu. Wynika to z faktu, iż w przypadku odpłatnego zbycia certyfikatów inwestycyjnych FIZ przez Wnioskodawcę od uzyskanego z tego tytułu przychodu Wnioskodawca nie mógłby odliczyć wartości częściowo odpłatnego świadczenia. Możliwość taką wyłącza bowiem art. 30b ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT, który w specyficzny sposób określa możliwe do uwzględnienia przy sprzedaży certyfikatów inwestycyjnych koszty uzyskania przychodów. Wskazując na sposób obliczenia dochodu ze zbycia certyfikatów inwestycyjnych, powołany przepis pozwala na odliczenie kosztów uzyskania przychodów, określonych na podstawie art. 22 ust. 1f i ust. 1g, art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 ustawy o PIT. Wskazany przepis, jako przepis szczególny, wyłącza zatem zastosowanie art. 22 ust. 1d ustawy o PIT, pozwalającego na uznanie za koszt uzyskania przychodów wartości przychodu z tytułu otrzymania częściowo odpłatnego świadczenia.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż wartość certyfikatów inwestycyjnych FIZ jest wartością zmienną. Nie można wykluczyć, iż nawet w przypadku objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu, późniejszy spadek wartości tych certyfikatów inwestycyjnych, byłby na tyle znaczący, iż doprowadziłby do sytuacji, w której cena zbycia certyfikatów inwestycyjnych byłaby niższa niż cena ich nabycia. Wówczas w istocie rzeczy mielibyśmy do czynienia nie z dochodem, lecz ze stratą, ponieważ koszty uzyskania przychodów przewyższałyby uzyskane przychody. Gdyby więc uprzednio, to jest w momencie objęcia certyfikatów inwestycyjnych, nastąpiło już opodatkowanie dochodu rozumianego jako różnica pomiędzy ceną rynkową certyfikatów inwestycyjnych, a ceną ich objęcia, to Wnioskodawca zapłaciłby podatek, pomimo iż w sensie ekonomicznym i prawnym poniósł stratę, która nie podlegałaby w takim razie odliczeniu od przychodu uzyskanego z innego źródła przychodów. Ponadto wskazać należy, że certyfikaty inwestycyjne są papierami wartościowymi inkorporującymi zarówno prawa, jak i obowiązki inwestora w stosunku do FIZ. Moment uzyskania dochodu z certyfikatów inwestycyjnych nie jest tożsamy z momentem ich objęcia. Cechą papierów wartościowych, jest to, iż generują dochód w przyszłości: w postaci zysków, czy też - w przypadku ich odpłatnego zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na objęcie udziałów. W momencie zaś objęcia certyfikatów inwestycyjnych poniżej ich wartości rynkowej przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne. Nabywając udziały podatnik nabywa bowiem określone uprawnienia niemajątkowe i majątkowe, których realizacja dopiero w przyszłości może wiązać się z przysporzeniem majątkowym (otrzymaniem wypłaty zysków, zbyciem certyfikatów inwestycyjnych za cenę wyższą od ceny nabycia).

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że w przypadku gdyby uznać, że objęcie certyfikatów inwestycyjnych FIZ na warunkach przedstawionych przez Wnioskodawcę powinno być analizowane w kontekście otrzymania częściowo odpłatnego świadczenia, to nie jest możliwe określenie jego wartości na podstawie art. 11 ust. 2a ustawy o PIT.

Zgodnie z tym przepisem, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

  1. jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
  2. jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
  3. jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
  4. w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Z kolei, w oparciu o art. 11 ust. 2b ustawy o PIT, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Analiza art. 11 ust. 2a w zw. z art. 11 ust. 2b ustawy o PIT prowadzi do wniosku, że katalog przychodów ze świadczeń nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych ma charakter zamknięty, a w związku z tym przychodem z częściowo odpłatnych świadczeń może być wyłącznie wartość świadczeń, które podatnik uzyskał w formie częściowo odpłatnych usług lub umożliwienia mu korzystania ze składników cudzego majątku za częściową odpłatnością. Natomiast objęcie certyfikatów inwestycyjnych FIZ na warunkach wskazanych przez Wnioskodawcę, tj. po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty nie mieści się w hipotezie art. 11 ust. 2a w zw. z art. 11 ust. 2b ustawy o PIT. W art. 11 ust. 2a ustawy o PIT brak jest przepisu, który wskazywałby, że w przypadku objęcia certyfikatów inwestycyjnych FIZ przez Wnioskodawcę po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty może powstać przychód podatkowy. Objęcie certyfikatów inwestycyjnych FIZ przez Wnioskodawcę po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu nie odpowiada żadnej z wymienionych we wskazanym przepisie kategorii, w związku z tym ustawa podatkowe nie pozwala na przypisanie Wnioskodawcy przychodu ze świadczenia częściowo odpłatnego w związku z objęciem certyfikatów inwestycyjnych FIZ przez Wnioskodawcę po cenie emisyjnej niższej od wartości aktywów netto funduszu.

Powyższe potwierdza sposób zredagowania art. 11 ust. 2a ustawy o PIT, który nie wskazuje, że wykaz przedstawionych w nim świadczeń miał jedynie przykładowy charakter (np. brak charakterystycznego w takich sytuacjach zwrotu „w szczególności”). Wprawdzie w ostatnim punkcie omawianego wyliczenia występuje sformułowanie „w pozostałych przypadkach”, lecz w sposób niebudzący żadnych wątpliwości odnosi się ono tylko do usług i udostępnienia rzeczy i praw, których nie wyliczono w punktach 1-3.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w doktrynie prawa podatkowego, gdzie podkreśla się, że „przychodem z nieodpłatnych świadczeń może być wyłącznie wartość tych przysporzeń majątkowych, które podatnik uzyskał w formie nieodpłatnych usług lub umożliwienia mu korzystania ze składników cudzego majątku bez żadnego wynagrodzenia, gdyż na tym właśnie polega bezpłatne udostępnienie rzeczy i praw” (J. Grabarczyk, „Opodatkowanie przychodów z nieodpłatnych świadczeń”, ABC 2009, Lex Prestige). Nadto, wskazane stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 października 2013 r., sygn. akt: I SA/Po 388/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, objęcie przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych FIZ po cenie emisyjnej wynikającej z warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych, która to cena będzie niższa od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 56 z późn. zm.), Fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych – wpłaty do funduszu inwestycyjnego są dokonywane w formie pieniężnej.

W myśl przepisu art. 26 ust. 1 ww. ustawy – przyjmowanie zapisów na jednostki uczestnictwa albo na certyfikaty inwestycyjne funduszu inwestycyjnego rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu następującym po dniu doręczenia zezwolenia na utworzenie funduszu, a w przypadku funduszu, o którym mowa w art. 15 ust. 1a – w terminie określonym w statucie funduszu. Termin przyjmowania zapisów nie może być dłuższy niż 2 miesiące.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy – osoby zapisujące się na jednostki uczestnictwa albo na certyfikaty inwestycyjne dokonują wpłat do funduszu inwestycyjnego i otrzymują pisemne potwierdzenie wpłat.

Fundusz inwestycyjny dokonuje wyceny aktywów funduszu, ustalenia wartości aktywów netto oraz wartości aktywów netto przypadających na jednostkę uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny (art. 8 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych – wpłaty do funduszu inwestycyjnego są dokonywane na wydzielony rachunek bankowy lub rachunek papierów wartościowych towarzystwa prowadzony przez depozytariusza, z zastrzeżeniem ust. 2.

Przy czym warto podkreślić, że z art. 18 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy wynika, że łączną wysokość wpłat do funduszu inwestycyjnego określa statut tego funduszu. Wpłaty te mają być jednak ustalone zgodnie z art. 15 ust. 2 lub ust. 4 ustawy. Natomiast w przypadku funduszu inwestycyjnego zamkniętego emitującego wyłącznie certyfikaty inwestycyjne, które zgodnie ze statutem funduszu nie będą oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, to statut tego funduszu określa łączną nominalną wysokość wpłat do funduszu oraz sposób zbierania wpłat. Jednak fundusz inwestycyjny zamknięty emitujący certyfikaty inwestycyjne, które zgodnie ze statutem funduszu inwestycyjnego będą oferowane w drodze oferty publicznej lub dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu, jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia wpisania funduszu do rejestru funduszy inwestycyjnych oraz od dnia zamknięcia każdej kolejnej emisji certyfikatów, do złożenia wniosku o dopuszczenie certyfikatów inwestycyjnych do obrotu na rynku regulowanym lub o wprowadzenie do alternatywnego systemu obrotu. Z kolejnych przepisów wynika, że fundusz inwestycyjny zamknięty może przyjmować wpłaty na certyfikaty inwestycyjne drugiej i następnych emisji (art. 130 ustawy). Nie rzadziej niż raz na 3 m-ce oraz na 7 dni przed rozpoczęciem przyjmowania zapisów na certyfikaty kolejnej emisji, a także w dniu wykupywania certyfikatów fundusz inwestycyjny zamknięty – w myśl art. 131 ustawy – dokonuje wyceny aktywów funduszu i ustala wartość aktywów netto oraz wartość aktywów netto przypadającą na certyfikat inwestycyjny. Kwestia ta ma istotne znaczenie, gdyż z art. 132 ust. 1 ustawy wynika, że cena emisyjna certyfikatów inwestycyjnych drugiej i następnych emisji nie może być niższa niż wartość aktywów netto funduszu przypadająca na certyfikat inwestycyjny według wyceny aktywów dokonanej na 7 dni przed dniem rozpoczęcia przyjmowania zapisów na certyfikaty kolejnej emisji, chyba że statut funduszu określi maksymalną wysokość różnicy między wartością aktywów netto funduszu przypadającą na certyfikat inwestycyjny według tej wyceny a ceną emisyjną certyfikatu kolejnej emisji.

Z przepisu zatem wynika, że jest dopuszczalna sytuacja o jakiej mowa w opisie zdarzenia przyszłego we wniosku, a więc sytuacja, w której wartość emisyjna certyfikatu inwestycyjnego nowej emisji będzie niższa niż wartość aktywów netto funduszu przypadająca na certyfikat inwestycyjny. Dotyczy to jednak tylko takich przypadków, gdy statut funduszu określi maksymalnie wysokość różnicy między wartością aktywów netto funduszu przypadającą na certyfikat inwestycyjny według tej wyceny, a ceną emisyjną certyfikatu kolejnej emisji.

Dalej należy wyjaśnić, że certyfikat inwestycyjny jest papierem wartościowym.

W rozumieniu art. 5a ust. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 200 z późn. zm.) papierami wartościowymi - są papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 131, poz. 763 i Nr 234, poz. 1391).

W myśl przepisu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1768 z poźn. zm.) – ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych rozumie się przez to:

  1. akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
  2. inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do papierów wartościowych określonych w lit. a, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne);

Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Certyfikat inwestycyjny pomimo tego, że odnosi się do niego określona, wyceniana przez fundusz inwestycyjny wartość (art. 8 ustawy o funduszach inwestycyjnych), nie jest polskim lub zagranicznym pieniądzem ani też wartością dewizową, nie stanowi również wartości pieniężnej z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie jest, substytutem pieniądza. Wnioskodawca nabywając zatem certyfikat inwestycyjny poniżej przypadającej na niego wartości aktywów netto funduszu nie otrzymuje pieniędzy ani wartości pieniężnych. Rodzi się zatem pytanie czy otrzymuje świadczenie nieodpłatne lub częściowo odpłatne. Na to pytanie należy odpowiedzieć przecząco.

Przepis art. 131 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych dopuszcza sytuację, w której wartość emisyjna certyfikatu inwestycyjnego nowej emisji będzie niższa niż wartość aktywów netto funduszu przypadająca na certyfikat inwestycyjny. Taka okoliczność musi jednak wynikać wprost ze statutu. Zatem jeżeli sposób objęcia nowo emitowanych certyfikatów inwestycyjnych zamkniętego funduszu inwestycyjnego polegający na tym, że cena emisyjna certyfikatów ustalona jest dla każdego certyfikatu nowej emisji w kwocie niższej niż wartość aktywów netto funduszu przypadająca na certyfikat inwestycyjny – będzie wprowadzony statutem, który jednocześnie określi maksymalną wysokość różnicy i nie będzie ograniczał się do wskazania konkretnych osób uprawnionych do skorzystania z preferencji, lecz kierowany będzie do wszystkich potencjalnych chętnych do objęcia certyfikatów, to wówczas powstała różnica z tytułu zapłaty ceny emisyjnej certyfikatu niższej niż wartość certyfikatu inwestycyjnego według wyceny nie spowoduje wystąpienia po stronie Wnioskodawcy świadczenia nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego skutkującego powstaniem źródła przychodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W takim bowiem przypadku należy uznać, że po stronie Wnioskodawcy nie doszło do szczególnego uprzywilejowania na tle innych nabywców certyfikatów skoro zasady obejmowania certyfikatów inwestycyjnych zostały określone tak samo dla wszystkich osób zainteresowanych skorzystaniem z nowej emisji prowadzonej przez fundusz na zasadach uregulowanych statutem.

Tak więc objęcie certyfikatu inwestycyjnego nie jest nieodpłatnym świadczeniem ani świadczeniem częściowo odpłatnym, które mogłoby wywoływać przychód w rozumieniu art. 11 ww. ustawy.

Zatem objęcie przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych FIZ po cenie emisyjnej wynikającej z warunków emisji certyfikatów inwestycyjnych, która to cena będzie niższa od wartości aktywów netto funduszu przypadających na obejmowane certyfikaty, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14 na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;
  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 , 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach – (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy)

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.